o‘zbek talaba yoshlari nutqida slenglarning qo‘llanishi va ularning pragmatikasi

DOCX 54 pages 359.5 KB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 359.5 KB

File type DOCX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti filologiya va tillarni o‘qitish yo‘nalishi _______________________________________ fanidan bitiruv malakaviy ishi mavzu: o‘zbek talaba yoshlari nutqida slenglarning qo‘llanishi va ularning pragmatikasi bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ mundarija kirish…………………………………………………………………. i bob. sleng sotsiolingvistik birlik sifatida……… 1.1. tilshunoslikda sleng tavsifi va yondosh tushunchalardan farqi …… 1.2. sleng turlari…………………………………………………………. ii bob. ta’lim jarayoniga oid slenglarning xususiyatlari………………………………… 2.1. adabiy til va nutqda slenglarning qo‘llanishi……………………….. 2.2. talabalar nutqiga slenglarning o‘zlashuvi…………………..………. xulosa…………………………………………………………………. foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati…………………. kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi kunda muloqot vositasi hisoblangan nutq, til xususiyatlarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. hozirgi vaqtda milliy til xususiyatlarini ilmiy jihatdan tadqiq etishga e’tibor yuqori darajada. ushbu bitiruv malakaviy ishida o‘zbek tilida kundalik muloqot jarayonida yoshlar tomonidan qo‘llaniladigan slenglar tadqiq etilgan. bunda jamiyatning asosiy qatlami hisoblangan yosh avlod vakillarining sleng so‘zlari keltirib o‘tilgan, shuningdek, ular nutqidagi slenglarni o‘rganishning ahamiyati va zarurati bayon etilgan. milliy …

2 / 54

a uning til orqali jamiyatga yetkazilishida bu jarayon yaqqol ko‘rinadi. tilning mavjudlik shakllari uning tarkibiy tuzilishi va inson jamoasida uning faoliyati aniq shakllar sifatida tushuniladi. ushbu shakllar bir-biri bilan muayyan, ba’zan juda murakkab munosabatlarda, turli xil o‘zgaruvchanlik, barqarorlik va kodifikatsiya darajalariga ega bo‘ladi. bunda tilning qo‘shimcha tavsiflariga ko‘ra, kichik tizim (argo, jargon, sleng)lar, xususan, ijtimoiy dialektlar haqidagi ma’lumotni o‘z ichiga oladi. sleng suhbatlashuvchilarni birlashtiradi, bir vaqtning o‘zida ularni boshqalar bilan taqqoslab, “yashirin til” yoki guruhni identifikatsiyalash vositasiga aylanadi. shu bilan birga, suhbatdosh shaxsiyatining ma’naviy va ruhiy rivojlanishiga to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir qiladigan, til vositalarida “tillar”, “dunyo tasviri”ni shakllantiradi. zamonaviy yoshlar nutqining kelib chiqishi haqida tadqiqotlar deyarli uchramaydi. v.m.mokienko, d.g.nikitina kabi filolog olimlarning fikriga ko‘ra, slengning turli tashuvchilari tomonidan ishlatiladigan bir xil so‘zlar va iboralarning kelib chiqishi, shakllari va ma’nolari bir-biriga bog‘langan dialekt, lahja, sheva kabilarga bo‘linadi. bunga zamonaviy yoshlar nutqida sezilarli bo‘lgan ijtimoiy va professional slenglarni misol qilib keltirsa bo‘ladi. til …

3 / 54

dunyosida ham yashaydilar; ular o‘z jamiyatlaridagi muloqot vositasi bo‘lgan konkret til ta’siri ostida ko‘proq bo‘ladilar”. “real olam” mazkur guruhning lisoniy me’yorlari asosida beixtiyoriy ongsiz ravishda yaraladi. mazkur qoidalar ilmiy tadqiqot uchun metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. dunyo tilshunosligida, xususan, sotsiolingvistika sohasida sleng va unga yondosh tushunchalar (argo, jargon), ularni jamiyatning turli xil qatlami nutqida qay darajada qo‘llanishini o‘rganish borasida qator ishlar qilingan. sleng tushunchasi ilk bor xviii asrdagi bosma nashrlarda ko‘zga tashlanadi va shundan so‘ng bevosita ijtimoiy, ilmiy hodisa sifatida olimlar tomonidan o‘rganila boshlanadi. bu hodisa yer yuzidagi o‘lik hisoblanmaydigan har bir tilda uchrashi tabiiy hol. shuning uchun ham turli xil tillardagi unga bog‘liq tadqiqot ishlarini topish qiyin emas. birinchilardan bo‘lib tilshunoslik va aynan yoshlar tili borasida ish olib borgan tilshunos olimlardan biri ferdinand de sossyurning vafotidan keyin shogirdlari asarlarini yig‘ib, 1916-yili parijda chop ettirgan “cours de linguistique gynyrale” asari, tilshunoslik va yoshlar tili borasida juda katta …

4 / 54

ovanile” e “italiyano dei giovani” asari, gian ruggero manzonining 1980-yili yozilgan “pesta duro e vai trаnquilo. dizionario del linguaggio giovanile” asarlari juda katta ahamiyatga ega. o‘zbek tilshunoslaridan biri s.axmanovaning 1957-yil chop ettirgan “очерки по обшей и русской лексикологии” maqolasi va 1969-yili bosib chiqilgan “словарь лингвистических терминов” lug‘atlari tilshunoslikda keng qo‘llaniladi. yoshlar tili va sleng (argo, jargon) borasida rus olimlari ham bir qator ishlar olib borgan. e. g.borisova – lukashanesning moskvada 1983-yili chop ettirgan “о лексике современного молодежного жаргона” asari, n.v.batyukovaning 1989-yili yozilgan “о соотношении студенческого жаргона и городского просторечия” asari, o.p.ermakovaning “семантические процессы в русском молодежном жаргоне // поэтика. стилистика. язык и культура” maqolasi, a.t.lipatovning “русский сленг и его соотнесенность с жаргоном и арго” asari, e.pervuxinaning “молодежный жаргон 90-х годов” maqolasi, n.petrovaning “заметки о подростковом сленге” asarlari muhim ahamiyat kasb etadi. dunyo tillari sirasiga kiradigan oltita tildan tortib, juda kam aholi gaplashadigan ba’zi tillarning ham o‘ziga xos slenglari bor. so‘nggi …

5 / 54

kirib kelgan jargon va slenglarni tahlil qilishdan iborat. shundan kelib chiqqan holatda quyidagi vazifalar belgilangan: ishning tuzilish tartibi. tadqiqot kirish, ikki bob, har bob ichida ikki fasl, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar va ilovani o‘z ichiga oladi. i. sleng sotsiolingvistik birlik sifatida 1.1. tilshunoslikda sleng tavsifi va yondosh tushunchalardan farqi sleng — bu turli guruhlarda ishlatiladigan so‘zlar to‘plami yoki mavjud so‘zlarning yangi ma’nolari. sleng g‘arb tilshunosligi an’analariga xos termin sanaladi. ingliz leksikografiyasida “sleng” (slang) atamasi taxminan xix asr boshlarida keng tarqaladi. bu so‘zning etimologiyasi bahsli hisoblanadi. chunki bu terminga haligacha aniq ta’rif berilmagan. turli lug‘atlarda va sotsiolingvistikaga oid adabiyotlarda uning “jargon” (guruh jargoni, yoshlar jargoni) terminiga yaqin turishi qayd qilingan”. slengni o‘rganishga ingliz tilida so‘zlashuvchi madaniyat ta’sir ko‘rsatdi. j.b.grinou va j.l.kittrij uni quyidagicha tavsiflaganlar: “sleng bu adabiy nutqning atrofida o‘ralgan va doimiy ravishda eng nozik jamiyatga kirishga harakat qiladigan sarson tildir”. u muayyan kasb egalari yoki ijtimoiy guruhlarning og‘zaki nutqida qo‘llaniladigan, emotsional-ekspressiv …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek talaba yoshlari nutqida slenglarning qo‘llanishi va ularning pragmatikasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti filologiya va tillarni o‘qitish yo‘nalishi _______________________________________ fanidan bitiruv malakaviy ishi mavzu: o‘zbek talaba yoshlari nutqida slenglarning qo‘llanishi va ularning pragmatikasi bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ mundarija kirish…………………………………………………………………. i bob. sleng sotsiolingvistik birlik sifatida……… 1.1. tilshunoslikda sleng tavsifi va yondosh tushunchalardan farqi …… 1.2. sleng turlari…………………………………………………………. ii bob. ta’lim jarayoniga oid slenglarning xususiyatlari………………………………… 2.1. adabiy til va nutqda slenglarning qo‘llanishi……………………….. 2.2. talabalar nutqiga slenglarnin...

This file contains 54 pages in DOCX format (359.5 KB). To download "o‘zbek talaba yoshlari nutqida slenglarning qo‘llanishi va ularning pragmatikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek talaba yoshlari nutqida … DOCX 54 pages Free download Telegram