o`zbek tilining tarixiy ildizlari

DOC 37,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405687807_56300.doc o`zbek tilining tarixiy ildizlari r e j a: 1. o`zbek tili va uning tarixiy ildizlari. 2. o`zbek tilining boshqa turkiy tillar o`rtasida tutgan o`rni. 3. o`zbek adabiy tillining shakllanishida turkiy bo`lmagan tillarning ishtiroki. 4. arab kitobiy tillar tradisiyasining o`rta osiyoda yoyilishi. o`zbek tili turkiy tillardan biri sanaladi. u tuzilish jihatdan o`rta osiyo va qozog`iston hududidagi tillar va boshqa tillar qurilishiga o`xshaydi. bu narsa o`zbek tilining boshqa turkiy tillar bilan qardoshligidan dalolat beradi. o`zbek adabiy tilining tarixiy taraqqiyot davriga nazar tashlasak olinma so`zlar va so`z shakllari turli davrlarda turlicha ijtimoiy sabablar bilan kirib kelganligiga guvoh bo`lamiz. o`zbek adabiy tilining lug`at tarkibidagi so`zlar tarixiy shakllanishi jihatdan faqat turkiy tillarga xos bo`lgan, balki fors - tojik, arab, mug`ul, rus, uyg`ur tillari orqali kirib o`zlashtirilgan so`zlardan iborat. o`zbek tillining lug`at tarkibida maishiy hayot, kasb-hunar, adabiyot-san`at, hayvonot dunyosi, jonivorlar, o`simliklar, qishloq xo`jaligi, tabiat hodisalari va vaqt, masofa, o`rin-joy va boshqa sohalar xos bo`lgan tojikcha …

uvlar siqib chiqarilib, ularning o`rniga arab yozuvi ishlatilgan edi. bu arab tili va yozuvining ta`sir doirasini yanada kengaytirib yubordi. arab tili eroniy va turkiy tillarga katta ta`sir ko`rsatdi. madaniy saviyasi jihatdan arablardan ancha yuqori bo`lgan o`zbek va tojik xalqining o`sha davrdagi avlodi o`z adabiyoti va madaniyatlarini arab tili shaklida yaratishga majbur bo`lganlar. arab tilida ilmiy atamalar puxta ishlanganligi, uning lug`at boyligi va uslubiy imkoniyatlari rang-barangligi, qulayligi, xususan jahon miqyosdagi adabiy tillardan biri bo`lgani uchun mahalliy olimlar o`z asarlarini ana shu tilda yozganlar. o`zbek tilida boshqa turkiy tillarga xos xusususiyatlar bilan birga turkiy bo`lmagan tillarda so`zlashuvchi etnik unsurlarning ta`siri ham bor. bu hol o`zbek tili materiallari asosida turkiy tillarga oid bir qator muammolarni hal qilishda qiyosiy-tarixiy usulni joriy qilishga keng imkon beradi. o`zbek tili tarixni qiyosiy-tarixiy usul asosida o`rganish natijasida qo`shni qardosh turkiy tillarga xos bo`lgan ayrim leksik grammatik va fonetik jihatdan umumiyliklarni topish qiyin emas. tarixiy lingvistik ma`lumotlarni, ya`ni faqat …

katta voqea bo`ldi. davlat tili haqidagi qonunida: «o`zbekistonda o`zbek xalqining ilm-fan tilini takomillashtirish uchun o`zbek tilida ilmiy texnik hamda ijtimoiy-siyosiy atamalarni yaratish va rivojlashtirish ta`minlanadi» deyilgan. keyingi paytlarda jumhuriyatimizda chiqaradigan gazeta va jurnallarda, radiao va oynai jahonda so`z, atama va iboralarni qo`llashda har – xillik bosh-uyushqoqlik paydo bo`lmoqda. hu bilan birga so`z ishlatilishga bag`ishlangan maqollarda ham bir-biriga zid fikrlar aytilmoqda. quvonarlisi shuki, ko`pchilik mualliflar tilimizning tabiatini hisobga olgan holda ish tutmoqdalar. turkiy tillar bilan mug`ul tilini chiqib kelishi nuqtai nazardan olib ko`rsak ular bir katta tillar oilasiga taalluqliligi, qarindosh tillar ekani aniq. eng qadimiy davrlarda hozirgi turkiy, mug`ul tung`uz-manjir tillar oltoy tili oilasi tarkibiga kirgan. ular ko`p sonli urug` qabilalar ittifoqidan iborat bo`lib, bir-birlariga yaqin lahchalarda so`zlashgan. oltoy oilasiga kirgan tillar guruhlari u vaqtda hali tom ma`noda shakllangan. o`z tabiati tuzilishiga ega bo`lib ajralgan emas. adabiyotlar: 1. abduraxmonov g`., rustamov a. qadimgi turkiy til. toshkent, «o`qituvchi» nashriyoti, 1982. 2. abduraxmonov …

o`zbek tilining tarixiy ildizlari - Page 4

o`zbek tilining tarixiy ildizlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`zbek tilining tarixiy ildizlari"

1405687807_56300.doc o`zbek tilining tarixiy ildizlari r e j a: 1. o`zbek tili va uning tarixiy ildizlari. 2. o`zbek tilining boshqa turkiy tillar o`rtasida tutgan o`rni. 3. o`zbek adabiy tillining shakllanishida turkiy bo`lmagan tillarning ishtiroki. 4. arab kitobiy tillar tradisiyasining o`rta osiyoda yoyilishi. o`zbek tili turkiy tillardan biri sanaladi. u tuzilish jihatdan o`rta osiyo va qozog`iston hududidagi tillar va boshqa tillar qurilishiga o`xshaydi. bu narsa o`zbek tilining boshqa turkiy tillar bilan qardoshligidan dalolat beradi. o`zbek adabiy tilining tarixiy taraqqiyot davriga nazar tashlasak olinma so`zlar va so`z shakllari turli davrlarda turlicha ijtimoiy sabablar bilan kirib kelganligiga guvoh bo`lamiz. o`zbek adabiy tilining lug`at tarkibidagi so`zlar tarixiy shakllanish...

Формат DOC, 37,5 КБ. Чтобы скачать "o`zbek tilining tarixiy ildizlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`zbek tilining tarixiy ildizla… DOC Бесплатная загрузка Telegram