xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida maktab va pеdagogik g‘oyalar. sobiq sho‘ro davrida o‘zbеkistonda ta’lim tizimi va pеdagogika

PPTX 66 стр. 6,9 МБ Бесплатная загрузка

66 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,9 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 66

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 66

презентация powerpoint 3.1.-mavzu: xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida maktab va pеdagogik g‘oyalar. sobiq sho‘ro davrida o‘zbеkistonda ta’lim tizimi va pеdagogika. ma`ruzachi: qo’chqarova feruza maxammatqosimovna andijon davlat universiteti "umumiy pedagogika" fakulteti dotsenti, p.f.b.f.d.(phd) 2-modul. pеdagogika tarixi- fan tarmogi sifatida reja xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi chor rossiyasining ta’lim siyosati.turkistonda rus maktablarining ochilishi. yerlik aholi uchun rus-tuzem maktablarining tashkil etilishi. turkistonda jadidchilik harakati. yangi usul maktablarining ochilishi. mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma'rifatparvarlik xizmatlari. turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy). 1924-1991 yillardao‘zbekistonda ta’lim tizimi va pedagogik fikrlar rivoji tayanch tushunchalar: ta’lim siyosati, rus-tuzem maktablari, jadidchilik harakati, yangi usul maktablari, ma'rifatparvarlik, chor rossiyasining ta’lim siyosati xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi. o’lkani rossiya imperiyasi bosib olgandan so’ng 1870 yillarda qizlar talimi bo’yicha bazi malumotlar mavjud. turkistonda shahar va qisman qishloqlarda qizlar uchun boshlang’ich maktablar ham mavjud bo’lgan. qishloq joylarda qizlar maktabi …

2 / 66

olalar, 4000 nafar o’quvchi qizlar qayd etilgan. birgina sebzor dahasida 25 nafar o’g’il bolalar va 15 nafar qizlar, shayxontohur dahasida esa 20 ta o’g’il bolalar va 10 ta qizlar maktablari mavjud bo’lgan. otinbibi maktabida o’quvchi qizlar bilan birgalikda o’g’il bolalar ham birga ta’lim olgan hollari ham bo’lgan. qizlar maktablaridagi mashg’ulotlarda asosan fors-tojik va turkiy tildagi asarlar o’rgatilgan. ushbu ta’lim muassasalarida “ta’limi bayonot”, va boshqa sharq axloqiy madaniyatini o’z ichiga oluvchi fanlar o’qitilgan. a.p.xoroshxinning 1876 yildagi malumotiga ko’ra, qizlar 7-11 yoshdan o’qitilgan, 11-15 yoshdan esa tikuvchilikka o’rgatilgan. bundan shu narsa kuzatiladiki, qizlar maktablaridagi ta’lim dasturlari o’g’il bolalar maktablari dasturlariga nisbatan kam qamrovli bo’lgan. “muosharat odobi”, “tarbiyali xotun” mustamlakachilik tizimini o’rnatilishi va o’lkada rus aholisi soni o’sib borishi bilan rus tilida so’zlashuvchi aholi qizlarini ta’limga bo’lgan ehtiyoj o’sib bordi. qizlar uchun gimnaziya, mariin bilim yurtlari kabi ta’lim muassasalarini tashkil etildi va mazkur maskanlarda mahalliy aholi vakillarini talim olishlariga imkon berilishi kam miqdorda …

3 / 66

tablariga bermasdi. buni o’z vaqtida sirdaryo viloyatidagi rus maktablarini taftish etgan chor amaldori n.k. smirnov ham qayd etgan edi. u ruslashtirishga yo'naltirilgan ta'lim siyosatining muvaffaqiyatsizligi sabablarini quyidagicha izohlaydi va yozadi: - yerli aholining shaharlardagi rus maktablarining qabul qilmaganligi sababi ularning dasturlarida musulmoncha savod darslari yo'qligi, darslar bolalar uchun tushunarsiz bo'lgan rus tilida olib borilishi va o'qituvchilarning mahalliy tillarni bilmasligi; - (rus) bolalariga pravoslav dini asoslarini musulmon bolalar huzurida o'rgatish. turkistonda rus maktablarining ochilishi. yerlik aholi uchun rus-tuzem maktablarining tashkil etilishi. o’rta asr musulmon maktablarini isloh qilishdan bosh tortgan chorizm, ruslar o’rnashgan yerlarda ochilgan rus maktablarini turkistonda maorif sohasida o’z siyosatning quroli qilib olishga harakat qildi (toshkentda dastlabki rus maktabi 1866 yilda ochilgan edi). rus maktablariga ruslar bilan birga o’qish uchun mahalliy aholi bolalari ham qabul qilinar edi. turkistondagi boshlang’ich rus maktablarida hunarga rossiyaning yyevropa qismidagiga qaraganda, ancha ko’proq o’rgatilar edi; bundan maqsad mahalliy aholining bolalarini maktabga ko’proq jalb qilish edi. …

4 / 66

hun birinchi rus-tuzem maktabi ochilgan edi. 10 yillardan keyin toshkentda bunday maktablar soni to’rttaga ko’paydi bu tipdagi maktablar o’lkadagi yirik shaharlar hamda qishloqlarda ham tashkil etila boshladi. o’lkada rus, rus-tuzem maktablari ilk bor xix asrning 70 – yillarida yuzaga kelgan bo’lsa, 1904 yilga kelib ularning soni 57 taga yetdi. rus-tuzem maktablarida o’quvchilarga rus muallimi rus tlini hamda arifmetkani va boshqa fanlarni o’rgatar, buning uchun o’qish vaqtning yarmi ajratb qo’yilgan edi. o’qish vaqtning qolgan yarmi «musulmon domla» ixtyoriga berib qo’yilgan bo’lib, u eski usul maktablaridagidek bolalarga diniy darslar o’qitsh bilan shug’ullanardi. turkistonda jadidchilik harakati. yangi usul maktablarining ochilishi. jadidlar harakat ijtmoiy-tarbiyashunoslik tafakkurining alohida bir oqimi sifatda turkistonda yashovchi xalqlar orasida shakllandi. turkistondagi jadid (jadid so’zi arabcha “yangi usul”, “yangilik”, demakdir) maktablarining yuzaga kelishi mashhur qrim-tatar arbobi ismoilbek gaspirali nomi bilan bevosita bog’liqdir. 1851 yilda tavallud topgan ismoilbek gaspirali ilg’or demokratk g’oyalarni musulmonchilikning diniy asoslari bilan birlashtrish yo’lida qizg’in kurash olib bordi. …

5 / 66

shlangan asarlari jumlasiga “hujai subyona”, “qirsat turki”, “rahbari muallimin” kabi darslik va o’quv qo’llanmalarini kiritsa bo’ladi. gaspiralining ushbu asarlari o’quv jarayonini tashkil etsh, darsliklarga qo’yiladigan talablar, musulmon o’quv adabiyotda qo’llaniladigan didaktk va metodik ko’rsatmalar bilan jadid maktablari taraqqiyotga ulkan hissa qo’shdi. i.gaspirali boshqa turkiy xalqlar qatori o’zbek millatdagi ijtmoiy fikrlar taraqqiyoti va shu jumladan, haqiqiy vatanparvar o’zbek ziyolilari, pedagoglarining kamol topishida ham o’chmas iz qoldirdi. 1893 yili ismoil gaspirali turkistonga kelib, chor huqumat amaldorlarini va buxoro amiri abdulahadni musulmon maktablarini isloh qildirishga ko’ndirmoqchi bo’ladi. ismoil gaspirali buxorodan so’ng poezdda samarqandga borgan, undan toshkentga kelib, turkiston general-gubernatorligidagi, amaldorlar bilan o’z niyat-maqsadlarini o’rtoqlashgan. biroq, toshkentda uni yaxshi kutb olishmadi, loyihasi esa etborsiz qoldi rildi. mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma'rifatparvarlik xizmatlari. mahmudxo’ja behbudiy munavvar qori abdulla avloniy xx asr boshlarida toshkent, samarqand, buxoro, farg’ona vodiysi shaharlarida o’nlab “usuli jadid” maktablari ochildi. uni bitrganlar orasidan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 66 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida maktab va pеdagogik g‘oyalar. sobiq sho‘ro davrida o‘zbеkistonda ta’lim tizimi va pеdagogika"

презентация powerpoint 3.1.-mavzu: xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida maktab va pеdagogik g‘oyalar. sobiq sho‘ro davrida o‘zbеkistonda ta’lim tizimi va pеdagogika. ma`ruzachi: qo’chqarova feruza maxammatqosimovna andijon davlat universiteti "umumiy pedagogika" fakulteti dotsenti, p.f.b.f.d.(phd) 2-modul. pеdagogika tarixi- fan tarmogi sifatida reja xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi chor rossiyasining ta’lim siyosati.turkistonda rus maktablarining ochilishi. yerlik aholi uchun rus-tuzem maktablarining tashkil etilishi. turkistonda jadidchilik harakati. yangi usul maktablarining ochilishi. mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma'rifatparvarlik xizmatlari. turkiston o’lkasida...

Этот файл содержит 66 стр. в формате PPTX (6,9 МБ). Чтобы скачать "xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida maktab va pеdagogik g‘oyalar. sobiq sho‘ro davrida o‘zbеkistonda ta’lim tizimi va pеdagogika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xix asrning ikkinchi yarmi va x… PPTX 66 стр. Бесплатная загрузка Telegram