gap bo'laklari haqida umumiy tushuncha

PPT 17 pages 2.5 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint gap bo'laklari haqida umumiy tushuncha. bosh bo'laklar tayyorladi: eshboyeva nafosat gap tarkibini tashkil etuvchi bo'laklar gap bo'iaklari deyiladi. gap bo'laklari: bosh bo'laklar va ikkinchi darajali bo'laklardan iborat. gapning grammatik asosini tashkii etuvchi va predikativ markaz hosil qiladigan bo'laklar bosh bo'laklar deyiladi. gapda bosh bo'laklarning mazrnunini to'ldirib, aniqlab keladigan bo'laklar ikkinchi darajali bo'laklar deyiladi. bosh bo'laklar ega va kesimdan, ikkinchi darajali bo'laklar to'ldiruvchi, aniqlovchi, holdan iborat. ega va uning ifodalanishi gapda mutlaq hokim bo'lib, kesim orqali ifodalanadigan fikmi bildiruvchi bosh bo'lak ega deyiladi. ega asosan predmet tushunchasini anglatib, kesim orqali bildirilgan belgi harakat, holatning kimga yoki nimaga tegishliligini ko'rsatadi va bosh kelishikdagi so'z bilan ifodalanib kirn? nima? kimlar ? nimalar? qayer? kabi so'roqlardan biriga javob beradi. kesim va uning ifodalanishi eganing belgismi, hukmni tasdiq yoki inkor yo'li bilan ifodalaydigan bosh bo'lak kesim deyiladi.eganing belgisi harakat. . holat, xususiyat, sifat kabi mazmunlarni bildiradi. kesim egaga tobe bo'lib o'ziga bog'ianiib kelgan …

2 / 17

ng jonajon o'qituvchisi - o'sha(p.t.) ravish bilan: bizda a'lochilar ko'p. kerilma qiz, hunaring oz. g'alaba yaqin. harakat nomi bilan: sevmoq - sevilmoq. modal so'z bilan: o'limdan xabarim bor, lekin bunday ovozalardan xabarim yo'q (a. q). kesim tuzilishiga ko'ra ikki xil bo'ladi: sodda kesim va murakkab kesim. sodda kesim ikki xil: sodda ot kesim, murakkab kesim. sodda kesim ikki xil: sodda ot kesim va sodda fe'l kesim. sodda ot kesim yakka ot, sifat, son. olmosh, ravish, harakat nomi, undov taqlidiy so'z bilan ifodalanadi: masalan: o'zbekistonning poytaxti - toshkent. fe'l va uning vazifadosh shakllari bilan ifodalangan kesim sodda fe'l kesim deyiladi. masalan: maktabda o'tkazilgan shaxmat musobaqasida odil yutdi. shamol qumni uchirdi. murakkab kesim ham ikki xil: murakkab fe'l kesim va murakkab ot kesim ikki va undan ortiq fe'llar bilan ifodalangan kesim murakkab fe'l kesim deyiladi. masalan: uchovlari molxonalarni ko'rib chiqishdi. (p. q.) ahmad kitobini o'qib tugatdi. ot yoki bog'lama hamda to'liqsiz fe'l …

3 / 17

ng ega bilan son jihatidan mos bo'lishi iii shaxsning ko'pligida shart emas, ega iii shaxsning ko'plik shaklida bo'lib, kesim iii shaxsning birlik shaklida ham keladi. masalan: hamma chapak chalib yubordi. (m. is.) talabalar ta 'tilga chiqdi. ba'zan ega birlik shaklda kesim esa hurmat ma'nosini bildirish uchun ko'plik shaklda bo'lishi ham mumkin. masalan: oyim keldilar. dadang aytdilar. kesim sifat, son, kabi turkumlar bilan ifodalanganda ega ko'plik shaklda bo'lsa ham, kesim birlik shaklda bo'ladi. masalan: ular she'ri uchdi ko'p yiroq(a. 0.) agar ega jamlik ma'nosini bildiruvchi so'z bilan ifodalansa. kesim odatda birlik shaklda keladi. masalan: jamoa yig'ildi. studentlar darsga kirdi. gapning ikkinchi darajali bo'laklari. to'ldiruvchi va uning ifodalanishi boshqaruv yo'l bilan gapning biror bo'lagiga tobelanib, uning ma'nosini to'ldirish uchun xizmat qiladigan gap bo'lagi to'ldiruvchi deyiladi.boshqaruvchi so'zning talabiga ko'ra to'ldiruvchi tushum, jo'nalish, o'rin-payt, chiqish kelishigidagi so'z yoki ko'makchi bilan ifodalanadi. masalan: bulaming barchasi senga atalgan. sening ishqing bilan o'sgan yetilgan. ("navoiy"dramasi) ilmni mehnatsiz …

4 / 17

hib yoki bog'lanib, sifat, son, olmosh, ravish, sifatdosh. undov, taqlid so'zlar va so'z birikmasi bilan ifodalanadi. sifat bilan ifodalanishi: nasiba g'ayratli, ishchan tashabbuskor bir qiz bo'lib o'sdi. (0. yo.) rang-barang gullar gulzorning husniga husn qo'shib turibdi. (sh.r.) son bilan ifodalanishi. uch og'ayini botirlar ertagini o'qidim. ikkala do'st qizg'in bahslashardi. olmosh bilan ifodalanishi: huv, o'sha aytgan yigit sizmisiz. devor ortidagi qo'rg'onchada xotin kishi aytayotgan qo'shiq bol-tavoyga huv, o'sha anorzor bog'ni, salomatni eslatib qo'ydi (s. a.) ot bilan: po'lat pichoq qinsiz qolmas. (maqol.) oltin boshoqlar shitirlaydi. temir darvozadan kiriladi. sifatlovchi bilan ifodalanishi: aytilgan so'z—otilgan o'q. (maqol.) gurillagan shabada sekin esadi. ravish bilan: qirning uzoq-yaqin yon bag'irlaridan qo'y-qo'zilarning ma'rashi eshitilib turar edi. husniddin mardlarcha tepalikni himoya qildi. taqlidiy so'z bilan ifodalanishi: qisliloqqa sen haqingda duv-duv gap tarqalgan. g'uj-g'uj oppoq tutlar shoxlarida marjondek tizilib turishibdi. (p. t.) atrofda g'uv-g'uv pashsha. (o.) kampir so'zini tugatmasdanoq "miyov" degan ovoz eshitildi. (sh. s.) aniqlovchining bunday shakli aniqlanmishga …

5 / 17

. (tele eshittirishdan.) otlashgan sifat bilan. yaxshining yaxshiligini ayt nuri toshsin, yomonning yomonligini ayt quti qochsin. (maqol). otlashgan sifatdosh bilan. maqtanganning to'yiga, kerilganning uyiga borma. (maqol.) izohlovchi. shaxs yoki predmetni boshqacha nom berish yo'li bilan aniqlaydigan aniqlovchining bir turi izohlovchi deyiladi. izohlovchi, odatda, ot bilan ifodalanib, quyidagi ma'nolami bildiradi. 1. unvonni: akademik shoabdurahmonov atoqli o'zbektilshunosidir. zobit aslonov mashg'ulotlarni katta mahorat bilano'tkazadi. 2. mashg'ulot kasb, mutaxassislikni: shoir usmon azim tog'liboysunda tug'ilgan. o'qituvchi rahim ahmedov matematikadandars bergan. 3. amalni: yo'lboshchi g'ayrat akam g'oyat ajoyib ekan.(m.a.) hisobchi marat aka qishloqqa keldi. 4. laqabni: xurshida bonuni yangi libosda ko'rib yana boyagidaybir daqiqa tikilib qoldi. (o. yo.) toshpo'lat tajang nima deydi. 5. qarindoshlikni yoki shunga o'xshatilgan munosabatni:sochlari oqargan bu professor, ernazar akaga qarab qarsak chalibyubordi. (i. r.) 6. taxallusini: muso toshmuhammad o'g'li oybek o'zbekadabiyotiga katta hissa qo'shdi. muhammad aminxo'ja muqimiyo'zbek mumtoz adabiyotining yirik vakilidir. 7. o'xshash belgi mustaqillik so'zi naqadar laziz (u.) bizgaerk berdi mustaqillik …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gap bo'laklari haqida umumiy tushuncha"

презентация powerpoint gap bo'laklari haqida umumiy tushuncha. bosh bo'laklar tayyorladi: eshboyeva nafosat gap tarkibini tashkil etuvchi bo'laklar gap bo'iaklari deyiladi. gap bo'laklari: bosh bo'laklar va ikkinchi darajali bo'laklardan iborat. gapning grammatik asosini tashkii etuvchi va predikativ markaz hosil qiladigan bo'laklar bosh bo'laklar deyiladi. gapda bosh bo'laklarning mazrnunini to'ldirib, aniqlab keladigan bo'laklar ikkinchi darajali bo'laklar deyiladi. bosh bo'laklar ega va kesimdan, ikkinchi darajali bo'laklar to'ldiruvchi, aniqlovchi, holdan iborat. ega va uning ifodalanishi gapda mutlaq hokim bo'lib, kesim orqali ifodalanadigan fikmi bildiruvchi bosh bo'lak ega deyiladi. ega asosan predmet tushunchasini anglatib, kesim orqali bildirilgan belgi harakat, holatning kimga yo...

This file contains 17 pages in PPT format (2.5 MB). To download "gap bo'laklari haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: gap bo'laklari haqida umumiy tu… PPT 17 pages Free download Telegram