олтой ва хун даври

DOC 98,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1404479835_53831.doc олтой ва хун даври олтой ва хун даври режа: 1. олтой даври хақида 2. мангол тилининг умумийлиги, ҳозирги туркий тилларнинг қайси бирида сақланмоқда? 3. урал – олтой тилларининг генетик қариндошлиги хақида. туркий тилларнинг хронологик рамкадаги фан томонидан аниқланмаган энг қадимги ривожланиш даври- бу олтой тил муомала даври эди. «…монгол тили турк ва тўнгус тиллари билан» – деб ёзган эди академик б.я.владимирцов, -шартли равишда олтой тили деб аталадиган ягона умумий бобга эга. олтой тили алоҳида ҳолда маълум эмас, лекин олтой тиллари монгол, турк тўнгус тиллари олтой тиллари ривожланиши процесида пайдо бўлади. шундай қилиб ҳозирги замон турк , монгол, тўнгус тилларида фонетик, лексик ва грамматика қирраллари сақланган умумий қадимги тил мавжуд бўлиб деб ҳисобланади. ушбу гуруҳ тил группаси ривожланишда олтой даври фанда алоҳида кўрсатилмаган. ҳатто, тарихий ёдгорликларда тил ёдгорликларида ҳам бу давр халқлари, тиллари ҳақида аниқ маълумот бериши мумкин бўлган бирор нарса келмаган. бу давр тиллари ҳақида ва уларнинг қирралари ҳақида …

), хокасларда (кус), ёқут тилида (куус), боқирт тилида (кос), деилади. охирги мисолларимиз шуни кўрсатадики, ёқут, хокос, бошқирт тиллари билан, тўнгус-манчжур тиллари билан қадимдан яратилиш мобайнида генетик боғланиш бўлган. чуваш ва бошқа турк тилларида ўхшашликни таққослаймиз. м, (чор) чуваш тилида «комно» (бошқа тиллардаги тиз: тизе: диз:дизе) чуваш тилидаги (черен) ноготь (тирноқ) дир. кўп холларда турк тили билан чуваш тили эса монгол тили билан яқинлашади. муаммо: олтой даврида туркий тилларнинг ривожланиши қандай характерланади. олтой даврида турк тилларини ривожланиши шундай ҳаракатланадики, биринчидан, монгол, турк, тўнгус-манчжур тилларида диф-си ягона умумий тилга бирлашади, иккинчи томондан эса ўша ягона тилни иккига бўлишган. 1.турк-монгол ва 2.тўнгус-манчжур тилларига бўлинади. бу бўлимларни ҳар биттаси ўзини диф-цияси ҳолатида ўзини фанатик, грамматик белгиларига эга бўлади. олтой даврига тўнгус-манчжур гуруҳларини ўзинигина эмас,балки турк ва монгол тилларининг икки мустақил группага ажратиш процессини кўрсатади. ҳозирги монгол тилларида кўрсатилишича бир томондан турк тиллари, иккинчи томондан фонетик белгилари ҳарактерланади монгол ва турк тилларидаги дифференциялашга (ротацизм) ва …

ел «зима» киш // кис чул «камень» таш// тас тош шал «зуб» тиш// тис алак «дверь» ешиқ// есиқ гелт «слушать» ешит// есит чуваш тили р. бошқа турк тилларида з. р-з л-ш боғланишлари шу билан изоҳлаш мумкин-ки, улар нафақат хос, балки бошқа турк тилларида ҳам ҳам учраши мумкин. бу белгилар турк тилини лексикасида тарихий синонимлар ҳолатида ёки бошқа сўзлар холатида учраши мумкин. қадимги р турк тилларини ичидагина эмас, бошқа турк тилларини ичида ҳам з га ўхшашдир, фақат буларгина эмас яна р д ва й ундошларига ҳам ўхшашдир. бу турк тилларини кейинги ривожланишида алоҳида белгилари дифференцация мобайнида турк тилларини нечта алоҳида гурухлар ташкил қилинган. чуваш тили бошқа турк тилларда шар -сий- ура -айак- аёқ варан -айан- керу -куйёв- зять сар -йай- ёй таран -той- таран хуран -кайинь кайин муаммо: урал тилларининг ҳозирги ҳудудий тарқалиши қандай? урал тиллари оиласи фин-угор ва самодий тилларини ўз ичига олади. бу тилларда гаплашувчи халқларнинг дастлабки ватани урал …

ида учрамайди. 3. қарашлилик махсус грамматик категория билан ифода этилади. 4. грамматик род категорияси мавжуд эмас. 5. бир типли турланиш хусусиятига эга (яъни от, сифат, олмош каби сўзлар туркумлари ҳаммаси бир хил турланади), хинд европа тилларида, масалан рус тилида бу сўз туркумлари турланишда ўзаро фарқланиши билан биргаликда, бир туркумнинг ўзида уч хил турланиш формалари системаси мавжуд. 6. хинд-европа тилларидаги предлог функцияси бу тилларда кўмакчилар бажаради. 7. аниқловчи билан аниқлаш ўзаро сонда мослашмайди (бундан фин-уғор, тўнгус-манчжурлар тилларининг айримлари мустасно). ҳозирги тилшунос, тарихчи ва бошқа олимлар хунларни тил жиҳатидан тўнгус ёки муғул эмас, балки туркий деб кўрсатадилар. қадимги хитой манбаларида ҳам 6 аср турклари хунларинг бевосита авлоди сифатида қаралади. бироқ, марказий осиёдан то волга дарёси бўйигача бўлган территориядаги хунлар бир хил тилда гаплашган деб бўлмайди. хун даврида қабила ва уруғларнинг тили бир-биридан фарқ қилган. лекин бу фарқ бир тил оиласи ичида элементар тарзда бўлган. хунларнинг ёзуви бўлганлиги хақида айрим маълумотларгина мавжуд, лекин …

рган биринчи турк давлатини хунлар тузган эди. дастлаб гоби сахросининг жануби-ғарбида пайдо бўлган хунлар эрамиздан аввалги 12 асрда ғарбдан шарққа ўтадилар ва бу ердаги кўчманчи қабилаларни бўйсундирадилар. эрамиздан аввалги 9 асрдан бошлаб хунларнинг хитой билан уруши бошланади. мана шу пайитда хитой чегарасида пайдо бўлган юзчжи қабилалари ҳам кўчая бошлайди. бир неча аср давом этган курашдан кейин хунлар қабилалари чўл зонасида гегемонликни ўз қўлига киритади. эрамиздан аввалги 165 йилда юзчжилар ва усунлар ғарбий тянғ-шан ҳамда еттисувга чекинадилар. хун давлати айниқса шанюй модэ (эрамиздан аввалги 209 йил) даврида кўчаяди. хун давлати уруғ-қабилачилик асосида вужудга келган эди. уруғ сайланган оқсоқол томонидан бошқарилар эди. хун давлати 24 уруғнинг уюшмасидан ташкил топган. ҳар бир уруғининг ўз оқсоқоли бўлган. ана шу 24 уруғ оқсоқоли ичидан энг обрўлиси хунларнинг шанғюйи (уруғ, буюк) бўлган. шанғюй мутлоқ ҳоким бўлган эмас. шанғюй аввал сайланган бўлса, кейинроқ у мерос бўлиб ўта бошлаган. хунлар модэ давридан бошлаб ҳарбий тартибга катта эътибор берганлар. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"олтой ва хун даври" haqida

1404479835_53831.doc олтой ва хун даври олтой ва хун даври режа: 1. олтой даври хақида 2. мангол тилининг умумийлиги, ҳозирги туркий тилларнинг қайси бирида сақланмоқда? 3. урал – олтой тилларининг генетик қариндошлиги хақида. туркий тилларнинг хронологик рамкадаги фан томонидан аниқланмаган энг қадимги ривожланиш даври- бу олтой тил муомала даври эди. «…монгол тили турк ва тўнгус тиллари билан» – деб ёзган эди академик б.я.владимирцов, -шартли равишда олтой тили деб аталадиган ягона умумий бобга эга. олтой тили алоҳида ҳолда маълум эмас, лекин олтой тиллари монгол, турк тўнгус тиллари олтой тиллари ривожланиши процесида пайдо бўлади. шундай қилиб ҳозирги замон турк , монгол, тўнгус тилларида фонетик, лексик ва грамматика қирраллари сақланган умумий қадимги тил мавжуд бўлиб деб ҳисобланади...

DOC format, 98,0 KB. "олтой ва хун даври"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: олтой ва хун даври DOC Bepul yuklash Telegram