gap bo'laklari

PPT 874.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1440482158_61476.ppt презентация powerpoint gap bo'laklari reja: ega va uning kesim va uning ifodalanishi kesimning ega bilan moslashuvi gapning ikkinchi darajali bo'laklari to'ldiruvchi va uning ifodalanishi aniqlovchiva uning ifodalanishi www.arxiv.uz www.arxiv.uz gap tarkibini tashkil etuvchi bo'laklar gap bo'iaklari deyiladi. gap bo'laklari: bosh bo'laklar va ikkinchi darajali bo'laklardan iborat. gapning grammatik asosini tashkii etuvchi va predikativ markaz hosil qiladigan bo'laklar bosh bo'laklar deyiladi. gapda bosh bo'laklarning mazrnunini to'ldirib, aniqlab keladigan bo'laklar ikkinchi darajali bo'laklar deyiladi. bosh bo'laklar ega va kesimdan, ikkinchi darajali bo'laklar to'ldiruvchi, aniqlovchi, holdan iborat. ega va uning ifodalanishi gapda mutlaq hokim bo'lib, kesim orqali ifodalanadigan fikmi bildiruvchi bosh bo'lak ega deyiladi. ega asosan predmet tushunchasini anglatib, kesim orqali bildirilgan belgi harakat, holatning kimga yoki nimaga tegishliligini ko'rsatadi va bosh kelishikdagi so'z bilan ifodalanib kirn? nima? kimlar ? nimalar? qayer? kabi so'roqlardan biriga javob beradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ega quyidagicha ifodalanadi: 1. ot bilan: a) atoqli ot bilan ifodalanadi. masalan: alisher …
2
uning ifodalanishi eganing belgismi, hukmni tasdiq yoki inkor yo'li bilan ifodalaydigan bosh bo'lak kesim deyiladi.eganing belgisi harakat. . holat, xususiyat, sifat kabi mazmunlarni bildiradi. kesim egaga tobe bo'lib o'ziga bog'ianiib kelgan so'zlarda nisbatan hokimdir. masalan: bu yil bahor ancha kech keldi. kesim so'z turkumlari bilan ifodalanishiga ko'ra ikki turga bo'linadi: 1) fe'l kesim, 2) ot kesim . fe'l kesim. fe'l va uning tuslangan shakllari ravishdosh shakli bilan ifodalanib kelgan kesim fe'l kesim deyiladi. masalan: haydar ota yer ostidan uning yuziga qaradi. (a. q.) men xayol surib ketdim. (h. 0.) ot kesim. fe'ldan boshqa so'zlar bilan ifodalangan kesim ot kesim deyiladi. ular quyidagicha: ot bilan; yaxshining gapi - moy, yomonning gapi-loy (maqol). sifat bilan: mehnat qilgan elda aziz. vatan - ona so'zi naqadar aziz sensan har narsadan mo'tabar laziz (u.) son bilan: ikki o'n besh - bir o'ttiz, ikki - yorti bir butun. (maqol.) olmosh bilan: bizda odat mana shu edi, …
3
ib chiqishdi. (p. q.) ahmad kitobini o'qib tugatdi. ot yoki bog'lama hamda to'liqsiz fe'l ko'rinishidagi qo'shilma bilan ifodalanadigan kesim murakkab ot kesim deyiladi. masalan: o'ktam o:n ikki yashar bola edi. (o.) odam qo'li cho'lni bo'ston qiladi. ayrim hollarda yozuvda kesim bilan ega orasida tire ishlatiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1) kesim ot, olmosh, son bilan ifodalanib kesimlik qo'shimchasini olmaganda. bu yeming xo'jayini - biz. ikki karra ikki - to'rt. gapning egasi yoki kesimi harakat nomi bilan ifodalanib,kesimlik qo'shimchasini olmasa: bir ko'rgan bilish - ikki ko'rgantanish. (maqol.) ega ko'rsatishi bilan ifodalanib, kesim tarkibida kesimlikqo'shimchasi bo'lmasa: bular - mening do'stlarim, och-yalang'ochkafangadolar(o.) bu uy -kimniki? kesimning ega bilan moslashuvi kesim egaga tobe bo'lak bo'lgani uchun ko'p hollarda shaxs va sonda moslashadi. masalan: biz huquqiy demokratik jamiyat qurmoqdamiz. u anchagacha jim o'tirdi . birinchi gapda kesim egaga tobe muvofiq 1 shaxs birlikda, ikkinchisida esa iii shaxs birlikda ishlatilgan. ammo o'zbek tilida kesimning ega bilan son jihatidan …
4
gi to'ldiruvchi deyiladi.boshqaruvchi so'zning talabiga ko'ra to'ldiruvchi tushum, jo'nalish, o'rin-payt, chiqish kelishigidagi so'z yoki ko'makchi bilan ifodalanadi. masalan: bulaming barchasi senga atalgan. sening ishqing bilan o'sgan yetilgan. ("navoiy"dramasi) ilmni mehnatsiz egallab bo'lmaydi. (maqol.) keltirilgan misollarning birinchisida to'ldiruvchi (ishqing bilan) ko'makchili ot bilan, ikkinchisi (ilmni) tushum kelishikli so'z bilan ifodalangan va ularning har ikkisi kesimga (o'sgan, egallab bo'lmaydi) boshqaruv yo'li bilan bog'langan. to'ldiruvchi ot, sifat, olmosh, son. harakat nomi otlashgan sifat, sifatdosh, ravish, taqlid so'z undov so'zlar bilan ifodalanadi. ot bilan ifodalanishi: dunyoni yoritar bizning sevgimiz, ikkimiz hech qachon o'lmasmiz aslo.(h. o.) nahotki asrlar, yillarcha jafo, chekkan odamlarga shu yetar vafo. (h. o.) www.arxiv.uz www.arxiv.uz sifat bilan ifodalanishi: yaxshiga qilsang yaxshilik ham aytadi. ham qaytadi, yomonga qilsang yaxshilik na aytadi na qaytadi.(h.) son bilan ifodalanishi. beshga beshni qo'shsak, o'n bo'ladi. olmosh bilan: mana senga olam-olam gul, etaginga siqqanicha ol. (h.o.) o'zingni er bilsang, o'zgani sher bil. (maqol.) harakat nomi bilan ifodalanishi: …
5
seni vatan kutadi. (g'.g'.) botirlari kanal qazadi.(h.o.) www.arxiv.uz www.arxiv.uz vositali to'ldiruvchi. bosh, qaratqich tushum kelishiklaridan boshqa kelishiklardagi va ko'makchili so'zlar bilan ifodalangan to'ldiruvchi vositali to'ldiruvchi deyiladi. masalan: boshimdan o'tganini o'zim bilaman. shodlik yo'lga boshladi meni, baxtiyorlik bo'ldi odatim. (h.o.) maydon o'zining ko'rkamligi va ulug'vorligi bilan butun shaharga hush kiritgan edi. (p. q.) vositali tuldiruvchi kimga? nimaga? kimdan? nimadan? kimda?nimada? kim bilan? nima bilan? kim haqida? nima haqida? kabi so'roqlardan biriga javob beradi. masalan: do’st bilan obod uying. gar bo'lsa u vayrona ham. (e. v.) mehmonlarga har nav shirinliklar, pista, bodom, quruq mevalar tortildi. (0.) aniqlovchi va uning ifodalanishi predmetning turli belgilarini, bir predmetning ikkinchi predmetga qarashli ekanligini bildiruvchi ikkinchi darajali bo'lak aniqlovchi deyiladi. aniqlovchi qanday? qanaqa? qaysi? qancha? kimning? nimaning? qayerning? kabi so'roqlaridan biriga javob beradi. masalan: oq, sariq. qizil, rang-barang chirmoviqlar, tikanli gullaming hammasi shudring bilan top-toza yuvilgan. (o.yo.) aniqlovchi asosan, otga bog'lamb keladi. aniqlovchi qanday ma'noni ifodalashiga ko'ra …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "gap bo'laklari"

1440482158_61476.ppt презентация powerpoint gap bo'laklari reja: ega va uning kesim va uning ifodalanishi kesimning ega bilan moslashuvi gapning ikkinchi darajali bo'laklari to'ldiruvchi va uning ifodalanishi aniqlovchiva uning ifodalanishi www.arxiv.uz www.arxiv.uz gap tarkibini tashkil etuvchi bo'laklar gap bo'iaklari deyiladi. gap bo'laklari: bosh bo'laklar va ikkinchi darajali bo'laklardan iborat. gapning grammatik asosini tashkii etuvchi va predikativ markaz hosil qiladigan bo'laklar bosh bo'laklar deyiladi. gapda bosh bo'laklarning mazrnunini to'ldirib, aniqlab keladigan bo'laklar ikkinchi darajali bo'laklar deyiladi. bosh bo'laklar ega va kesimdan, ikkinchi darajali bo'laklar to'ldiruvchi, aniqlovchi, holdan iborat. ega va uning ifodalanishi gapda mutlaq hokim bo'lib, kesim orqali i...

PPT format, 874.5 KB. To download "gap bo'laklari", click the Telegram button on the left.

Tags: gap bo'laklari PPT Free download Telegram