ukuvchilarning gap tuzish malakalarini oshirish yullari

ZIP 6 pages 15.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.1 KB

File type ZIP

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

1402928002_43164.doc shiuvchilarning gap tuzish www.arxiv.uz o'quvchilarning gap tuzish malakalarini oshirish yo'llari reja: 1. kirish 2. gapni ixchamlashtirish 3. gapni kengaytirish va toraytirish 4. gapning mazmunini saqlagan holda shaklini o'zgartirish. 5. matnni gaplarga aylantirish ona tili mashg'ulotlari faqat nutqni egallash yo'llarinigina emas, balki undan foydalanish madaniyatini ham tarbiyalaydi. nutq madaniyati juda katta va keng soha bo'lib, u bolaning kundalik oddiy salom-aligidan tortib, kimga, nimani, qachon, qaerda va qanday so'zlashgacha bo'lgan barcha nutqiy jarayonlarni o'z ichiga oladi. bu madaniyat sirlari avvalo ona tili mashg'ulotlarida - til hodisalarini o'rganish jarayonida singdiriladi. bizga mahlumki, «ona tili mashg'ulotlari bolalarda ijodiylik, mustaqil fikrlash, ijodiy fikr mahsulini nutq sharoitiga mos ravishda og'zaki, yozma shakllarda to'g'ri, ravon ifodalash ko'nikmalarini shakllantirish va rivojlantirish, til sezgirligini tarbiyalashga xazmat qilmog'i lozim». (5-11-sinflari uchun ona tilidan darsliklar mezoni (kontseptsiyasi)». «til va adabiyot tahlimi» oynomasi. 1992 yil 3-4 sonlari, 7-8 betlar.) bu ona tili o'qitishning asosiy maqsadidir. ana shu maqsaddan kelib chiqqan holda, …

2 / 6

raman» gapini «men yaqinda maktabni boraman» shaklida qurmaydi. maktab esa bolalarning gap qurish mahoratini kengaytiradi va takomillashtiradi. boshlang'ich sinflarda o'quvchilar gapning bosh bo'laklari: ega va kesim; gapning ifoda maqsadiga ko'ra turlari: darak, so'roq, buyruq va undov gaplar; gapning tuzilishiga ko'ra turlari: sodda va qo'shma gaplar kabi zaruriy materiallar bilan tanishganlar va bu, shubhasiz, ularning gap qurish mahoratini ancha kengaytiradi. ona tilining izchil kursi (5-9-sinflar)ni o'rganishda o'quvchilardagi mavjud malaka va ko'nikmalar rivojlantiriladi. ular gap orqali fikrni ixcham, to'g'ri va taosirchan ifodalashning turli yo'lari, usullari bilan tanishadilar. ona tili mashg'ulotlarida gap ustida ishlashning yo'llari juda rang-barang bo'lib, biz ularning ayrimlarigagina to'xtab o'tamiz: i. gapni ixchamlashtirish. ixcham fikr - taosirchan fikrdir. shuning uchun ona tili mashg'ulotlariga qo'yiladigan eng asosiy talabalardan biri fikrni ixcham shaklda bayon qilishga o'rgatishdir. o'quvchi gap qurishda birorta ortiqcha so'z ishlatmasligi, maqsadni ifodalovchi so'zni topib qo'llashi, so'z va so'z birikmalarini to'g'ri aloqaga kiritish, gap bo'laklarining oddiy va o'zgargan tartibiga qatoiy …

3 / 6

agan holda shaklini o'zgartirish. mustaqil ishning bu turidan 5-7-sinflarda ham, 8-9-sinflarda ham unumli foydalansa bo'ladi. fonetika, leksikologiya va morfologiyani o'rganishda (5-7-sinflar) bu ish ko'proq berilgan gaplarda so'zlarni ularning maonodoshlari va uyadoshlari bilan almashtirish orqali, sintaksisning izchil kursini o'rganish jarayonida esa (8-9-sinflar) gap bilan ifodalangan kesim, ega, to'ldiruvchi, hol, aniqlovchilarni kengaytirilgan birikmalarga aylantirish, sodda gaplardan qo'shma gaplar va aksincha, qo'shma gaplardan sodda gaplar hosil qilish, ko'chirma gaplarni o'zlashtirma gaplarga va o'zlashtirma gaplarni ko'chirma gaplarga aylantirish kabi usullar bilan amalga oshiriladi. iv. matnni gaplarga aylantirish. mustaqil ishning bu turidan boshlang'ich sinflarda va ayniqsa, 5-6-sinflarda ko'proq foydalanishga to'g'ri keladi. o'quvchi tinish belgilari tushirib qoldirilgan matnni gaplarga ajratar ekan, har bir gapning tugallangan ohang va nisbiy tugal mazmunga ega ekanligini anglab oladi. bu esa gap haqidagi tasavvurni kengaytiribgina qolmay, balki gap qurish sanoatini ham mukammalroq egallashga yordam beradi. v. ikkita va undan ortiq sodda gapni birlashtirib bitta sodda yoki qo'shma gap tuzish. masalan, «bahor …

4 / 6

ni tuzatar ekanlar, gapning uslub jihatidan to'g'ri qurishning o'ziga xos xususiyatlarini bilib oladi. tahrirda o'quvchi maolum bir so'z o'rnida boshqa so'zni qo'llashi gapning mazmunini saqlagan holda shaklini o'zgartirishi, uning taosirchanligini oshirish maqsadida maolum bir so'zni qo'shishi yoki qisqartirishi mumkin. vii. gaplar tuzish. o'quvchilarning mustaqillik darajasidan kelib chiqib, ular tuzadigan gaplarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: · berilgan maolum bir so'z, tayanch so'zlar, so'z birikmalari, tasviriy ifoda va iboralardan foydalanib gaplar tuzish; · berilgan andazaga qarab gap tuzish; · ko'rsatilgan mavzuli rasmlardan foydalanib gap tuzish; · o'qituvchi yoki o'quvchilar tavsiya etgan maolum bir mavzuga oid gaplar tuzish. xullas, ona tilining izchil kursini o'rganish jarayonida matn ustida ishlash va gap tuzish malakalarini oshirish barcha ona tili mashg'ulotlarining muhim tarkibiy qismiga aylanmog'i lozim. adabiyotlar: 1. o'zbekiston respublikasining konstitutsiyasi. - t.: “o'zbekiston”, 2003. 2. karimov i.a. o'zbekiston buyuk kelajak sari. – t.: “o'zbekiston”, 1998. 3. karimov i.a. “o'zbekistonda demokratik o'zgarishlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyat …

5 / 6

ukuvchilarning gap tuzish malakalarini oshirish yullari - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ukuvchilarning gap tuzish malakalarini oshirish yullari"

1402928002_43164.doc shiuvchilarning gap tuzish www.arxiv.uz o'quvchilarning gap tuzish malakalarini oshirish yo'llari reja: 1. kirish 2. gapni ixchamlashtirish 3. gapni kengaytirish va toraytirish 4. gapning mazmunini saqlagan holda shaklini o'zgartirish. 5. matnni gaplarga aylantirish ona tili mashg'ulotlari faqat nutqni egallash yo'llarinigina emas, balki undan foydalanish madaniyatini ham tarbiyalaydi. nutq madaniyati juda katta va keng soha bo'lib, u bolaning kundalik oddiy salom-aligidan tortib, kimga, nimani, qachon, qaerda va qanday so'zlashgacha bo'lgan barcha nutqiy jarayonlarni o'z ichiga oladi. bu madaniyat sirlari avvalo ona tili mashg'ulotlarida - til hodisalarini o'rganish jarayonida singdiriladi. bizga mahlumki, «ona tili mashg'ulotlari bolalarda ijodiylik, mustaqil fikrlas...

This file contains 6 pages in ZIP format (15.1 KB). To download "ukuvchilarning gap tuzish malakalarini oshirish yullari", click the Telegram button on the left.

Tags: ukuvchilarning gap tuzish malak… ZIP 6 pages Free download Telegram