belgi

PPT 1.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1428588521_61036.ppt слайд 1 belgi reja semiotika haqida umumiy tushuncha. belgi lingvistik belgi va uning strukturasi www.arxiv.uz www.arxiv.uz semiotika (yun. semeiotikos — belgilar haqidagi ta’limot), semiologiya — 1) axborot, ma’lumotlarni saklash va uzatish uchun xizmat qiladigan belgilar va belgi tizimlarining umumiy xususiyatlarini o’rganadigan fan sohasi; 2) u yoki bu ob’yektning 1ma’nodagi semiotika nuqtai nazaridan o’rganiladigan tizimi (mas, muayyan film yoki badiiy asar semiotikasi, muayyan xalqdagi muomalamurojaat semiotikasi va b.). lingvistik semiotikadagi asosiy tushuncha lisoniy belgi bo’lib, u muayyan matnlardagi va muomala vaziyatidagi shakl va mazmunning dialektik birligi sifatida namoyon bo’ladi. belgi o’zi shartli ravishda aloqador bo’lgan narsa haqida muayyan jamiyat vakillariga xabar beradi. belgilarning eng muhim va murakkab tizimi tilshunoslik o’rganadigan tildir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz belgi tizimlari tabiiy (inson tili, xayvonlarning belgi tizimlari) va sun’iy (yasama, sun’iy tillar, dasturlash tili, fizika, kimyo, matematika va mantiqdagi ramzlar tizimi) bo’ladi. belgilar va belgi tizimlarini o’rganishda sintaktika, semantika va pragmatika o’zaro ajratiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz sintaktika …

amerikalik faylasuf ch. u. morris tomonidan tartibga solinib rivojlantirildi. bir qancha yevropa va rus olimlari ham semiotikaning rivojiga hissa qo’shganlar. falsafiy fanlardan hisoblanadigan umumiy semiotika va maxsus semiotik fanlar, jumladan, til semiotikasi (glottosemiotika yoki lingvosemiotika) farqlanadi. semiotika taraqqiyoti funksional struktur tilshunoslik taraqqiyoti bilan uzviy boglikdir. semiotika muammolarini ishlab chiqish matematik mantiq, matematik lingvistika, informatika va b. uchun ham muhim ahamiyatga ega. www.arxiv.uz www.arxiv.uz belgi — moddiy, hissiy ravishda idrok etiladigan predmet, voqea yoki harakat. bu harakat bilishda ko’rsatmalar, ishoralar sifatida yoki boshqa predmet, xususiyat, munosabatlarda namoyon bo’ladi. b. tushunchasi falsafa, mantiq, tilshunoslik, psixologiya, sotsiologiyada tahlil qilinadi, ya’ni inson faoliyatini tadqiq qilish bilan bog’liq bo’lgan hamma fanlarda muhim o’rin tutadi. antik faylasuflar (platon, aristotel, stoiklar), 17 — 18-a.larning mutafakkirlari (lokk, leybnits, kondilyak) bilishda b.larning roliga katta e’tibor berar edilar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 19 — 20-a.larda tilshunoslik va matematik mantiq b.ni tadqiq qilishga ko’p yangilik kiritdi. b. haqida maxsus fan — semiotika vujudga …

niig dastlabki asarlarida bu nuqtai nazar yorqin aks etadi. uning fikricha, tilshunoslikda agnostitsizm birinchi navbatda, tilning belgilar sistemasi ekanligi hakidagi nazariyada ifodalanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz markscha-lenincha in’ikos nazariyasiga asoslangan dialektik materialistik ta’limot agnostitsizmning bu ko‘rinishini keskin tanqid qilish lozimligini ta’kidlaydi. lingvistik belgi haqidagi nazariya g‘ayriilmiy nazariyadir. u tilshunoslikka eng zararli agnostik qarashlarning kirib qolish vositasidir, shuning uchun ham uni fosh qilish va rad etish zarur, deydi www.arxiv.uz www.arxiv.uz r. a. budagov ham lingvistik belgi haqidagi nazariyani inkor etadi. u har qanday milliy til ma’lum ifodalar sistemasigina emas, balki bu tilda muloqot qiluvchilarning barcha faoliyatini o‘ziga xos aks ettirish natijasi hamdir, deydi. uning ta’kidlashicha, tilning belgili tabiati konsepsiyasi milliy tillar tabiatini va shu bilan birga lingvistikani ham nihoyatda kambag‘allashtiradi lingvistik belgi nazariyasini inkor etuvchilarning hammasi lingvistik belgi tabiati haqidagi bir yo‘nalish – monoletarilistik (belgining bir yoqlamaliligi) yunalishga nisbatan fikr yuritadilar. belgini faqat shakldan iborat, degan fikrga asoslanadilar. b.a.serebrennikov to‘g‘ri ta’kidlaganidek, lingvistik belgi …

faqat so‘zning tovush kompleksinigina belgi deyish mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz so‘zning «ma’nosi»da ham «belgi»ni ko‘rishning har qanday imkoniyatini mutlaqo yo‘qotish kerak. so‘z o‘zining tovush sostavi bilan borliqdagi hodisalarning ongdagi in’ikosi bo‘lgan tushunchalarni ifodalaydi, shu bilan birga, tushunchalarni shakllantirib nomlaydi. demak, so‘z predmetlar kopiyasi ham emas, ularning belgisi ham emas. ilgari lingvistik belgini mutlaqo inkor etgan l.o.reznikov ham keyingi asarlarida bu nazariyani e’tirof eta boshladi va faqat tovush kompleksinigina lingvistik belgi deb hisobladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz u so‘zning tovush tomoni moddiy xarakterga ega bo‘lib, predmetga nisbatan belgi vazifasini bajaradi, deydi. uning ta’kidlashicha, ma’no predmetni bevosita emas, balki bilvosita – tovush tomoni orqali aks zttiradi, chunki borliqning umumlashgan ichki mazmuni faqat ikkinchi signal sistemasi orqali, ya’ni umumlashgan ma’noga ega bo‘lgan tovushlar kompleksini talaffuz va qabul qilish jarayonida vujudga keladigan maxsus fiziologik aloqalar sistemasi orqali amalga oshirilishi mumkin www.arxiv.uz www.arxiv.uz bu konsepsiyaning aktiv tarafdorlaridan biri v.3.panfilovdir. u bir butun til birligini emas, balki faqat uning …

ki yoqlama mohiyat ekanligini tan olish ko‘p jihatdan ma’no tabiatini turlicha tushunishga bog‘lik. hozirgi kunda ma’noni ikki xil tushunish mavjud: 1) munosabat turi sifatida (a) belgining ifodalanmish predmetiga munosabati, (b) tushunchaga munosabati va 2) ideal aks ettirish sifatida. birinchi qarash bo‘yicha belgiga ikki tomonlama mohiyat sifatida yondashishga asos bor. ikkinchi qarash bo‘yicha esa – yo‘q. shuning uchun ham belgining ikki tomonli ekanligini himoya qiluvchilar belgi haqidagi ikkinchi qarashni tanqid qiladilar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ma’noni tushuncha bilan bir xil holda in’ikos kategoriyasi sifatida, ayni paytda, ong fakti sifatida tan olish ma’noni belgi tarkibiga kiritishga monelik qiladi va belgini bir tomonlama mohiyat deb qarashga asos bo‘lib xizmat qiladi. ma’no ong fakti sifatida «ideal narsa» (harakat, belgi, miqdor va boshqalar), «aqliy predmetdir» . ma’no «aqliy predmet» sifatida xuddi tushuncha kabi turlicha bo‘lishi mumkin: a) tashqi olamning (turli darajadagi aniqlik va adekvatlik bilan) kopiyasi. masalan, «daraxt» ma’nosi ongda konkret predmetlar sinfining, «yurmoq» ma’nosi real harakatlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "belgi"

1428588521_61036.ppt слайд 1 belgi reja semiotika haqida umumiy tushuncha. belgi lingvistik belgi va uning strukturasi www.arxiv.uz www.arxiv.uz semiotika (yun. semeiotikos — belgilar haqidagi ta’limot), semiologiya — 1) axborot, ma’lumotlarni saklash va uzatish uchun xizmat qiladigan belgilar va belgi tizimlarining umumiy xususiyatlarini o’rganadigan fan sohasi; 2) u yoki bu ob’yektning 1ma’nodagi semiotika nuqtai nazaridan o’rganiladigan tizimi (mas, muayyan film yoki badiiy asar semiotikasi, muayyan xalqdagi muomalamurojaat semiotikasi va b.). lingvistik semiotikadagi asosiy tushuncha lisoniy belgi bo’lib, u muayyan matnlardagi va muomala vaziyatidagi shakl va mazmunning dialektik birligi sifatida namoyon bo’ladi. belgi o’zi shartli ravishda aloqador bo’lgan narsa haqida muayyan jamiyat...

PPT format, 1.7 MB. To download "belgi", click the Telegram button on the left.

Tags: belgi PPT Free download Telegram

belgi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "belgi"

Similar files