o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi

DOCX 79,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1702569541.docx o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi zakirova dilrabo xaydarovna o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) dissertatsiyasi avtoreferati kirish (falsafa doktori (phd) dissertatsiyasi annotatsiyasi) dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati. jahon tilshunosligida o‘tgan asrning o‘rtalariga qadar nutqiy faoliyatning til tomonigagina asosiy diqqat qaratilgan. tilning taraqqiyoti natijasida bir ilmiy paradigma o‘rniga ikkinchi paradigma keladi. tilning funksiyalashuvini muloqot jarayoni bilan bog‘lab tadqiq etuvchi kommunikativ tilshunoslikning maydonga kelishi xx asr tilshunosligida yetakchi bo‘lgan sistem-struktur paradigmaning antropotsentrik paradigma bilan almashinuvi natijasidir. tilshunoslikning hozirgi taraqqiyot bosqichida til unsurlariga antropotsentrik nuqtayi nazardan qarash va ularga “til va uning sohibi” munosabatdorligi asosida baho berish ustuvorlik qilmoqda. buning natijasida inson kognitiv faoliyati va in’ikos shaklini yoritishga qaratilgan borliq-til-ong munosabatlarini aks ettiruvchi kognitiv tilshunoslik hamda ushbu jarayonlarni ijtimoiy, psixologik, milliy-madaniy, mental va aksiologik belgilar uyg‘unligida tadqiq etishga qaratilgan kommunikativ lingvistika rivojlandi. dunyo tilshunosligida nutqiy janrlar nazariyasi tobora ommaviylashib …

otnoteref:2]. nutqiy janrlarni qiyosiy o‘rganish qiyoslanayotgan tillarning differensial belgilarini aniqlashga yordam beradi. shu sababdan, o‘zbek tilining o‘ziga xos milliy xususiyatlarini namoyon etuvchi qarg‘ish nutqiy janrini rus tiliga qiyoslash asosida o‘rganish tadqiqot mavzusining dolzarbligini belgilaydi. [1: эшбаева ф. ўзбек халқ қарғишларининг жанр хусусиятлари ва бадиияти. филол. фан. номз. ... дисс. автореф. – тошкент, 2008. – 26 б.; суванқулов б. ўзбек халқ латифаларининг жанр хусусиятлари ва бадиияти. филол. фан. номз. ... дисс. – тошкент, 2008. – 128 б.; айходжаева ш. мақом тароналари (жанр хусусиятлари, ижро анъаналари). санъат. фан. номз. дисс. – тошкент, 2007. – 150 б.; қўчқоров н. ўзбек халқ олқишларининг жанр хусусиятлари ва бадиияти. филол. фан. номз. ... дисс. – самарқанд, 1994. – 128 б.; юлдашев м. бадиий матннинг лингвопоэтик тадқиқи. филол. фан. докт. ... дисс. – тошкент, 2009. – 314 б.; чиниқулов н. пешлавҳаларнинг лисоний хусусиятлари. филол. фан. номз. ... дисс. – тошкент, 2007. – 133 б.; сулаймонов м. ўзбек …

mosligi. dissertatsiya tadqiqoti respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining i. “axborotlashgan jamiyat va demokratik davlatni ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy, madaniy, ma’naviy-ma’rifiy rivojlantirishda innovatsion g‘oyalar tizimini shakllantirish va ularni amalga oshirish yo‘llari” ustuvor yo‘nalishi doirasida bajarilgan. muammoning o‘rganilganlik darajasi. tilshunoslikka doir ilmiy adabiyotlarda qarg‘ishni nutqiy janr sifatida tadqiq etish[footnoteref:3], ayniqsa, lingvistikada maxsus stereotip shaklidagi nutqiy janr[footnoteref:4], performativ matn[footnoteref:5] sifatida o‘rganish lozimligi alohida ta’kidlangan va qarg‘ish nutqiy janri turli tizimli tillar, asosan, rus, kavkaz tillari doirasida o‘rganilib, uning sotsiolingvistik, lingvomadaniy, funksional-pragmatik xususiyatlarini yoritishga e’tibor qaratilgan. rus olimlari y.y.samoylova shimoliy rus tilidagi qarg‘ishlarni, o.abramenko rus lo‘lilari nutqidagi qarg‘ishlar va qasamyodlarni, n.g.radjapova dargin tilidagi tilak va qarg‘ishlarning struktur-grammatik va semantik xususiyatlarini[footnoteref:6] o‘rgangan. [3: кибрик а.а. модус, жанр, и другие параметры классификации дискурсов // вопросы языкознания.№2.– москва, 1999. 11 с. ] [4: kuiper к. formulaic genres. – palgrave macmillan uk, 2009. – 223 p. ] [5: шейгал е.и. инаугурационное обращение как жанр политического дискурса // жанр речи.№3. …

a o‘rgangan bo‘lsa, n.a.trofimova nutqiy aktlarni influktiv va invektiv turlarga ajratib, ularni semantik, pragmatik, grammatik tahlil qilgan; l.v.balashova nutq janrlarini semantik va konseptual aspektda rus tili idiomatekasida o‘rgangan, l.x.dzasejeva kabardin tilida ayollar nutqiga oid qarg‘ishlarning til xususiyatlarini tahlil qilgan[footnoteref:7]. [7: панчехина м.н., филиппова е.с. речевой жанр “проклятие” как модель деструктивной коммуникации в художественном тексте. конференция “ломоносов 2021”. –м., 2021. – с.1-2; трофимова н.а. экспрессивные речевые акты. – сакт-петербург, 2008. – 376 с.; балашова л.в. речевые жанры в русской идиоматеке.-м., 2017. – 837 с.; дзасежева л.х. женские проклятия в кабардинском языке// межкультурная конференция: теория и практика обучения. – нальчик, 2005. –с.312-315. ] ushbu mualliflarning tadqiqotlarida qarg‘ish nutqiy janri, asosan, lingvomadaniy, semantik, funksional-pragmatik aspektlarda tekshirilgan, lekin rus va o‘zbek tillaridagi qarg‘ish nutqiy janrini qiyoslash asosida o‘rganilmagan. ayniqsa, qarg‘ishlarning til xususiyatlari va so‘zlashuv uslubiga xos xususiyatlari ushbu nutqiy janr doirasida jamlanib, qiyosiy-tipologik tadqiq etilmagan. mavjud manbalarda qarg‘ish nutqiy janrini rus va o‘zbek tillarida …

ngvomadaniy, sotsiologik va psixologik xususiyatlarini ochib berish; turli lingvomadaniy muhitlarda qarg‘ishlar tasnifi bilan bog‘liq muammolarni o‘rganish; qarg‘ishlarning leksik-semantik, sintaktik va funksional strukturasini tizimli, tipologik tahlil qilish; turli tizimli tillarning antiqarg‘ishlarida mazmun va shakl nomutonosibligi, ularning tuzilish jihatdan turlarini o‘rganish. tadqiqotning obyekti sifatida hozirgi (sinxron) o‘zbek va rus tillaridagi qarg‘ish matnlari tanlangan. tadqiqotning predmetini o‘zbek va rus tillaridagi qarg‘ish matnlarining shakliy-kompozitsion tuzilishi va milliy-madaniy xususiyatlari tashkil etadi. tadqiqotning usullari. tadqiqot mavzusini yoritishda tavsiflash, tasniflash, qiyosiy-tipologik, sotsiolingvistik, kontrastiv hamda komponent tahlil usullaridan foydalanilgan. tadqiqotning ilmiy yangiligi: о‘zbek va rus tillаridаgi qаrg‘ish mаtnlаrining janr shakllari, mavzu guruhlari, ularning matniy tuzilishidagi milliy xususiyatlari aniqlanib, funksional-pragmatik, semantik-sintaktik aspektlari ochib berilgan; o‘zbek va rus tillaridagi qаrg‘ishlаrning shakliy strukturаsi, til xususiyatlari va semantik-sintaktik xususiyatlari aniqlanib, ularning so‘zlashuv tipidagi nutqiy aktlarga tegishli ekanligi dalillangan; turli lingvomadaniy muhitdagi qarg‘ishlarning tasnifi bilan bog`liq muammolar o`rganilib, tasnif mezonlari belgilangan holda, qarg‘ishlar semantik, sintaktik-struktur jihatdan tasnif etilgan; оʻzbek tili antiqarg‘ishlarida (“yer yutmagur“, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi"

1702569541.docx o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi zakirova dilrabo xaydarovna o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) dissertatsiyasi avtoreferati kirish (falsafa doktori (phd) dissertatsiyasi annotatsiyasi) dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati. jahon tilshunosligida o‘tgan asrning o‘rtalariga qadar nutqiy faoliyatning til tomonigagina asosiy diqqat qaratilgan. tilning taraqqiyoti natijasida bir ilmiy paradigma o‘rniga ikkinchi paradigma keladi. tilning funksiyalashuvini muloqot jarayoni bilan bog‘lab tadqiq etuvchi kommunikativ tilshunoslikning maydonga kelishi xx asr tilshunosligida yetakchi bo‘lgan sistem-struktur paradigmaning antropotsentrik paradigma bilan almashin...

Формат DOCX, 79,6 КБ. Чтобы скачать "o‘zbek va rus tillarida qarg‘ish nutqiy janrining qiyosiy tadqiqi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek va rus tillarida qarg‘is… DOCX Бесплатная загрузка Telegram