ovqat hazm qilishning yosh xususiyatlari va ovqatlanish gigienasi

PPTX 28 pages 600.6 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 600.6 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

valeologiya kecha, bugun, ertaga vchera, segodnya, zavtra 6. ma’ruza. ovqat hazm qilish tizimining yosh xususiyatlari va ovqatlanish gigienasi. reja: 1. ovqat hazm qilish ning ahamiyati. 2. og’iz bo’shlig’ida, me’da va ichakda ovqat hazm bo’lishining xususiyatlari. 3. me’da osti bezi va jigarning ovqat hazm qilishdagi ahamiyati. 4. moddalar va energiya almashinuvining yosh xususiyatlari. 5. bola o’sishi va rivojlanishida suv, mineral tuzlar va vitaminlarning ahamiyati. 6. turli yosh davrlarda bolalar ovqatlanishining o’ziga xosligi. 7. ovqatlanish gigiyenasi. ovqat hazm qilish ning ahamiyati. odam hayot faoliyatini saqlash, mehnat qihsh, o‘sish va rivojlanish uchun ovqat istemol qiladi. ovqatlar bilan organizm oqsillar, yog’lar va uglevodlar kabi murakkab organik moddalarni oladi. bu moddalar organizm tomonidan o’sish jarayonida va atrofiyaga uchragan hujayralarni o’rniga yangilarini hosil bo’lishida qurilish materiali sifatida foydalaniladi. to’yimli moddalar organizmdagi energiya moddalar manbai hisoblanadi. ovqatlar bilan birga tushadigan darmon dorilar, ma’danli tuzlar va suv ham kam ahamiyatga ega emas. ular organizmda kechadigan turli tuman kimyoviy …

2 / 28

yoni deb -oziq moddalarni fizik va kimyoviy qayta ishlanishi va ularni oshqozon-ichaklar tizimidan surilishi, qon bilan tashilishi, organizm tomonidan o’zlashtirilishi mumkin bo’lgan oddiy va eruvchan birikmalarga aylanish jarayoniga aytiladi. odamlar organizmida hazm shiralari ta’sirida, ovqat hazmi tizimida oqsillar aminokislotalargacha, yog’lar-gliserin va yog’ kislotalarigacha, murakkab uglevodlar esa oddiy qandlargacha (glyukoza va boshqalar) parchalanadi. oziq moddalarning bunday kimyoviy qayta ishlanishida hazm shiralari tarkibiga kiruvchi –fermentlar 331 bosh rolni o’ynaydi. fermentlar tabiati jihatidan oqsilli moddalar bo’lib, organizm tomonidan ishlab chiqiladigan biologik katalizatorlardir. fermentlarga xos bo’lgan xususiyatlardan biri – ularning spesifikligidir: ya’ni har bir ferment ma’lum fizik tarkib va tuzilishga, molekulasida kimyoviy bog’lar ma’lum- -aniq tipga ega bo’lgan moddalarga va moddalar guruhiga ta’sir ko’rsatadi. fermentlar ta’siri ostida erimaydigan va surilishi mumkin bo’lmagan murakkab moddalar, eriydigan va yengil o’zlashtiriladigan ancha oddiy moddalarga aylanadi. odamning ovqat hazm qilish kanali 8-10 m uzunlikda bo’lib, devori ichki shilliq, o‘rta muskul va tashqi seroz qavatlardan iborat. muskul qavati ichki …

3 / 28

qoplangan. og‘iz bo‘shlig‘idagi shilliq qavat mexanik, kimyoviy moddalar, harorat ta ’siriga juda chidamli. tishlar yuqori va pastki jag‘ suyaklariga mahkamlangan, har bir tishning koronkasi, bo‘yni va ildizi bo‘ladi. tish asosan dentin hujayralaridan tuzilgan, usti qattiq emal bilan qoplangan. tishlar yuqorigi va pastki jag‘ suyaklariga birikkan bo’lib, 16 tadan joylashgan: 2 ta kurak, 1 ta qoziq, 2 ta kichik va 3 ta katta oziq tishlari bor. ona qornida homilaning 5 oyligidan sut tishlarining hujayralari vujudga kela boshlaydi. bola 6-8 oylik bo’lgandan boshlab, sut tishlar chiqa boshlaydi. dastlab kurak tishlar, so‘ng qoziq tish, kichik oziq tishlar chiqadi. sut tishlar 20 ta bo’lib, formulasi: 2/2; 1/1; 2/2 ya’ni 2 ta kurak, 1 ta qoziq, 2 ta kichik oziq tish. sut tishlar 6-7 yoshdan boshlab tushib, o‘rniga doimiy tishlar chiqa boshlaydi. 6-7 yoshda birinchi katta oziq tish, 8 yoshda birinchi kurak tish, 9 yoshda ikkinchi kurak tish, 10 yoshda birinchi kichik oziq tish, 13-16 …

4 / 28

lar, fermentlar va turli tuzlardan tashkil topgan. so’lak bezlaridan so’lak uzluksiz ajralib turadi. so’lak shartsiz va shartli reflekslar asosida ajraladi. so’lak ajratishning nerv markazi uzunchoq miya va bosh miya katta yarimsharlarida joylashgan. bolalarda quloq osti bezlari jag‘ osti so’lak bezlariga qaraganda ko'proq, so’lak ajratadi. chaqaloq bola so’lagida ptialin fermenti ko‘p bo’ladi. 2 yoshdan 15 yoshgacha so’lak tarkibida oqsil miqdori ortib boradi. 11-12 yoshda oziq moddalarga bir kecha-kunduzda 200 sm3 ovqat yemaganda 400-600 sm3 so’lak ajraladi. me’da ovqat hazm bo’lishining xususiyatlari. me’da ovqat hazm qilish kanalining kengaygan qismi bo’lib, katta odamda noksimon shaklga ega. me’daning kirish va chiqish joyi, tubi va katta, kichik aylanasi farq qilinadi. katta odamda bir sutkada 1,5-2 dm3 me’da shirasi ishlab chiqariladi. me’da shirasining 99-99,5% suv, 0,3-0,4% organik moddalar va tuzlardan iborat. me’da shirasi kislotalilik xususiyatiga ega bo’lib, tarkibida 0,3-0,4% xlorid kislota bor rn-2,5 ga teng. pepsin, lipaza oshqozon shirasining asosiy fermentlaridan hisoblanib, pepsin oqsillarni albumin, peptonlarga, …

5 / 28

sutli ovqatlar me’dadan ingichka ichakka tez o’tadi. bolaning yoshi kattalashishi bilan me’daning hajmi ham ortadi. yangi tug‘ilgan bolalarda 30-45 sm3 1 yoshda 400-500 sm3 2 yosh oxirida 600-750 sm3 6-7 yoshda 950-1100 sm3, 10-12 yoshda 1500 sm3 bo’ladi. 2 yoshgacha me’daning shakli noksimon, 7 yoshda kolbasimon shaklga ega. yosh bolalarda me’daning shilliq qavati nozik bo’lib, juda ko‘p qiltomirlar bilan ta’mmlangan. me’da bezlari mayda, yoiari torroq bo’ladi. o‘smirlarda me’da mexanik ta’sirlanganda ajralgan shiraning miqdori katta odamnikidan 2 marta kam. 5-6 yoshda oshqozon shirasida xlorid kislotaning kam bo’lishi bakteriyalarni zararsizlantirish xusitsiyatini susaytiradi. ko‘krak yoshidagi bolalarda me’daning kirish qismidagi sfínktiri mustahkam berkilmaydi. 10-12 yoshda me’da harakati kuchayadi. me’da bezlari ishlab chiqaradigan shiraning hazm qilish kuchi va kislotaliligi ancha past. bu shira tarkibida ximozin, pepsin, lipaza, amilaza va boshqa ko‘p fermentlar uchraydi, biroq ularning kuchi kam. bir yoshgacha sutdagi oqsillarga ta’sir etuvchi ximozin fermentining faolligi yuqori bo’ladi va yosh ortishi bilan lipaza fermentining faolligi …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm qilishning yosh xususiyatlari va ovqatlanish gigienasi"

valeologiya kecha, bugun, ertaga vchera, segodnya, zavtra 6. ma’ruza. ovqat hazm qilish tizimining yosh xususiyatlari va ovqatlanish gigienasi. reja: 1. ovqat hazm qilish ning ahamiyati. 2. og’iz bo’shlig’ida, me’da va ichakda ovqat hazm bo’lishining xususiyatlari. 3. me’da osti bezi va jigarning ovqat hazm qilishdagi ahamiyati. 4. moddalar va energiya almashinuvining yosh xususiyatlari. 5. bola o’sishi va rivojlanishida suv, mineral tuzlar va vitaminlarning ahamiyati. 6. turli yosh davrlarda bolalar ovqatlanishining o’ziga xosligi. 7. ovqatlanish gigiyenasi. ovqat hazm qilish ning ahamiyati. odam hayot faoliyatini saqlash, mehnat qihsh, o‘sish va rivojlanish uchun ovqat istemol qiladi. ovqatlar bilan organizm oqsillar, yog’lar va uglevodlar kabi murakkab organik moddalarni oladi. bu modda...

This file contains 28 pages in PPTX format (600.6 KB). To download "ovqat hazm qilishning yosh xususiyatlari va ovqatlanish gigienasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm qilishning yosh xusu… PPTX 28 pages Free download Telegram