salomatlik va to’g’ri ovqatlanish

DOC 57.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403334097_44558.doc salomatlik va to’g’ri ovqatlanish reja: 1. organizm uchun oziq moddalrning mohiyati. 2. oziq moddalarning tarkibi. 3. oqsil, yog’, uglevod, suv, mikroelementlarning umumiy ta’rifi, vazifalari va organizmda modda almashinuvi jarayonlarida ishtiroki. yot asosida uchta oqimning-moddalar, energiya va axborotning birlashuvi yotadi. bu uchta oqimning mavjudligini ta’minlash uchun, asosan oziq moddalar bilan tashqi muhitdan boshlang’ich material tushib turishi kerak. asosiy oziq moddalarga oqsillar, yog’lar, uglevodlar, suv, vitaminlar, meneral moddalar, fitansidlar kiradi. oqsillar organizmda quyidagi vazifalarni bajaradi: - plastik hujayralarning qurilish materili; - katalitik, fermentlarning asosiy qismini tashkil etadi; - immun, turning individual xossasini namoyon qiladi; - transport, qonning qismini tashiydi. ovqat tarkibidagi oqsillar 20 ta aminokislotadan iborat, ulardan 8 tasi almashtirilmaydi (ya’ni organizmda sintezlanmaydi). azot havo bilan kiradi (arterial qonda azot miqdori venoz qonga nisbata ko’p). yo’g’on ichakda ba’zi bir aminokislotalar sintezlanadi. almashtirilmaydigan aminokislotalar 30% dan kam bo’lmasligi kerak. yetuk oqsillar hayvondan, yetuk bo’lmagan oqsillar o’simlikdan kelib chiqadi. 1-1,5g vaznga oqsilni normada …

uqori energetik zahirasi hisoblanadi (1g yonganda 9,3 kkal issiqlik chiqadi); - a,k,e vitaminlar funksiyasi uchun kerak. zamonaviy odam ratsioniga o’simlik va hayvon yog’lari kiradi. birinchisiga yarim tuyingan yog’ kislotalar kiradi. linolin kislotasi organizmda sintezlanmaydi. hayvon yog’lari tarkibidagi xolimikron, xoesterin yog’ pufaklari qonning quyilishiga olib keladi. bu yog’lar tok sinlarni yig’adi. o’simliklar yog’lari yarim to’yingan kislotalardan tuzilgan. bu turdagi kislotalar xolesterin va uning hosilalarining organizmdan chiqib ketishiga sabab bo’ladi. qaynatilganda yog’lar aldegid, keton tanachalari va radikallar, konserogenlargacha parchalanadi. ovqat hazm qilish traktikada yog’lar fermentlar yordamida glitsirin va yog’ kislotasigacha parchalanadi. organizmning yog’larga bo’lgan ko’plik ehtiyoji 25-30g uglevodlar sintezlanmaydi, lekin ularning energik ahamiyati bor. monosaxaridlar, oligosaxaridlar va polisaxaridlarga bo’linadi. monosaxaridlar: glukoza, fruktoza. oligosaxaridalar: saxaroza, mal’toza, laktoza. polisaxaridlar: kraxmal, selyuloza, kletchatka, petkin. murakkab polisaxaridlar oddiylargacha parchalanadi, agar hazm bo’lish jarayoni buzilsa, ular achiydi va chiriydi. oziq tolalari hazm bo’lmaydi, lekin ular quyidagilar uchun kerak: oziq hazm bo’ladigan massaning gelsimon strukturasini hosil qiladi, oshqozon …

andli diabet kasalliklarini oldini oladi. organizmda parchalanadigan va so’riladigan nozik oziq tolalarini (olma, karam, kartoshka) va dag’al (sabzi, lavlagi) tolalari farqlanadi. 1 sutkalik ehtiyoji 15-20g suv. odamda 65% oziq-ovqatni suv hosil qiladi. suv normal modda alvidagi asosiy muhitni hosil qiladi. suyuqlikni ko’p iste’mol qilsh odamda zarar yetkazadi (yurak, buyrakka). vitaminlar-ovqatning ajralmas qismi bo’lib, biologik katalizator vazifasini bajaradi. ular organizmning oziq moddalarini to’g’ri va ekologik ishlatilishini ta’minlaydi. vitaminlar suvda va yog’da eriydiganlarga bo’linadi. birinchilari fermentlarning tuzilishi va funksiyasini shakllanishiga, ikkinchisi hujayra membranasini hosil bo’lishida ishtirok etadi. ovqatlarni uzoq vaqt saqlashda vitaminlar miqdori kamayadi. vitaminlar aktivligi oziq moddalarning tarkibidagi oqsil komponentlari bilan boshlanishiga bog’liq. organizmni vitaminlarga bo’lgan talabi individualdir. meniral moddalarning turli ahamiyatli vazifalari mavjud: - ko’pgina fermentativ tizimlarning vazifasi va strukturasini belgilaydi; - alohida muhim fiziologik jarayonlarning normal kechishini ta’minlaydi; - to’qima tuzilishi va plastik jarayonlarda qatnashadi; - qondagi tuz tarkibini belgilaydi; - suv-tuz almashinuvini normallashtiradi. organizmga mineral moddalar meva va …

i ushlanib qolishiga, qonda osmatik bosimini ko’tarilishiga, bu esa to’qimalardagi suyuqlikni qonga o’tkazishga, tomirlar to’lishiga, arteral bosimi oshishiga olib keladi. oziq-ovqatda tuzlarni chegaralash lozim. modda almashinuv jarayoni samarali o’tishi uchun ovqat tarkibida mikroelementlar bo’lishi shart. bular tana hujayralarida juda kichik miqdorda uchrashiga qaramay, turli a’zolarni xususiy vazifalarini bajarilishini ta’minlaydilar. masalan, sink-jinsiy bezlarda; yod-qalqonsimon bezda; mis-jigarda; nikel-oshqozon osti bezida; stronsiy-suyakda; xrom, marganes- gipofizda, temir-taloqda uchraydi. agar ushbu a’zolarda ko’rsatilgan mikroelementlar yetishmasa, turli kasalliklar kelib chiqishi mumkin. masalan, yod mikroelementi qalqonsimon bezning tiroksin garmoni tarkibiga kiradi. organizmga ovqat orqali tushayotgan yod butunlay qalqonsimon bezdan o’tadi. shuning uchun ovqatda yod yetishmasa, organizmda modda almashinuv jarayonlari buziladi, miksidema yoki gipoterioz kasalliklariga chalinish mumkin. mikroelementlar juda ko’p miqdorda (21-23 xili) o’simliklar a’zolarida yig’iladi. organizm mikroelementlarga qoniqishi uchun ovqat ratsioniga 60 xil o’simliklarni qo’shish zarur. mavsumga bog’liq ratsional ovqatlanish lozim, masalan erta bahorda, yozda tarkibida fitonsidlar mavjud bo’lgan o’simliklarni (qulupnay, olma, sitrus mevalar, sarimsoq piyoz, sabzi, …

onida quyidagilar amalga oshiriladi: - oziq-ovqatga termik ishlov berish; - oziq mahsulotlarini tozalash; - maxsus moddalarni qo’shish; - oziq mahsulotlarini noto’g’ri yig’indisidan foydalanmaslik. ratsional ovqatlanishning valeologik bahosi odamning ovqat hazm qilish tizimi tuzilishi evolyutsiya jarayonida oziq mahsulotlarining tarkibi va tuzilishiga qarab moslashib borgan. har bir oziq mahsuloti uchun alohida guruh ishlaydi. hazm tizimining har bir qismida o'ziga xos muhit va hazm jarayoni bajariladi. og'izda kuchsiz ishqoriy muhit, oshqozonda kislotali, ingichka ichakda ishqoriy va yo'g'on ichakda kuchsiz kislotali muhitdir. bundan ko'rinib turibdiki, har bir qismda bosqichma-bosqich oziq mahsulotiga ishlov beriladi. ovqat hazm bo'lishida ichakda (240 xil) simbiotik mikroorganizmlar ishtirok etadi. bakterial muhit ovqat ham qilish tizimidagi kerakli nisbiylikning regulyatori hisoblanadi. ularning vazifasi ovqatdan ortiqcha va zararli komponentlarni parchalashdir. ichak florasi ovqat mahsulotlaridan v1,v2, v6, pp, v12, k vitaminlarini ishlaydi. ovqatlanishning talab sifati ovqatlanish-bu avvalo talab, keyin esa rohatlanishdir. ovqat tarkibi bilan organizmga 3 ta hayotiy zarur bo’lgan oqimlar yetkazib kelinadi: 1. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "salomatlik va to’g’ri ovqatlanish"

1403334097_44558.doc salomatlik va to’g’ri ovqatlanish reja: 1. organizm uchun oziq moddalrning mohiyati. 2. oziq moddalarning tarkibi. 3. oqsil, yog’, uglevod, suv, mikroelementlarning umumiy ta’rifi, vazifalari va organizmda modda almashinuvi jarayonlarida ishtiroki. yot asosida uchta oqimning-moddalar, energiya va axborotning birlashuvi yotadi. bu uchta oqimning mavjudligini ta’minlash uchun, asosan oziq moddalar bilan tashqi muhitdan boshlang’ich material tushib turishi kerak. asosiy oziq moddalarga oqsillar, yog’lar, uglevodlar, suv, vitaminlar, meneral moddalar, fitansidlar kiradi. oqsillar organizmda quyidagi vazifalarni bajaradi: - plastik hujayralarning qurilish materili; - katalitik, fermentlarning asosiy qismini tashkil etadi; - immun, turning individual xossasini namoyon qiladi...

DOC format, 57.5 KB. To download "salomatlik va to’g’ri ovqatlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: salomatlik va to’g’ri ovqatlani… DOC Free download Telegram