hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi

PDF 38 sahifa 675,2 KB Bepul yuklash

38 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 675,2 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 38

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 38

1 o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabagacha ta’lim” fakulteti “o‘zbek tili va adabiyoti” yo‘nalishi 22/7-guruh talabasi po‘lvonova gulchiroy zokirjon qizi “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan mavzu: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi ilmiy rahbar: ______________________ «____» ________2025-y. chirchiq – 2025 2 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. hozirgi o‘zbek adabiy tilida otlarning grammatik xususiyatlari 1.1. otlarning morfologik belgilariga ko‘ra tasnifi..................................................6 1.2. otlarning sintaktik vazifalari...........................................................................11 ii bob. o‘zbek tilida otlarning qo‘llanilishi va ularning nutqdagi roli 2.1. otlarning shakl yasash imkoniyatlari..............................................................15 2.2. otlarning funksional uslublardagi xususiyatlari.............................................22 xulosa………………………………………………………………………...34 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….36 foydalanilgan saytlar………………………………………………38 3 kirish tilshunoslikda so‘z turkumlari tilning asosiy birliklaridan biri bo‘lib, ularning xususiyatlarini o‘rganish til tizimining ichki tuzilishini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi. o‘zbek tilida ot so‘z turkumi eng asosiy va ko‘p qo‘llaniladigan so‘z turkumlaridan biri hisoblanadi. otlar narsa va hodisalarning nomini bildirishi, o‘ziga xos morfologik va sintaktik belgilariga ega bo‘lishi bilan ajralib …

2 / 38

nilish doirasini kengaytirish va rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni belgilaydi. 1 o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2020-yil 20-oktabrdagi pf-6084- son farmoni: "mamlakatimizda o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida". ushbu farmon o‘zbek tilini o‘qitish tizimini takomillashtirish, uning ilm-fan tili sifatidagi nufuzini oshirish va xalqaro miqyosda o‘zbek tilining o‘rnini mustahkamlashga qaratilgan. o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi qarori: "o‘zbekiston respublikasining 'davlat tili haqida'gi qonuni qabul qilinganining o‘ttiz yilligini keng nishonlash to‘g‘risida". ushbu qaror davlat tili haqidagi qonunning 30 yilligini nishonlash va o‘zbek tilining jamiyatdagi o‘rnini mustahkamlashga qaratilgan tadbirlarni o‘z ichiga oladi. mazkur kurs ishida hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining xususiyatlari atroflicha yoritilib, uning morfologik va sintaktik belgilariga alohida e’tibor qaratiladi. shuningdek, otlarning shakl yasash imkoniyatlari, ularning leksik- semantik tasnifi va nutqdagi vazifalari tahlil qilinadi. 1 o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilining xalqaro nufuzini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi pq-5004-sonli qarori 4 kurs ishining dolzarbligi: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi eng …

3 / 38

til taraqqiyoti jarayonida yangi otlarning paydo bo‘lishi, ularning funksional uslublardagi xususiyatlari va qo‘llanilish tendensiyalarini o‘rganish hozirgi davr uchun dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. shu sababli, ushbu kurs ishida ot so‘z turkumining ilmiy-nazariy asoslari va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi – hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining grammatik, semantik va sintaktik xususiyatlarini chuqur o‘rganish hamda ularning nutqdagi o‘rnini tahlil qilishdir. mazkur maqsadni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalar belgilangan:  ot so‘z turkumining umumiy xususiyatlarini aniqlash;  o‘zbek tilshunosligida otlarning o‘rganilishi tarixini o‘rganish;  otlarning grammatik kategoriyalarini (son, egalik, kelishik) tahlil qilish;  otlarning leksik-semantik tasnifini o‘rganish va ularning turkumlanish mezonlarini belgilash;  otlarning shakl yasash imkoniyatlarini tahlil qilish; mazkur kurs ishi orqali ot so‘z turkumining o‘ziga xos xususiyatlari, til tizimidagi o‘rni va uning grammatik qonuniyatlari haqida aniq ilmiy tushunchalar shakllantiriladi. kurs ishining obyekti: mazkur kurs ishining obyekti – hozirgi o‘zbek adabiy tilidagi ot so‘z …

4 / 38

lil qilish; kurs ishining nazariy ahamiyati: ushbu tadqiqot hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumining grammatik va semantik xususiyatlarini ilmiy-nazariy asosda tahlil qilishga xizmat qiladi. o‘zbek tilshunosligida otlarning morfologik va sintaktik xususiyatlarini chuqur o‘rganish, ularning turli funksional uslublardagi o‘rni va qo‘llanilish xususiyatlarini tadqiq etish natijasida til tizimidagi qonuniyatlarni aniqlash imkoniyati kengayadi. shuningdek, mazkur kurs ishi otlarning grammatik qurilishi, leksik-semantik tasnifi va shakl yasash jarayonlari bilan bog‘liq nazariy bilimlarni boyitishga hissa qo‘shadi. ushbu tadqiqot natijalari tilshunoslik, grammatik tadqiqotlar va o‘zbek tili o‘qitish metodikasi bo‘yicha ilmiy ishlanmalar uchun foydali bo‘lishi mumkin.2 kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 4 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. 2 o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilini 2030 yilgacha rivojlantirish va takomillashtirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risida”gi pq-5850-sonli qarori 6 i bob. hozirgi o‘zbek adabiy tilida otlarning grammatik xususiyatlari 1.1. otlarning morfologik belgilariga ko‘ra tasnifi otlar predmet va tushunchalarni ifodalovchi mustaqil …

5 / 38

).  jo‘nalish kelishik (-ga).  lokativ kelishik (-da).  chiqish kelishik (-dan). ot gapning har xil bo‘laklari vazifasida keladi. ko‘pincha ega bo‘lib keladi, lekin to‘ldiruvchi, hol, ba’zan kesim bo‘lib ham ishlatilishi mumkin. otlar leksik ma’nosi va tuzilishiga ko‘ra turlarga bo‘linadi:  aniq va mavhum otlar: odam, bola (aniq), baxt, g‘am (mavhum).  jamoaviy otlar: xalq, guruh, jamoa.  oddiy va yasama otlar: bog‘, uy (oddiy); bog‘bon, o‘quvchi (yasama).  qo‘shma otlar: temiryo‘l, quyosh nuri. otlarning so‘z yasash imkoniyatlari bor. qo‘shimchalar yordamida yangi ot yasash mumkin: 7  -chi, -dor, -li, -siz, -goh, -xona qo‘shimchalari qo‘shilishi mumkin (bog‘bon, tuzli, kitobsiz, yozgoh). ot boshqa so‘z turkumlariga o‘tishi mumkin. ayrim otlar fe’l, sifat yoki ravishga aylanishi mumkin. masalan: “yashil” so‘zi sifat bo‘lsa, “yashilga bo‘yalgan devor” gapida ot bo‘lib kelgan. otlar kelib chiqishiga qarab o‘zlashmagan va o‘zlashgan otlarga bo‘linadi. o‘zlashmagan otlar o‘zbek tiliga xos bo‘lib, qadimdan qo‘llanib kelayotgan yoki mahalliy so‘zlar hisoblanadi. o‘zlashgan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 38 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi" haqida

1 o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabagacha ta’lim” fakulteti “o‘zbek tili va adabiyoti” yo‘nalishi 22/7-guruh talabasi po‘lvonova gulchiroy zokirjon qizi “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan mavzu: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi ilmiy rahbar: ______________________ «____» ________2025-y. chirchiq – 2025 2 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. hozirgi o‘zbek adabiy tilida otlarning grammatik xususiyatlari 1.1. otlarning morfologik belgilariga ko‘ra tasnifi..................................................6 1.2. otlarning sintaktik vazifalari...........................................................................11 ii bob. o‘zbek tilida otlarning qo‘llanilishi ...

Bu fayl PDF formatida 38 sahifadan iborat (675,2 KB). "hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot so‘z turkumi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hozirgi o‘zbek adabiy tilida ot… PDF 38 sahifa Bepul yuklash Telegram