энг қадимги даврлар фольклори

PPT 384.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1461383241_62348.ppt адабиёт ўқитиш методикаси фан сифатида энг қадимги даврлар фольклори р е ж а : 1. сўз санъатининг илк намуналари 2. тотем ва анимизм 3. мифлар ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари 4. ўзбек фольклоридаги жанрлар табиатидаги янгиланишлар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz адабиётлар: 1. к.имомов, т.мирзаев, б.саримсоқов, о.сафаров, ўзбек халқ оғзаки поэтик ижоди. т.: «ўқитувчи», 1990. 2. жуманазаров у. ўзбек фольклори ва тарихий воқелик. т.: «фан», 1991. 3. насимхон раҳмон. турк ҳоқонлиги. т.: а.қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 1993. 4. ўзбек фольклори очерклари. уч томлик, 1-том, т.: «фан», 1988. www.arxiv.uz www.arxiv.uz энг қадимги даврлар фольклори марказий осиё жаҳоннинг илму фан, фалсафа, дин, адабиёт ва санъат қадимдан ривожланган, тарихи ниҳоятда бой минтақаларидан биридир. сўнгги тарихий ва археологик тадқиқотлар ана шу муқаддас заминда одамзотнинг илк фаолияти бир миллион йилга яқин эканлигидан далолат беради. жуда кўплаб оғзаки ва ёзма манбалар, турли осори-атиқа обидаларидан маълум бўлишича, днепрдан олтойгача бўлган ҳудудда скифлар, каспий орти текислигида массагетлар, улардан шарқроқда …

к даврлари қадим замонларга бориб тақалади. аждодларимизнинг қадим ижтимоий-иқтисодий ҳаёти, урф-одатлари, анъаналари, маданияти, тили ва тарихи бадиий-фалсафий жиҳатдан ўзига хос тарзда акс эттирадиган оғзаки ижодиёти ниҳоятда бой ва хилма-хилдир. мифлар, афсоналар, қаҳрамонлик эпослари, қўшиқлар, мақол ва маталлар, эртак ва топишмоқлар халқ оғзаки ижодиёти маданиятнинг энг қадимги ва узоқ тарихга эга бўлган соҳаларидир. уларнинг ижодкори, оғиздан-оғизга, авлоддан-авлодга авайлаб асраб ўтказувчи асосий куч – барча моддий ва маънавий бойликларнинг яратувчиси бўлган халқдир. тарих қаъридан, неча-неча ўтмиш даврлардан бизгача етиб келган мифлар, афсона ва ривоятлар, достонлар, эртак ва қўшиқлар ўтмишнинг шунчаки бир акс садоси эмас, балки халқ кўнглидаги қайғу-ҳасрат ва шодликнинг йўлдоши, унинг билим қомуси, унинг диний ва фалсафий китоби ҳамдир. www.arxiv.uz www.arxiv.uz энг қадимги фольклор мифлар жангнома типидаги афсоналар ривоятлар, эртак ва нақллар қаҳрамонлик эпослари қўшиқ ва мақоллар www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz илк ибтидоий қарашлар анимизм тотемизм www.arxiv.uz аждодларимиз томонидан яратилган фольклор асарлари ва урф-одатларида уларнинг анимистик ва тотемистик қарашлари излари ҳам сақланиб …

йвон ёки ўсимлик, баъзан жонсиз нарса ёки табиат ҳодисалари билан алоқаси борлиги ҳақидаги ишонч-эътиқодни англатади. туркий халқлар қуёш, сув, оловга топинганлар, от, ит каби баъзи ҳайвонларга эътиқод қўйганлар. тотем – у ёки бу уруғнинг эътиқод қўйган ҳимоячисидир. ўзбек халқ эртаклари ёки достонларида қаҳрамонларнинг тақдири кўпинча унинг отига ёки қушларга боғлиқ бўлади. инсон қийин ҳолатда, иложсиз қолганда, от ёки сеҳрли жонзотлар ёрдамга келади. масалан, «қирон ботир» эртагида парилар қирон ботирни ва унинг хотинини керакли жойга кўз очиб юмгунча элтиб қўйган бўлса, «бахт излаган йигит» эртагида балиқ одамни устига миндириб, дарёдан ўтказиб қўяди. достонларда рахш, бойчибор, ғирот каби отлар ўз эгаларига садоқат билан хизмат қилиб, хатарли дамларда уларни бало-қазолардан ҳимоя қилишади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz мифлар қадимги давр фольклорида ибтидоий тасаввурлар асосида яратилган мифлар алоҳида ўрин тутади. миф юнонча – сўз, ривоят деган маънони билдириб, дунёнинг пайдо бўлиши, табиат ҳодисалари, яратгувчи маъбуд ва паҳлавонлар ҳақидаги афсоналардир. мифологик қарашлар инсоннинг табиатни, олам сирларини билишга бўлган …

д, гершасп образида ва бахтсизлик ва ёвузлик тимсоли бўлган ахриман, дев, аждар, жинлар билан боғлиқ мифларда ўз ифодасини топган. ахурамазда буюк яратгувчи куч, у оламларни ва одамларни, ҳайвонот ва набототни яратган. ахриман эса бузғунчи куч, у инсонларга фақат фалокат келтиради. ахриман ҳозирги исломий тушунча билан изоҳлайдиган бўлсак иблис – шайтонни лаиндир. «авесто»да талқин қилинишича, митра кишиларга нур ва иссиқлик, бахт-саодат бахш этадиган, ёвузлик оламига даҳшат соладиган, кишиларни офатдан қутқарадиган қуёш маъбуди сифатида талқин қилинган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz ўрта осиё ва эллин маданияти зевс ахурамазда апполон. митра афродита анахита www.arxiv.uz www.arxiv.uz “авесто”да улуғланган эзгуликлар эзгу фикр эзгу калом эзгу амал www.arxiv.uz анахита ер, сув ва ҳосил маъбудаси, қаҳрамонларга куч-қувват ва муваффақият бахш этувчи илоҳий куч тимсоли. «авесто»да анахита забардаст, хушқомат, камарини белига маҳкам боғлаган, марҳаматли гўзал қиз сифатида намоён бўлади. ёвузликка қарши чиққан паҳлавонлар жанг олдидан ғалаба қозонишини сўраб, илоҳий ҳомийга шундай илтижо қилганлар: «о, марҳаматли, забардаст ардивисура, анахита менга мадад …

а ўлим ҳам чекинган. у ер юзини уч баравар кенгайтириб, одамлар учун турли емишлар ва молларни кўпайтиради. мамлакатни сув босганда тўғонлар қуриб, одамларни офатдан сақлаб қолади. жамшид образи кейинчалик ёзма адабиётга ҳам кириб келди. жамшид ҳақидаги афсоналар «шоҳнома» ва «тарихи мулки ажам» асарларидан ҳам ўрин олган. фирдавсий достонида жамшид ўз ҳукмронлигининг дастлабки даврида адолатли, инсонпарвар подшо сифатида тасвирланади. турли ҳарбий қуроллар кашф этади, шаҳарлар бино қилади, наврўз байрамини одат тусига киритади. кейинчалик эса шайтоннинг макри туфайли мутакаббирликка берилиб ўзининг сурати билан бутлар ясатиб, одамларни ўзига сиғинишга буюради. мана шу гуноҳ ишлари туфайли аллоҳнинг қаттиқ жазосига гирифтор бўлиб заҳҳок томонидан арра билан иккига бўлиб ташлаб ўлдирилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz «тўмарис» ҳақидаги ривоят: геродотнинг «тўққиз китобдан иборат тарих» асарида битилган бўлиб, унда массагетлар ҳукмдори бўлган бу жасоратли аёлнинг мардлиги, унинг босқинчи аҳмоний шоҳларидан бири кирга қарши ўз қабиласининг мустақиллиги учун, ор-номус йўлида олиб борган жанглари, ғалабаси ҳақида ҳикоя қилинади. бу маълумот биз учун …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "энг қадимги даврлар фольклори"

1461383241_62348.ppt адабиёт ўқитиш методикаси фан сифатида энг қадимги даврлар фольклори р е ж а : 1. сўз санъатининг илк намуналари 2. тотем ва анимизм 3. мифлар ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари 4. ўзбек фольклоридаги жанрлар табиатидаги янгиланишлар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz адабиётлар: 1. к.имомов, т.мирзаев, б.саримсоқов, о.сафаров, ўзбек халқ оғзаки поэтик ижоди. т.: «ўқитувчи», 1990. 2. жуманазаров у. ўзбек фольклори ва тарихий воқелик. т.: «фан», 1991. 3. насимхон раҳмон. турк ҳоқонлиги. т.: а.қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 1993. 4. ўзбек фольклори очерклари. уч томлик, 1-том, т.: «фан», 1988. www.arxiv.uz www.arxiv.uz энг қадимги даврлар фольклори марказий осиё жаҳоннинг илму фан, фалсафа, дин, адабиёт ва санъат қадимдан ривожланган, тарихи ниҳоятда бой минтақаларидан б...

PPT format, 384.0 KB. To download "энг қадимги даврлар фольклори", click the Telegram button on the left.

Tags: энг қадимги даврлар фольклори PPT Free download Telegram