gap bo'laklarining turlari va vazifalari

PPTX 15 pages 1007.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1007.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation lisoniy sathda gap boʻlaklari yigitaliyeva mohinur 1. gap bo'laklarining turlari va vazifalari 2. gapda so'z turkumlaridan foydalanish 3. gap bo'laklari: asosiy tushunchalar reja: sifat sifat darajalari 4 xil bo'ladi: oddiy daraja (hech qanday ko'rsatkichsiz), qiyosiy daraja ( -roq qo'shimchasi bilan), orttirma daraja (eng, juda kabi so'zlar orqali) va kuchaytirma daraja (qip-qizil, yam-yashil kabi). sifat fe'lga bog'lanmasdan, predmetning belgisini, xususiyatini, sifatini bildiradi. masalan, "5 ta qizil olma" iborasida "qizil" sifat bo'lib, olma predmetining rangini ifodalaydi, soni muhim emas. sifat modal so'zlar modal so'zlar modal so'zlar gapning boshida, o'rtasida yoki oxirida kelishi mumkin. masalan, "darhaqiqat, u keldi" (boshida), "u, ehtimol, kelar" (o'rtasida), "u keladi, chamasi" (oxirida). kamida 4 ta joylashuv varianti mavjud. modal so'zlar gapda so'zlovchining fikriga munosabatini bildiradi, masalan, "albatta", "ehtimol" kabi. ular 1-shaxs, 2-shaxs yoki 3-shaxsga tegishli bo'lmasdan, subyektiv bahoni ifodalaydi. gapning sintaktik vazifalari gapning ikkinchi darajali bo'laklari gapning mazmunini to'ldiradi. ular 4 turga bo'linadi: to'ldiruvchi, aniqlovchi, hol …

2 / 15

fodalashi mumkin. masalan, "u yerda" joyni, "ertaga" vaqtni, "ehtiyotkorlik bilan" usulni bildiradi. ushbu ma'nolarni ifodalashda ravishlar 4 xil savolga javob beradi. ravishning eng keng tarqalgan vazifasi fe'llarni, sifatlarni yoki boshqa ravishlarni aniqlashdir. misol uchun, "juda tez" iborasida "juda" ravishi "tez" sifatini aniqlaydi, tezlik darajasini 1 dan 10 gacha shkala bo'yicha oshiradi. predlog предлоглар кўпинча от ёки олмош билан боғланиб, уларнинг жумладаги бошқа сўзларга нисбатини билдиради. мисол учун, "стол устида" деганда, "устида" предлоги столнинг ўрнини аниқлайди. предлоглар келишик қўшимчалари билан бирга ишлатилиши мумкин, масалан "уйга қараб", бу ерда "уй" сўзига жўналиш келишиги (-га) қўшилган, "қараб" эса предлог вазифасини бажаради. ўзбек тилида предлоглар 3 та асосий турга бўлинади: соф предлоглар ("билан", "учун"), предлогли сўзлар ("орқали", "томон") ва кўмакчи феъллар ("қараб", "ўтиб"). bog'lovchi bog'lovchilar fe'llar bilan ishlatilganda ma'no jihatidan farq qilishi mumkin. misol uchun, "agar" sharti ergash gapni kiritadi, "chunki" sababni bildiradi, bu esa ularning sintaktik funksiyasiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. bog'lovchi birliklar, ya'ni …

3 / 15

mlari gapda so'z turkumlari ot, sifat, son, olmosh, fe’l, ravish, ko’makchi, bog’lovchi, undov kabi 9 ta asosiy guruhga bo’linadi. har bir turkum o’z grammatik xususiyatlariga ega. gapda so'z turkumlaridan otlar 6 ta kelishik shakliga ega bo’lib, kelishik qo’shimchalari orqali so’zlarning gapdagi o’rnini aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. fe'l fe'llar o'timli va o'timsiz bo'lishi mumkin. o'timli fe'llar to'g'ridan-to'g'ri to'ldiruvchini talab qiladi (masalan, "kitob o'qidi"), o'timsiz fe'llar esa talab qilmaydi ("uxladi"). bu ikki tur o'rtasidagi farq juda muhimdir. o'zbek tilida fe'llar qo'shimchalar yordamida turli shakllarga ega bo'ladi. masalan, -moq, -di, -yapti kabi qo'shimchalar fe'lning ma'nosini o'zgartiradi va uning 3 shaxsda qanday o'zgarishini ko'rsatadi. fe'l so'z turkumi predmetning harakatini yoki holatini ifodalaydi. unda zamon, shaxs, son kabi grammatik kategoriyalar mavjud bo'lib, o'zbek tilida 6 ta zamon shakli (o'tgan, hozirgi, kelasi va boshqalar) mavjud. olmosh olmoshlar gap tuzilishida muhim rol o'ynaydi, chunki ular so'zlarni takrorlashni oldini oladi. misol uchun, "ali kitob o'qidi. u juda …

4 / 15

dov haqida ma'lumot ot ma'lumot otlar egalik shaklini ko'rsatish uchun 's qo'shimchasini oladi. misol uchun, "bolaning o'yinchog'i" (the boy's toy) iborasida otning egalik shakli ko'rsatilgan. ko'plikda otlar odatda "-lar", "-lar", "-lar" qo'shimchalarini oladi. "ot" so'z turkumi ingliz tilidagi "noun" so'ziga to'g'ri keladi va narsalar, shaxslar, joylar yoki g'oyalarni nomlash uchun ishlatiladi. masalan, "kitob", "o'qituvchi", "maktab", "baxt" kabi so'zlar otlardir. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image3.png image4.png

5 / 15

gap bo'laklarining turlari va vazifalari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gap bo'laklarining turlari va vazifalari"

powerpoint presentation lisoniy sathda gap boʻlaklari yigitaliyeva mohinur 1. gap bo'laklarining turlari va vazifalari 2. gapda so'z turkumlaridan foydalanish 3. gap bo'laklari: asosiy tushunchalar reja: sifat sifat darajalari 4 xil bo'ladi: oddiy daraja (hech qanday ko'rsatkichsiz), qiyosiy daraja ( -roq qo'shimchasi bilan), orttirma daraja (eng, juda kabi so'zlar orqali) va kuchaytirma daraja (qip-qizil, yam-yashil kabi). sifat fe'lga bog'lanmasdan, predmetning belgisini, xususiyatini, sifatini bildiradi. masalan, "5 ta qizil olma" iborasida "qizil" sifat bo'lib, olma predmetining rangini ifodalaydi, soni muhim emas. sifat modal so'zlar modal so'zlar modal so'zlar gapning boshida, o'rtasida yoki oxirida kelishi mumkin. masalan, "darhaqiqat, u keldi" (boshida), "u, ehtimol, kelar" (o'rtas...

This file contains 15 pages in PPTX format (1007.0 KB). To download "gap bo'laklarining turlari va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: gap bo'laklarining turlari va v… PPTX 15 pages Free download Telegram