mustaqillik davrida o’zbek (ona) tili ta’limi

DOCX 30,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1666813893.docx mustaqillik davrida o’zbek (ona) tili ta’limi reja: 1. ona (o’zbek) tili ta’limini turg’unlikdan chiqarish, zamon talablariga muvofiqlashtirish yo’llarini izlash. 2. “o’zbek tili doimiy anjumani”ning tarixiy ahamiyati. 3. ona tilidan davlat ta’lim standart(dts)larining joriy etilishi va ularning takomillashtirilishi. 4. ona (o’zbek) tili ta’limida tub yangilanishlar. hayot yo’lida birinchi masala– maktab masalasidir. a. fitrat ta’lim tizimida uzoq yillar hukmronlik qilgan turg’unlik davri jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy-siyosiy-ma’naviy hayotigа salbiy ta’sir etdiki, bu asoratlar izi hali-hanuz seziladi. bu salbiy hol, ayniqsa, ta’lim tizimi rivojining orqaga ketishiga, bir joyda depsinishiga sabab bo’ldi. shu jumladan, tilshunoslik fani, uni o’qitish bilan bog’liq jabhalarda juda katta muammolar vujudga keldi. eski tuzum o’zining oxirgi umrini yashab, qayta qurish shabadalari esayotgan bir davrda (1987-1990) soha mutaxassislari o’z yo’nalishlaridagi xato- kamchiliklarni baralla ayta boshladilar. shuningdek, yangilanish ruhi, qayta qurish jarayoni jamiyatning barcha jabhalarida bo’lgani kabi maorif sohasida ham o’z aksini topa boshladi. o’zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi tarixiy voqea sifatida bu …

1987-yil 11-noyabrdagi soni orqali savollar bilan murojaat qildi. o’zbek tilshunosligini qayta qurish zarurati bormi?, bu sohada, sizningcha, nimalarni qayta qurish talab etiladi?, tilshunoslikda qayta qurish qanday amalga oshishi mumkin va u qanday samara beradi?, o’rta maktabda ona tilining o’qitilishi hozirgi kunda qanday holatda va uni qayta qurishda nimalarni nazarda tutish kerak?, oliy va o’rta maktabda o’zbek tilining o’qitilishi orasida qanday davomiylik mavjud? bu kabi anketa savollari yetuk mutaxassislar va gazetxonlarni qizg’in bahs-muhokamaga chorladi va o’zbek tilshunosligi hamda uning keyingi taraqqiyoti yo’nalishlarini belgilashda muhim omil bo’ldi. ya’ni respublika xalq ta’limi vazirligi tomonidan o’zbek (ona) tilidan ta’lim maqsadi, mazmuni, usuli va vositalarini yangilash, ularni turg’unlikdan chiqarish, zamon talablariga hamda jahon mezonlariga muvofiqlashtirish yo’llarini izlab o’zbek tilshunoslari-yu metodistlari orasida katta munozara va fikr almashish muhiti vujudga keltirildi. ushbu savollar bilan boshlangan va qamrov darajasi kengayib borgan munozara o’zbekistondagi o’quv yurtlarining barcha turlarida o’zbek (ona) tili o’qitilishini davr ruhiga moslashtirish, bu borada yuqori sifat …

mazkur ilmiy-tadrisiy (ilmiy-metodik) kengash zimmasiga ona tilidan ta’lim mazmunini yangilash vazifasi yuklatildi. “o’zbek tili doimiy anjumani” haqida. 1989-yil 25-sentabrda o’zbekiston xalq ta’limi vazirligining 386-buyrug’i asosida har bir yig’ini qariyb ming mutaxassis olim-u amaliyotchi o’qituvchilarni birlashtirgan “o’zbek tili doimiy anjumani” ta’sis etildi. anjuman 1989-yil 25-sentabrda ta’sis etilgan bo’lsa-da, uning birinchi yig’inini o’tkazish ikki yildan keyin amalga oshdi. sababki, o’sha davrda ham yangilanishlarni qabul qila olmaydigan buyrokrat rahbarlar bor edi. til va uning ta’limi jonkuyarlarining sa’y-harakatlari bilan 1991-yildan to hozirgacha (har ikki yilda bir marta) anjumanning o’n uchta yig’ini o’tkazildi. bular quyidagilar: “o’zbek tili doimiy anjumani”ning 1-yig’ini 1991-yil samarqand shahrida o’tkazildi va “o’zbek tilini o’rganish va o’qitishni qayta qurish hamda takomillashtirishning dolzarb masalalari”[footnoteref:1] deb nomlandi. tarixiy ahamiyat kasb etgan mazkur yig’inda o’sha davrda amalda bo’lgan, “stabillashgan” ona tili ta’limi tizimi, ta’lim mazmuni, usulini yangilash zarurligi, qotib qolgan andozalar asosida ishlash mumkin emasligi yig’inda qatnashgan 500 dan ortiq mutaxassislar – o’qituvchilar-u olimlar tomonidan …

tajribalar birinchi yig’in to’g’ri yo’l tanlaganini ko’rsatdi, chunki u tanlagan yo’l istiqlol yo’li, milliy an’anaviy ravnaq yo’li bilan uyg’unlashdi. [1: ] “o’zbek tili doimiy anjumani”ning 2-yig’ini 1993-yilning aprelida qarshi shahrida o’tkazildi va “ta’lim bo’g’inlarida ona tili o’qitish mazmunini yangilash asoslari”[footnoteref:2] deb nomlandi. yig’inida yangi maqsadga muvofiq ona tili ta’limining mazmuni, usuli va vositalari, shuningdek, ona tilidan davlat ta’lim standarti, o’rta umumta’lim maktablarida ona tili o’qitish konsepsiyasi masalalari keng muhokama etildi. natijada o’zbekiston xalq ta’limi vazirligi tomonidan 1993-yilning oktabrida “o’zbek maktablarida ona tili ta’limi konsepsiyasi” qabul qilindi. mazkur konsepsiya “ta’lim to’g’risida”gi qonun hamda «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» qabul qilingandan keyin ham muhim hujjatlar mazmunini to’ldiruvchi hujjat sifatida o’z kuchida qoldi. shuningdek, anjumanning birinchi va ikkinchi yig’inlari tavsiyalari asosida ona tilidan sinov darsliklari yaratish ishiga kirishildi. [2: ] “o’zbek tili doimiy anjumani”ning 3-yig’ini 1995-yilning aprelida jizzax shahrida o’tkazildi va “ta’lim jarayonida so’z 63 deb nomlandi. yig’in xalq boyligini oshirishning asosiy omillari” ta’limi …

surati) – ijodiy matn yaratish ustida ishlashning asosiy omillariga e’tibor qaratildi. zaruriy tavsiyalar ishlab chiqildi, sinov ishlarining jadal odimlari qutlandi. “o’zbek tili doimiy anjumani”ning 5-yig’ini 1999-yilning aprelida buxoro shahrida o’tkazildi va “ta’lim jarayonida nutq masalalari” deb nomlandi. tabiiyki, o’quvchilarning nutqi(og’zaki va yozma)ni rivojlantirish ularda avvalo ijodiy tafakkurini shakllantirish va uni avaylab “parvarishlash”ni taqozo etadi. amaliyotda tatbiq etilishi mumkin bo’lmagan, ya’ni kundalik mustaqil ijodiy tatbiq bilan bog’lanmagan bilimlar o’quvchi xotirasida ortiqcha yuk bo’lib, tezda izsiz yo’qolib ketadi. zero, jamiyat bilimli shaxsni emas, balki bilimlaridan jamiyat talablariga mos foydalana oladigan, mustaqil fikrlaydigan, bunday odat uning tabiatiga aylangan, ya’ni tarbiyalangan, madaniyatli, ma’naviyatli shaxsni yetishtirib chiqarishni maktab oldiga maqsad qilib qo’ygan. anjumanda ana shu jihatlarga e’tibor qaratildi. “o’zbek tili doimiy anjumani”ning 7-yig’ini 2003-yilning aprelida namangan shahrida o’tkazildi va “o’zbek tili ta’limida milliy istiqlol g’oyasini singdirish masalalari” deb nomlandi. anjuman sho’balarida ta’limning barcha tur va bosqichlarida milliy istiqlol, uning sharofati bilan rivojlangan davlatlar hamjamiyatidan qat’iylik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mustaqillik davrida o’zbek (ona) tili ta’limi"

1666813893.docx mustaqillik davrida o’zbek (ona) tili ta’limi reja: 1. ona (o’zbek) tili ta’limini turg’unlikdan chiqarish, zamon talablariga muvofiqlashtirish yo’llarini izlash. 2. “o’zbek tili doimiy anjumani”ning tarixiy ahamiyati. 3. ona tilidan davlat ta’lim standart(dts)larining joriy etilishi va ularning takomillashtirilishi. 4. ona (o’zbek) tili ta’limida tub yangilanishlar. hayot yo’lida birinchi masala– maktab masalasidir. a. fitrat ta’lim tizimida uzoq yillar hukmronlik qilgan turg’unlik davri jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy-siyosiy-ma’naviy hayotigа salbiy ta’sir etdiki, bu asoratlar izi hali-hanuz seziladi. bu salbiy hol, ayniqsa, ta’lim tizimi rivojining orqaga ketishiga, bir joyda depsinishiga sabab bo’ldi. shu jumladan, tilshunoslik fani, uni o’qitish bilan bog’liq jabhalard...

Формат DOCX, 30,9 КБ. Чтобы скачать "mustaqillik davrida o’zbek (ona) tili ta’limi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mustaqillik davrida o’zbek (ona… DOCX Бесплатная загрузка Telegram