узбек ва араб тилларида сифат

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403002043_43194.doc ўзбек ва араб тилларида сифат режа: 1. сўз туркумларидан сифатнинг таьрифи; 2. араб ва ўзбек тилларида сифат ва унинг маьно жиҳатдан турлари ва улардаги тафовутлар: 3. сифат даражалари; 4. озайтирма сифатлар; 5. кучайтирма сифатлар; 6. сифат ясовчи қўшимчалар; 7. араб тилидаги сифатларнинг ясалиши ва хусусиятлари; маьлумки, ўзбек тилида ҳам араб тилидаги каби сифатлар икки хил бўлади, яьни аслий сифатлар ва нисбий сифатлар. маьлумки сифат – бу белгини билдирадигон сўзлар туркумидир. сифат қандай? қанақа? каби сўроқларга жавоб бўлади. -сифат одатда, белгининг даражасини ҳам кўрсатади,масалан: шўх- шўхроқ бола, энг шўх бола. - сифат одатда отга , баьзан феьлга боғланади, масалан: 1. ёқимли шамол эса бошлади. 2 . адҳам чиройли ёзади. биринчи гапдаги сифат отга (ёқимли шамол), иккинчи гапдаги сифат эса феьлга (чиройли ёзади) боғланган. сифат гапда кўпинча аниқловчи, кесим, баьзан ҳол бўлиб келади, масалан: 1. одобли бола – элга манзур. 2. чиройли ва хатосиз ёз!3. осмон кўм-кўк. биринчи гапдаги одобли сифати …

қўшимчаси қўшилади; кичкинагина ҳовли, юмшоққина нон, ихчамгина пальто. араб тилида озайтирма сифатлар لضارب الى сўзи (-га моил) ёрдамида ясалади.масалан: қизғиш, қизғимтир- الضارب الى الحمرة оқроқ, оқиш- الضارب اللى البياض, الضارب الى الزرقة -кучайтирма сифатлар рангни англатадиган сифатлардан қуйидагича ҳосил қилинади: 1) сифатларнинг бош қисми п ва м товушларидан бири (мос келган ) билан биргаликда такрорланади. бундай сифатлар чизиқча билан ёзилади: қип-қизил олма, сариқ - сап-сариқ беҳи, яшил- ям-яшил ўтлоқ, кўк- кўм-кўк осмон, катта-кап-катта бола. оппоқ кучайтирма сифати қўшиб ёзилади: катта оппоқ дастурхон ҳамма ёқни қоплаган. 2) сифатларнинг биринчи бўғини кейинги бўғиннинг биринчи ундош товуш билан бирга такрорланади. бундай сифатлар чизиқча билан ёзилади: бутун-бут-бутун кўйлак, думалоқ- дум-думалоқ тош, япалоқ- яп-япалоқ тош. 3) сифатдан олдин тўқ, тим, жиққа, ғирт каби сўзларни келтириш билан. бундай кучайтирма сифатлар ажратиб ёзилади: жиққа ҳўл ўтин, тим қора костюм ва бошқалар. араб тилида кучайтирма сифат орттирма даражадаги сифатлар каби ясалади энди ўзбек тилидаги қиёсий ва орттирма даражаларга …

ми- масдар ёки абстрак отлар олдига қўйиб ясалади.اْحسن تاريبا яхшироқ тарбияловчи, اْشد بياضا, اْكثر دموقراطية ўзбек тилида араб тилидан фарқли ўлароқ отдан сифат ясовчи қўшимчалар ёрдамида ҳам сифатлар ясалади. масалан: -ли. ўзакдан англашилган маьнога эга эканликни, предметнинг бирор иш ҳаракат учун яроқли, унга мос эканини билдиради. расмли китоб, кучли шамол. -сиз. ўзакдан англашилган предметнинг йўқлигини билдиради: тутунсиз олов, тузсиз овқат. -ий,- вий. ўзакдан англашилган предметга хосликни билдиради. ўзак унли товуш билан битса -вий, ундош товуш билан битса -ай қўшилади; тарбиявий соат, деворий газета, илмий ходим. аслида –ий, -вий қўшимчалари араб тилидаги нисбий отлар – إى- , وى-, қўшимчалари ёрдамида ясалади. -чи,-ки,-қи. предметнинг вақт ёки ўринга хослигини билдиради. унли ва жарангли ундош товуш билан битган ўзакларга –ки ёки –қи қўшилади: баҳорги ишлар, қишки каникул. -чан. бирор хусусиятда ортиқликни билдиради: ишчан бола, ҳаракатчан ёшлар. -сер.ўзакдан англашилган маьнони орттириб кўрсатади: сер ҳосил олма, сер-сув шафтоли, серунум тупроқ. - ба ўзакдан англашилган маьнога эгаликни …

нг ясалиши. -чоқ ,-чак. иш ҳаракат, ҳолат ва хусусиятда ортиқликни билдиради: мақтанчоқ қуёнча, тортинчоқ бола , куюнчак одам. - гир,-кир, -қир,- қур. ҳаравкат ёки ҳолатда ортиқликни билдиради: сезгир пионер, топқир бола, учқур от , кескир пичоқ.. -ма . иш- ҳаракат натижасида ҳосил бўлган белги хусусиятни билдиради: қайнатма шўрва, бурма кўйлак. -қ , -қи, -иқ. бирор хусусиятига эгаликни, шунга ҳосликни билдиради: илиқ сув, синиқ идиш, -қ ,-қи, қўшимчалари а унлиси о унлисига айланади ва о ёзилади: тарқа- тарқоқ, қайна- қайноқ , йиғла- йиғлоқ , сайра-сайроқи. -оқ, -қоч – қочоқ, қўрқ- қўрқоқ , бақир- бақироқ.. асосий адабиётлар: 1. гранде. “ курс арабской грамматики в сравнительно историческом освещении. москва.1998г. 2. н.ибрагимов. “араб тили грамматикаси”. тошкент. 1997й. 3. б.з. холидов. “учебник арабского языка.” тошкент. 1977г. 4. а.азизов. “сопоставительная грамматика узбекского и русского языков.”г.ташкент. 1986г. 5. араб тили дарслиги (таркиб қоидалари) “тошкент ислом университети” нашриёт-матбаа бирлашмаси. т.2009й. 6. о.мусаев. араб тили асосий қоидалар тизими. т.-2000й. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узбек ва араб тилларида сифат"

1403002043_43194.doc ўзбек ва араб тилларида сифат режа: 1. сўз туркумларидан сифатнинг таьрифи; 2. араб ва ўзбек тилларида сифат ва унинг маьно жиҳатдан турлари ва улардаги тафовутлар: 3. сифат даражалари; 4. озайтирма сифатлар; 5. кучайтирма сифатлар; 6. сифат ясовчи қўшимчалар; 7. араб тилидаги сифатларнинг ясалиши ва хусусиятлари; маьлумки, ўзбек тилида ҳам араб тилидаги каби сифатлар икки хил бўлади, яьни аслий сифатлар ва нисбий сифатлар. маьлумки сифат – бу белгини билдирадигон сўзлар туркумидир. сифат қандай? қанақа? каби сўроқларга жавоб бўлади. -сифат одатда, белгининг даражасини ҳам кўрсатади,масалан: шўх- шўхроқ бола, энг шўх бола. - сифат одатда отга , баьзан феьлга боғланади, масалан: 1. ёқимли шамол эса бошлади. 2 . адҳам чиройли ёзади. биринчи гапдаги сифат отга (ёқимли шам...

DOC format, 47.0 KB. To download "узбек ва араб тилларида сифат", click the Telegram button on the left.

Tags: узбек ва араб тилларида сифат DOC Free download Telegram