gap bo'laklari

DOC 98,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405652901_56002.doc gap bo'iaklari gap bo'laklari reja: 1. ega va uning 2. kesim va uning ifodalanishi 3. kesimning ega bilan moslashuvi 4. gapning ikkinchi darajali bo'laklari 5. to'ldiruvchi va uning ifodalanishi 6. aniqlovchiva uning ifodalanishi 7. hoi va uning ifodalanishi 8. gap bo'laklarining joylashish tartibi gap tarkibini tashkil etuvchi bo'laklar gap bo'iaklari deyiladi. gap bo'laklari: bosh bo'laklar va ikkinchi darajali bo'laklardan iborat. gapning grammatik asosini tashkii etuvchi va predikativ markaz hosil qiladigan bo'laklar bosh bo'laklar deyiladi. gapda bosh bo'laklarning mazrnunini to'ldirib, aniqlab keladigan bo'laklar ikkinchi darajali bo'laklar deyiladi. bosh bo'laklar ega va kesimdan , ikkinchi darajali bo'laklar to'ldiruvchi, aniqlovchi, holdan iborat. ega va uning ifodalanishi gapda mutlaq hokim bo'lib, kesim orqali ifodalanadigan fikmi bildiruvchi bosh bo'lak ega deyiladi. ega asosan predmet tushunchasini anglatib, kesim orqali bildirilgan belgi harakat, holatning kimga yoki nimaga tegishliligini ko'rsatadi va bosh kelishikdagi so'z bilan ifodalanib kirn? nima? kimlar ? nimalar? qayer? kabi so'roqlardan biriga javob beradi. …

qol.). kesim va uning ifodalanishi eganing belgismi, hukmni tasdiq yoki inkor yo'li bilan ifodalaydigan bosh bo'lak kesim deyiladi.eganing belgisi harakat. . holat, xususiyat, sifat kabi mazmunlarni bildiradi. kesim egaga tobe bo'lib o'ziga bog'ianiib kelgan so'zlarda nisbatan hokimdir. masalan: bu yil bahor ancha kech keldi. kesim so'z turkumlari bilan ifodalanishiga ko'ra ikki turga bo'linadi: 1) fe'l kesim, 2) ot kesim . fe'l kesim. fe'l va uning tuslangan shakllari ravishdosh shakli bilan ifodalanib kelgan kesim fe'l kesim deyiladi. masalan: haydar ota yer ostidan uning yuziga qaradi. (a. q.) men xayol surib ketdim. (h. 0.) ot kesim. fe'ldan boshqa so'zlar bilan ifodalangan kesim ot kesim deyiladi. ular quyidagicha: ot bilan; yaxshining gapi - moy, yomonning gapi-loy (maqol). sifat bilan: mehnat qilgan elda aziz. vatan - ona so'zi naqadar aziz sensan har narsadan mo'tabar laziz (u.) son bilan: ikki o'n besh - bir o'ttiz, ikki - yorti bir butun. (maqol.) olmosh bilan: bizda odat …

i. (p. q.) ahmad kitobini o'qib tugatdi. ot yoki bog'lama hamda to'liqsiz fe'l ko'rinishidagi qo'shilma bilan ifodalanadigan kesim murakkab ot kesim deyiladi. masalan: o'ktam o:n ikki yashar bola edi. (o.) odam qo'li cho'lni bo'ston qiladi. ayrim hollarda yozuvda kesim bilan ega orasida tire ishlatiladi. 1) kesim ot, olmosh, son bilan ifodalanib kesimlik qo'shimchasini olmaganda. bu yeming xo'jayini - biz. ikki karra ikki - to'rt. 2. gapning egasi yoki kesimi harakat nomi bilan ifodalanib,kesimlik qo'shimchasini olmasa: bir ko'rgan bilish - ikki ko'rgantanish. (maqol.) 3. ega ko'rsatishi bilan ifodalanib, kesim tarkibida kesimlikqo'shimchasi bo'lmasa: bular - mening do'stlarim, och-yalang'ochkafangadolar(o.) bu uy -kimniki? kesimning ega bilan moslashuvi kesim egaga tobe bo'lak bo'lgani uchun ko'p hollarda shaxs va sonda moslashadi. masalan: biz huquqiy demokratik jamiyat qurmoqdamiz. u anchagacha jim o'tirdi . birinchi gapda kesim egaga tobe muvofiq 1 shaxs birlikda, ikkinchisida esa iii shaxs birlikda ishlatilgan. ammo o'zbek tilida kesimning ega bilan son jihatidan mos …

qaysi so'z turkumlari bilan ifodalanadi? amaliy mashqlar 1. gap egasini topish va uning qaysi so'z turkumi bilanifodalanishini ko'rsatish. 2. kesimni topib, turini ifodalanishini aniqlash. 3. ega bilan kesimning mosligini ko'rsatish. masalan: u bahorni kutdi intizor. (u.a.) u—ega, olmosh bilan ifodalangan, kutdi—kesim, fe'l bilan ifodalangan, fe'l kesim. ega bilan kesim iii shaxs, birlik sonda moslashgan. 46-mashq. o'qing.har bir gapdagi egani aniqlang, so'rog'i qaysi so'z turkumi bilan ifodalanganini ayting. bulut ko'kda urar charx, maysalar nish otar. quyosh tansiq nurini, sochib- sochib botadi. 2. holi polvon ko'zlarini ochib. quloq'larini dikkaytirib, boygaquloq solmoqda edi. (s.a.) 3. samovar senga yoqdimi, axir? (a.q.)4. tinchlik xalqlarimizning azaliy orzusidir. (gazetadan.) 5. g'oya - inson tafakkurming mahsuli. (milliy istiqlol g'oyasi kitobidan.) 6.0smonlarni to'ldirib samolyot uchib o'tdi. (qo'shiq.) v.yigitining-sarasi mard bo'lur. (maqol.) 8. har kimki yomon bo'lsa, jazo topqusidur. (bobur.) 9. tirishgan tog'dan oshar. (maqol.) 10. qi-mirlagan qir oshar. (maqol.) 47-mashq. o'qing. kesimlarni aniqlang, so'rog'i, turini ko'rsating. 1. hali bugun …

ko'makchi bilan ifodalanadi. masalan: bulaming barchasi senga atalgan. sening ishqing bilan o'sgan yetilgan. ("navoiy"dramasi) ilmni mehnatsiz egallab bo'lmaydi. (maqol.) keltirilgan misollarning birinchisida to'ldiruvchi (ishqing bilan) ko'makchili ot bilan, ikkinchisi (ilmni) tushum kelishikli so'z bilan ifodalangan va ularning har ikkisi kesimga (o'sgan, egallab bo'lmaydi) boshqaruv yo'li bilan bog'langan. to'ldiruvchi ot, sifat, olmosh, son. harakat nomi otlashgan sifat, sifatdosh, ravish, taqlid so'z undov so'zlar bilan ifodalanadi. ot bilan ifodalanishi: dunyoni yoritar bizning sevgimiz, ikkimiz hech qachon o'lmasmiz aslo.(h. o.) nahotki asrlar, yillarcha jafo, chekkan odamlarga shu yetar vafo. (h. o.) sifat bilan ifodalanishi: yaxshiga qilsang yaxshilik ham aytadi. ham qaytadi, yomonga qilsang yaxshilik na aytadi na qaytadi.(h.) son bilan ifodalanishi. beshga beshni qo'shsak, o'n bo'ladi. olmosh bilan: mana senga olam-olam gul, etaginga siqqanicha ol. (h.o.) o'zingni er bilsang, o'zgani sher bil. (maqol.) harakat nomi bilan ifodalanishi: laylakning ketishiga boqma, kelishiga boq. (maqol.) sifatdosh bilan ifodalanishi: bilmaganni so'rab o'rgangan olim, orlanib so'ramagan o'ziga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gap bo'laklari"

1405652901_56002.doc gap bo'iaklari gap bo'laklari reja: 1. ega va uning 2. kesim va uning ifodalanishi 3. kesimning ega bilan moslashuvi 4. gapning ikkinchi darajali bo'laklari 5. to'ldiruvchi va uning ifodalanishi 6. aniqlovchiva uning ifodalanishi 7. hoi va uning ifodalanishi 8. gap bo'laklarining joylashish tartibi gap tarkibini tashkil etuvchi bo'laklar gap bo'iaklari deyiladi. gap bo'laklari: bosh bo'laklar va ikkinchi darajali bo'laklardan iborat. gapning grammatik asosini tashkii etuvchi va predikativ markaz hosil qiladigan bo'laklar bosh bo'laklar deyiladi. gapda bosh bo'laklarning mazrnunini to'ldirib, aniqlab keladigan bo'laklar ikkinchi darajali bo'laklar deyiladi. bosh bo'laklar ega va kesimdan , ikkinchi darajali bo'laklar to'ldiruvchi, aniqlovchi, holdan iborat. ega va uning...

Формат DOC, 98,0 КБ. Чтобы скачать "gap bo'laklari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gap bo'laklari DOC Бесплатная загрузка Telegram