от стилистикаси

PPTX 165,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1680002311.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slayd от стилистикаси ot turkumiga oid elementlar morfologik qurilishini stilistik nuqtai nazardan tadqiq etishda eng muhim masala so‘zlarning denotativ va konnotativ ma’nolaridagi chegarani to‘g‘ri aniqlay bilishdadir. bu ma’nolarning yuzaga kelishida esa morfologik ko‘rsatkichlar muhim ahamiyat kasb etadi. otning morfologik birliklari ot stilistikasi til vositalari ana shu ko‘rsatkichlar ko‘plik, egalik, kelishik va sub’ektiv baho shakllarida namoyon bo‘ladi. ko‘plik: nutqda o‘zi qo‘shilib kelagan so‘z bilan birgalikda hurmat, kinoya, piching, kesatish, takror, ta’kid, noaniqlik, kuchaytirish, mubolag‘a, ajratib ko‘rsatish kelishik: bosh kelishik, jo‘nalish kelishik, qaratqich kelishik, tushum kelishik, o‘rin-payt kelishik, chiqish kelishik egalik: hurmat, umumlashtirish, bir-birining o‘rnida ishlatilishi otning morfologik birliklari egalik kelishik ko‘plik: hurmat, kinoya, piching, kesatish, noaniqlik, takror, kuchaytirish, ta’kid, otning morfologik birliklari nutqiy uslublarda uslubiy bo‘yoq so’zlashuv publisistik badiiy ilmiy rasmiy nutqni to‘g‘ri va ta’sirli tuzishda, nutqiy uslublarni maqsadga to‘la muvofiq shakllantirishda uslubiy bo‘yoq alohida o‘rin tutadi. uslubiy bo’yoq ikki xil bo’ladi: so’zlashuv publisistik badiiy -lar ottenkalari -lar uslublararo …

iy rasmiy nutqni to‘g‘ri va ta’sirli tuzishda, nutqiy uslublarni maqsadga to‘la muvofiq shakllantirishda uslubiy bo‘yoq alohida o‘rin tutadi. uslubiy bo’yoq ikki xil bo’ladi: so’zlashuv publisistik badiiy hurmat ottenkasi ammo har ikkala komponentga ham qo‘shilib dadamlar keldilar deyish stilistik farqlanishni keltirib chiqaradi, ya’ni birinchi so‘zdagi –lar ko‘plikni anglatadi va ikkita dadaning, masalan, o‘z otasi va qaynotasining birgalikda kelganligini anglatadi. dadamlar keldi – ko’plik dadam keldilar. hurmat egalik kelishik ko‘plik: hurmat, kinoya, piching, kesatish, noaniqlik, takror, kuchaytirish, ta’kid, otning morfologik birliklari nutqiy uslublarda uslubiy bo‘yoq so’zlashuv publisistik badiiy ilmiy rasmiy nutqni to‘g‘ri va ta’sirli tuzishda, nutqiy uslublarni maqsadga to‘la muvofiq shakllantirishda uslubiy bo‘yoq alohida o‘rin tutadi. uslubiy bo’yoq ikki xil bo’ladi: so’zlashuv publisistik badiiy ta’kid, kuchaytirish, mubolag‘a ottenkalari u nihoyatda kuchli emotsionallikni ifoda etishi, poetik mahorat namunasiga aylanishi ham mumkin: umringga achinmagan ketmaydimi chiriblar badiiy uslubda ta’kid, kuchaytirish, mubolag‘a singari ottenkalar ko‘proq anglashiladi: shu ko‘zlar yulduzday abadiy kulsin, bahor yo‘llaringga to‘shasin chechak …

adiiy ilmiy rasmiy nutqni to‘g‘ri va ta’sirli tuzishda, nutqiy uslublarni maqsadga to‘la muvofiq shakllantirishda uslubiy bo‘yoq alohida o‘rin tutadi. uslubiy bo’yoq ikki xil bo’ladi: so’zlashuv publisistik badiiy qaratqich kelishik qaratqich kelishigi shakllariga funksional-uslubiy nuqtai nazardan qaraganda, ularda ba’zan badiiy uslubga xos bo‘lgan variantlrni kuzatish mumkin. masalan: -(i)m qo‘llaniladi: axir hayajonlar o‘zligim manim, mayli qalbingga ham ko‘chsin hayajon yo rab, yozug‘im nedur manim? qaratqich kelishik bu kelishikning eski o‘zbek tilida –niŋ / -nыŋ, -nuŋ / -ngŋ, -iŋ / -ыŋ, -gŋ / -gŋ shakllari, og‘zaki nutq va mumtoz adabiyotda, sheva va dialektlarda –ning, -tыng, -ting, -ding, -dыng, -tы, -ti, -dы, -i , - in, -nung, -dung, -ing, -mi, -pi kabi shakllari mavjudligi ilmiy manbalarda qayd etilgan. qaratqich kelishik kelishik qo‘shimchasi variantlarining ma’lum qismi mumtoz adabiyot matnlariga xos. masalan, qaratqich-qaralmishli birikmaning inversiyaga uchragan holda qo‘llanilishi: seli ashkim birla tutmish jumlai olamni su, jumlai olam nekim bu obgun toramni su (navoiy). bu an’ana hozirgi …

fologik birliklari nutqiy uslublarda uslubiy bo‘yoq so’zlashuv publisistik badiiy ilmiy rasmiy nutqni to‘g‘ri va ta’sirli tuzishda, nutqiy uslublarni maqsadga to‘la muvofiq shakllantirishda uslubiy bo‘yoq alohida o‘rin tutadi. uslubiy bo’yoq ikki xil bo’ladi: so’zlashuv publisistik badiiy jo‘nalish kelishik –g‘a shaklining qo‘llanilishi biroz farqlanadi. bu shakl hozirgi adabiy til me’yorlariga mos kelmaydi va shuning uchun eski o‘zbek tilining namunasi sifatida badiy matnlarda va xalq og‘zaki ijodi namunalarida uchraydi: –haq taolog‘a shukurkim, o‘z pushti kamarimdan bo‘lgan farzandlarimdan yolchitmasa-da, senday shogird ato qildi... jo‘nalish kelishik jo‘nalish kelishigining –a, -na ko‘rinishlari badiiy nutqqa xoslangan bo‘lib, bu qisqargan shakl poetik talab natijasi bilan yuzaga keladi: bazm aro yozim bila tufroqqa goh may to‘kung, kim erur ul ham yaqinkim, to‘kkasiz tufrog‘ima ul quyosh hajrida za’fim o‘yladurkim, o‘lg‘amen, soya tushsa nogahon bu jismi betob ustina jo‘nalish kelishik jo‘nalish kelishigi ma’nosi belgisiz holatda ham anglashiladi va bu jihat so‘zlashuv hamda badiiy uslublarga xoslangan: kunlarimiz jilg‘alarday o‘tdilar oqib, maktab bordik …

mam senga nozil quyosh, yondirsang-da umidimning gulin tushum kelishik ularning noo‘rin almashtirilishi stilistik g‘alizlik va noaniqlikni keltirib chiqarishi mumkin. miltik otdi →o‘q uzdi miltiqni otdi →qurolning o‘zini uloqtirib tashladi; bola ko‘rdi →tug‘di bolani ko‘rdi →kimdir qandaydir bolani ko‘rdi; qo‘l qo‘ydi →imzo chekdi qo‘lni qo‘ydi →qo‘lini qayergadir (masalan elkaga) qo‘ydi; ot qo‘ydi →nomladi otni qo‘ydi →otni bog‘likdan bo‘shatdi egalik kelishik bosh jo‘nalish qaratqich tushum o‘rin-payt chiqish ko‘plik: otning morfologik birliklari nutqiy uslublarda uslubiy bo‘yoq so’zlashuv publisistik badiiy ilmiy rasmiy nutqni to‘g‘ri va ta’sirli tuzishda, nutqiy uslublarni maqsadga to‘la muvofiq shakllantirishda uslubiy bo‘yoq alohida o‘rin tutadi. uslubiy bo’yoq ikki xil bo’ladi: so’zlashuv publisistik badiiy chiqish kelishik grammatik ko‘rsatkichi –dan bo‘lib, uning mumtoz adabiyotda va shevalarda -din/-don, -tan/-ton, - nan/non kabi ko‘rinishlari mavjudligi haqida ilmiy manbalarda ma’lumotlar mavjud. chiqish kelishik –din variantida badiiy uslub uchun xoslanganlik kuzatiladi: topmadi hirgiz bu mashrab o‘z vujudidin xabar, bir nazar qilsangki rohat topqusi jonu tanim chiqish kelishik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "от стилистикаси"

1680002311.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slayd от стилистикаси ot turkumiga oid elementlar morfologik qurilishini stilistik nuqtai nazardan tadqiq etishda eng muhim masala so‘zlarning denotativ va konnotativ ma’nolaridagi chegarani to‘g‘ri aniqlay bilishdadir. bu ma’nolarning yuzaga kelishida esa morfologik ko‘rsatkichlar muhim ahamiyat kasb etadi. otning morfologik birliklari ot stilistikasi til vositalari ana shu ko‘rsatkichlar ko‘plik, egalik, kelishik va sub’ektiv baho shakllarida namoyon bo‘ladi. ko‘plik: nutqda o‘zi qo‘shilib kelagan so‘z bilan birgalikda hurmat, kinoya, piching, kesatish, takror, ta’kid, noaniqlik, kuchaytirish, mubolag‘a, ajratib ko‘rsatish kelishik: bosh kelishik, jo‘nalish kelishik, qaratqich kelishik, tushum kelishik, o‘rin-payt kelishik, chiqish kelishik egalik...

Формат PPTX, 165,0 КБ. Чтобы скачать "от стилистикаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: от стилистикаси PPTX Бесплатная загрузка Telegram