tilshunoslik nazariyasi

PPT 12 sahifa 4,3 MB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,3 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

o`zbekiston davlat jahon tillari universiteti ilmiy ish asoslari fanidan 1-ma`ruza yuzasidan taqdimot tilshunoslik nazariyasi fanidan 5-ma’ruza taqdimot 5-ma’ruza:til – ramzlar tizimi til kishilar o`rtasidagi eng muhim aloqa vositasidir. u obyektiv borliqdagi ma`lum voqea-hodisa haqida axborot beruvchi asosiy vositadir. bundan axborot berishning boshqa yo`llari ham borligi ma`lum bo`ladi. masalan, yo`l harakatidan ma’lumot beruvchi vositalar va boshqalar. bu jihatdan til ham axborot berish uchun xizmat qiladigan yuqoridagi vositalar sirasiga kiradi. ularning hammasi uchun umumiy narsa, avvalo, o`zi haqida va shu bilan birga, borliqdagi boshqa ma`lum narsa-hodisalar haqida ma`lumot berishdir. bunday vositalar belgilar deb nomlanadi. faylasuflar ta’sirida xix asrdan boshlab tilning umumiy nazariyasiga bag`ishlangan deyarli barcha lingvistik asarlarda so`z ikki tomonlama xarakterga ega bo`lgan belgi sifatida talqin qilina boshladi. v.gumboldt, a.shleyxer, g.shteyntal, l.breal, a.meye, f.fortunatov, i.a.boduen de kurtene, n.krushevskiy asarlarida so`zga belgi nuqtayi nazaridan yondashiladi. lekin f.de sossyur tilning belgilik tabiatini aniq-ravshan yoritib berdi. hatto belgi nazariyasi bilan shug`ullanuvchi alohida fan semiologiya fani …

2 / 12

fatida muayyan ma’nolarni ifodalashga xizmat qiladi. bu o‘rinda ayrim turlarga moslashtirilgan morze, brayze alifbolarini ham misol sifatida keltirish mumkin. sun’iy belgilar shartli belgilar bo‘lib, ular predmet va hodisalar haqidagi tasavvurlarning o‘rnini bosish uchun xizmat qiladi. ushbu belgilarning asosiy vazifasi ma’lum bir xabarni to‘plash, saqlash, yetkazish, ya’ni insonlar o‘rtasida aloqa vositasi bo‘lishdir. shu bois ularni kommunikativ-informativ belgilar deb atash mumkin va ularga turli timsollar, signallarni kiritish mumkin. til ham muayyan belgilar sistemasi hisoblanadi va ma’no, tushuncha, fikr kabilarning ramziy belgisi bo‘lib keladi va jamiyatda mavjud boshqa belgilar bilan umumiylikka, o‘xshashlikka ega. shu bois tilshunoslik va semiotika fanlari ham o‘zaro uzviy bog‘liq bo‘lib, ularning o‘zaro munosabatidan tilni belgilar sistemasi sifatida o‘rganadigan lingvosemiotika fani ham yuzaga kelgan. u tildagi belgilar tizimini boshqa nolisoniy belgilar va ramzlar bilan qiyoslab o‘rganadi masalan, signallarning ikki tomonlamaligi( qo‘l berish – do‘stlik belgisi), signallarning bir tomonlamaligi (masalan, trevoga signali). demak, jamiyatda belgilarning turli xillari mavjud bo‘lib, ularning har …

3 / 12

, muayyan ichki tuzilishga ega bo`lgan ikki va undan ortiq birliklarning o`zaro munosabatidan iborat bo`lib, ayni paytda o`zi alohida strukturani tashkil etadi. demak, sistema qismlardan, bo`laklardan iborat bo`lsa, struktura ushbu qismlar, bo`laklar o`rtasidagi ichki munosabatdir. ya`ni, sistema - butunlik, struktura – xususiylik hisoblanadi. ular o`zaro uzviy bog`liq, bir-birini taqazo qiladi, ayni paytda har biri o`ziga xos tomonlari, xususiyatlari bilan mustaqil bo`ladi. sistemalarni mohiyatan 2 asosiy turga ajratish mumkin: material sistema va ideal sistemalar. har qanday moddiy materialdan tayyorlangan inshoot, qurilma, imorat, tarkibiy qismlarga ajraluvchi obyektni yoki jonli organizmni esa material sistema deb hisoblash mumkin. aynan moddiy sistemalar birlamchi material sistema deb ataladi. o`zaro muayyan munosabatlar bilan bog`langan g`oya, tushuncha yoki fikrlar ideal sistemalar bo`lib, ular semantik informatsiyaning ko`rinishlaridan biri bo`lgan boshqa material tashuvchida mustahkamlanadi. bunday sistemalar ikkilamchi material sistemalar deb nomlanib, inson faoliyati natijasida yuzaga keladi va semiotik sistemalar deb yuritiladi. aslida ikkilamchi sisemalar substansional, ya`ni mohiyatan mavjud bo`lmaydi. masalan, …

4 / 12

5 / 12

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tilshunoslik nazariyasi" haqida

o`zbekiston davlat jahon tillari universiteti ilmiy ish asoslari fanidan 1-ma`ruza yuzasidan taqdimot tilshunoslik nazariyasi fanidan 5-ma’ruza taqdimot 5-ma’ruza:til – ramzlar tizimi til kishilar o`rtasidagi eng muhim aloqa vositasidir. u obyektiv borliqdagi ma`lum voqea-hodisa haqida axborot beruvchi asosiy vositadir. bundan axborot berishning boshqa yo`llari ham borligi ma`lum bo`ladi. masalan, yo`l harakatidan ma’lumot beruvchi vositalar va boshqalar. bu jihatdan til ham axborot berish uchun xizmat qiladigan yuqoridagi vositalar sirasiga kiradi. ularning hammasi uchun umumiy narsa, avvalo, o`zi haqida va shu bilan birga, borliqdagi boshqa ma`lum narsa-hodisalar haqida ma`lumot berishdir. bunday vositalar belgilar deb nomlanadi. faylasuflar ta’sirida xix asrdan boshlab tilning umumiy na...

Bu fayl PPT formatida 12 sahifadan iborat (4,3 MB). "tilshunoslik nazariyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tilshunoslik nazariyasi PPT 12 sahifa Bepul yuklash Telegram