xix asrning 2-yarmi - xx asrning 1-choragida turkiston o’lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar

PPTX 9 pages 98,2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 98,2 KB

Fayl turi PPTX

Pages 9

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti mi 202-guruh talabasi xamzayeva malikaning umumiy pedagogika fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: xix asrning 2-yarmi - xx asrning 1-choragida turkiston o’lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar reja: 1. xix asrning ii-yarmida turkistonda maktablar tizimi. 2. chor rossiyasining ta’lim siyosati. 3.turkistonda jadidchilik harakati. yangi usul maktablarining tashkil etilishi. 4.mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma’rifatparvarlik xizmatlari. xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi o’lkani rossiya imperiyasi bosib olgandan so’ng 1870 yillarda qizlar talimi bo’yicha bazi malumotlar mavjud. turkistonda shahar va qisman qishloqlarda qizlar uchun boshlang’ich maktablar ham mavjud bo’lgan. qishloq joylarda qizlar maktabi juda kam hollarda uchrar edi. bazi hududlarda 100 ta maktabga bitta qizlar maktabi ham to’g’ri kelmas edi. biroq bazi shaharlarda qizlar maktablarining soni o’g’il bolalar maktablarining chorak qismiga teng kelgan. toshkent rus qo’shinlari tomonidan egallangan paytda shaharning bazi qismlarida qizlar maktablari va o’quvchilari soni …

2 / 9

bi”, “tarbiyali xotun” va boshqa sharq axloqiy madaniyatni o’z ichiga oluvchi fanlar o’qitlgan. a.p.xoroshxinning 1876 yildagi malumotga ko’ra, qizlar 7-11 yoshdan o’qitlgan, 11-15 yoshdan esa tkuvchilikka o’rgatlgan. bundan shu narsa kuzatladiki, qizlar maktablaridagi talim dasturlari o’g’il bolalar maktablari dasturlariga nisbatan kam qamrovli bo’lgan.o’rta osiyoda o’g’il va qiz bolalar birga talim oluvchi aralash maktablar bo’lganligi haqida malumotlar deyarli uchramaydi. 1906 yil kaspiyorti viloyati maktablarining ahvoli haqida malumot bergan n.p.ostroumov turkmanlar orasida, bazi joylarda o’g’il va qiz bolalar birga talim oluvchi maktablar mavjud bo’lganligi, ularda atgi ikki yoki uch yil davomida talim berilishi haqida malumot beradi. chor rossiyasining ta’lim siyosati yerli xalqning aksariy qismi, ba’zi rusparast boy-zodagonlarni hisobga olmaganda, o’z bolalarini rus-tuzem maktablariga berishning oqibatlaridan cho’chir edi. bu maktablarda birinchi navbatda pravoslav mahzabinig asoslari, rus tili, podshoni ulug’lovchi madhiyalar o’rgatilgani uchun mahalliy xalq bu ochiqdan-ochiq dinbuzarlikdan qochib o’z farzandlarini rus-tuzem maktablariga bermasdi. buni o’z vaqtida sirdaryo viloyatidagi rus maktablarini taftish etgan chor …

3 / 9

”, “yangilik”, demakdir) maktablarining yuzaga kelishi mashhur qrim-tatar arbobi ismoilbek gaspirali nomi bilan bevosita bog’liqdir. 1851-yilda tavallud topgan ismoilbek gaspirali ilg’or demokratk g’oyalarni musulmonchilikning diniy asoslari bilan birlashtrish yo’lida qizg’in kurash olib bordi. turkiy xalqlarning milliy mustaqilligi uchun kurashgan ismoilbek gaspirali o’z navbatda jadidchilik oqimining asoschisi sifatida dunyoga tanildi. ko’p yurtlarda safarda bo’lgan ismoilbek gaspirali xalq taraqqiyoti birinchi navbatda maorifga bog’liq ekanligini anglab etb, jamiyatdagi tub o’zgarishlarni amalga oshirishni yangi usuldagi maktab tuzishdan boshladi. gaspirali tomonidan o’hilgan yangi usuldagi maktab tez orada shuhrat qozondi. jadid maktablarining ommaviy tus olishiga asosiy sabab i.gaspirali tomonidan 1883-yildan boshlab nashr etla boshlangan “tarjimon” gazetasi bo’ldi. shu bilan birga ismoilbek gaspirali o’zi tashkil maktab uchun bir qator darsliklar va o’quv qo’llanmalari ham yaratdi. uning yangi usuldagi maktab hayotga bag’ishlangan asarlari jumlasiga “hujai subyona”, “qirsat turki”, “rahbari muallimin” kabi darslik va o’quv qo’llanmalarini kiritsa bo’ladi. gaspiralining ushbu asarlari o’quv jarayonini tashkil etsh, darsliklarga qo’yiladigan talablar, musulmon …

4 / 9

si esa etborsiz qoldi rildi. 1893-yil 8-iyunda u yana samarqand orqali buxoroga qaytb borgan va amir bilan uchrashib, e.j.laxzarining ko’rsatishicha, uni yangi usuldagi bir maktab o’hishga ko’ndirgan. ikkinchi usuli jadid maktabini 1898 yilda qo’qonda salohiddin domla ochdi. shu yili to’qmoqda ham yangi usul maktabi paydo bo’ldi. mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma’rifatparvarlik xizmatlari xx asr boshlarida toshkent, samarqand, buxoro, farg’ona vodiysi shaharlarida o’nlab “usuli jadid” maktablari ochildi. uni bitrganlar orasidan turkiston manaviy-marifiy dunyosini milliy uyg’onishiga kuchli ijobiy tasir qiladigan zabardast namoyandalar etshib chikdi. ularning “birinchisi”, “turkiston jadidlarining otasi” – mahmudxo’ja behbudiydir. maxmudxo’ja behbudiy (1874-1919) turkistonda jadidlar xarakati asoschilaridan biri, jaxonga mashxur bo’lgan o’zbekning yagona jo’g’rofiyashunosi, atoqli jamoat arbobi, buyuk islomshunos, ulug’ pedagog va axloqshunos, yuksak didli jurnalist, maxmudxo’ja bexbudiy 1874 yil 10 martda samarqandning baxshitepa qishlog’ida ruxoniy oilasida tavallud topdi. maxmudxo’ja 6-7 yoshlarida o’qib xat-savod chiqargach, otasi uni qori qilish maqsadida qur’onni …

5 / 9

ha yumushlardan xabardor bo’ldi. u ikki yildan so’ng «qlbud» bo’lisiga o’tib mirzolik qiladi va tez orada muftillikka ko’tariladi. 1916 yilgacha shu yerda ishlaydi. thank you image1.jpg image2.jpg patapansra cap kunmnarypron oxuanaphnirstn (us, typommanad, whe ba- ail ‘ymra capo a7cak, aukapkg ‘ompynouapnex rapakkit stapmua ba sum 7a, ‘avsyoans fa o6pya 8a phbok roliap. yx, xosuprat xonunenara nanom atcak, niu pa pyuera sy71a7 ba mokckothat ar ook hachgans oynwannyp, maxeyara box6yp0t /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "xix asrning 2-yarmi - xx asrning 1-choragida turkiston o’lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar"

termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti mi 202-guruh talabasi xamzayeva malikaning umumiy pedagogika fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: xix asrning 2-yarmi - xx asrning 1-choragida turkiston o’lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar reja: 1. xix asrning ii-yarmida turkistonda maktablar tizimi. 2. chor rossiyasining ta’lim siyosati. 3.turkistonda jadidchilik harakati. yangi usul maktablarining tashkil etilishi. 4.mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma’rifatparvarlik xizmatlari. xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi o’lkani rossiya imperiyasi bosib olgandan so’ng 1870 yillarda qizlar talimi bo’yicha bazi malumotlar mavjud. turkistonda shahar va qisman qishloqla...

This file contains 9 pages in PPTX format (98,2 KB). To download "xix asrning 2-yarmi - xx asrning 1-choragida turkiston o’lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrning 2-yarmi - xx asrnin… PPTX 9 pages Free download Telegram