маънавий-рухий киёфанинг миллий асослари

DOC 129,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404565959_54367.doc мавзу: маънавий-руҳий қиёфанинг миллий асослари маънавий-руҳий қиёфанинг миллий асослари режа: 1. ўзбек халқи манавий-руҳий қиёфасининг ўзига хос жиҳатлари унинг тарихий илдизлари 2. миллат руҳиятини миллий ғояда намоён бўлиши ҳар қайси халқ ёки миллатнинг тафаккури, турмуш тарзи, маънавий қарашлари ўз-ўзидан бўш жойда шаклланиб қолмайди. уларнинг вужудга келиши ва ривожланишида аниқ тарихий, табиий ва ижтимоий омиллар асос бўлишини ҳаммамиз яхши биламиз. ислом каримов маънавий-руҳий қиёфа миллатларнинг мавжуд ва идрок этиш мумкин бўлган белгилардан бири бўлиб, унинг келиб чиқиши халқнинг бутун тарихи билан узвий боғлангандир. ўзбек халқининг маънавий-руҳий қиёфасининг тарихий илдизлари ҳақида сўз юритганда, ўзбек халқи 3 та катта диний-мафкуравий босқични (зардуштийлик, ислом, коммунистик) ўз бошидан кечирганлиги ва ҳар бир мафкуравий-диний таъсирлар даври тугагунча неча авлодлар алмашганини ва бу жараёнларнинг миллат феъл-атворида ўчмас из қолдирганини унутмаслик керак. бу таъсирлар соф маънавий-руҳий таъсирларни ўз ичига олади. бу ҳақда президентимизнинг ҳам фикри диққатга сазавордир: “халқ – ўзининг минг йиллик анъана ва тажрибалари сўнмас хотираси …
2
ши - ўзаро синтези ўзбек элатини ва кейинчалик ўзбек миллатини ташкил этган. миллат-арабча сўз бўлиб одатда халқ маъносини англатади. фалсафа қомусий луғатида миллат тушунчасига замонавий таъриф берилган. жумладан, унда “ миллат – бу тил, маънавият, миллий ўзликни англаш, руҳият, урф-одатлар, анъана ва қадриятлар ягоналиги асосида муайян ҳудудда яшовчи, ижтимоий алоқалар билан боғланган, мустақил субъект сифатида ўзига хос моддий ва маънавий бойликларни яратувчи кишиларнинг этник бирлигидир” - деб таъриф берилади. “миллат” тушунчасини таърифлаш мураккаб, миллат реал шахслардан ташкил топган, шу боис улар турли ички ҳис-ҳаёжон, руҳий салоҳиятга эгадирлар. уларнинг даражаларига охирги нуқтани қўйишга интилишнинг ўзи масалага ғайриилмий ёндошувдан бошқа нарса эмас. чунки миллий жараён узлуксиз, доимо ҳаракатдадир - деб таъриф беради, татқиқотчи отамуродов с. демак, миллат маълум бир ҳудудда муқим яшаб, тарихий тараққиёт давомида ривожланиб келган одамларнинг маънавий-руҳий бирлигининг вужудга келиши асосида ташкил топар экан. ўзбекларнинг миллат сифатида шаклланиш жараёни ҳамда маънавий-руҳий қиёфасининг ўзига хос жиҳатлари ҳақида академиклар я.ғуломов, и.мўминов, б.аҳмедов, …
3
ар ўғил болаларни беш ёшидан бошлаб йигирма ёшгача фақат уч турдага маьнавиятга ўргатишган. у ҳам бўлса отда юриш, камондан отиш ва адолатли бўлиш бўлимларидир. ўша вақтда ишлаб чиқариш куртак ҳолатида бўлганлигини, кишилар тирикчилиги асосан овга боғлиқ бўлганини ҳамда барча разолатлар манбаи қўрқоқлик ва адолатсизлик эканлигини ҳисобга олсак, бу тўрт маънавият ўша давр одамларини тўла қаноатлантирган. кейинги иккита "жасурлик" ва "адолатли бўлиш" маънавияти шу кунгача долзарблигини йўқотмаган. геродот форслар ва улар билан қўшни халқлар учун ёлғончилик ва қарздор бўлиш энг катта шармандалик ҳисобланган, дейди. император ян дининг элчиси вэй-дзининг ҳисоботларида самарқанд халқининг маънавий олами ҳақидаги маълумотлар мавжуд. "аҳолиси моҳир савдогарлардир. ўғил бола беш ёшга кирар экан, унга савод ўргата бошлайдилар" , — дейди вэй-дзи. бундан ташқари, туронзамин ҳудудидаги халқлар маънавиятига оид маълумотларни биз халқ оғзаки ижоди намуналари — афсоналар, эпослар, қўшиқ ва достонлардан билсак бўлади. буларнинг энг қадимийлари "авесто" ва фирдавсийнинг "шоҳнома" асари бўлса, қадимги мақол, қўшиқ ва лирик шеърлар эса …
4
р орасида чет эл босқинчиларига қарши ватанпарварлик курашларини олиб борганлар асосий ўринни эгаллайди. чунончи, тўмарис, широқ, зарина, рустам, сиёвуш ва ҳоказолар. "тўмарис" -эпосида марказий осиё аҳолисининг чет эл босқинчиларига, хусусан эрамиздан аввалги vi асрда бу ўлкага бостириб кирган аҳомонийлар шоҳи кирга қарши қаҳрамона кураши акс этган. "широқ" эпосида ҳам марказий осиё халқларнинг чет эл босқинчиларига қарши қаҳрамона кураши акс этган. ватанпарварлик ва жасорат, ватан ва халқ бахт-саодати йўлида фидойилик қилишга шай туриш каби юксак маънавийлик сак қабиласининг чўпони широқ тимсолида гавдаланган. халқ оғзаки ижодиётининг ажойиб дурдонаси, муҳим таркибий қисми бўлган "гўрўғли", "ёдгор" "рустамхон", "юсуф билан аҳмад", "баҳром ва гуландом", "вомиқ билан узро", "фарҳод ва ширин", "лайли а мажнун" сингари неча-неча ўнлаб ва юзлаб достонларнинг ҳар бирида шундай ғоялар, фикрлар илгари сурилганки, ўз аҳамиятига кўра улар миллий хусусиятларга эга бўлиш билан бирга умуминсоний, жаҳоний қимматдорликка ҳам эгадир. бундай дейишимизнинг асосий боиси номлари зикр этилган асарларнинг деярли ҳаммасида душманга қарши курашда жасорат …
5
нган. зардуштийликнинг пайдо бўлиши эрамиздан олдинги x асрга тўғри келади. унинг муқаддас китоби “авесто” ҳам бирдан юзага келган эмас. у бир неча асрлар мобайнида яратилган. зардушт “авесто”нинг қадимий нусхаларини ўрганиб, тўплаб бир китоб ҳолига келтирган. у 30 та коҳин билан уч йил давомида “авесто”нинг бўлимларини йиғиб, бир тизимга солган ва 12 минг ҳўкиз терисига зарҳал ҳарфлар билан ёздирган . авесто қуйидаги беш қисмдан иборат: 1. вендидод — 22 бобдан иборат бўлиб, унда ахура мазда ердаги барча мавжудотнинг яратувчиси эканлиги баён этилади. 2. виспарад — 24 бобдан иборат бўлиб, ибодат қўшиқларидан ташкил топган. зулмат кучларига қарши кучлар куйланади. 3. ясна — 72 бобдан иборат бўлиб, қурбонлик вақтида, маросимда айтиладиган қўшиқлардан ташкил топган. 4. яшт — 22 қўшиқдан иборат бўлиб, зардуштийлик маъбудалари мадҳи куйланган. 5. хўрда авесто — кичик авесто — қуёш, ой ва бошқа худо ҳамда маъбудалар шарафига айтилган кичик ибодат матнларидан иборат. бу китобнинг кўп қисми искандар зулқарнайн ва араблар …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"маънавий-рухий киёфанинг миллий асослари" haqida

1404565959_54367.doc мавзу: маънавий-руҳий қиёфанинг миллий асослари маънавий-руҳий қиёфанинг миллий асослари режа: 1. ўзбек халқи манавий-руҳий қиёфасининг ўзига хос жиҳатлари унинг тарихий илдизлари 2. миллат руҳиятини миллий ғояда намоён бўлиши ҳар қайси халқ ёки миллатнинг тафаккури, турмуш тарзи, маънавий қарашлари ўз-ўзидан бўш жойда шаклланиб қолмайди. уларнинг вужудга келиши ва ривожланишида аниқ тарихий, табиий ва ижтимоий омиллар асос бўлишини ҳаммамиз яхши биламиз. ислом каримов маънавий-руҳий қиёфа миллатларнинг мавжуд ва идрок этиш мумкин бўлган белгилардан бири бўлиб, унинг келиб чиқиши халқнинг бутун тарихи билан узвий боғлангандир. ўзбек халқининг маънавий-руҳий қиёфасининг тарихий илдизлари ҳақида сўз юритганда, ўзбек халқи 3 та катта диний-мафкуравий босқични (зардуштийли...

DOC format, 129,5 KB. "маънавий-рухий киёфанинг миллий асослари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.