ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар

DOCX 31.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1701239325.docx ra 226 88 x d d / g ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар режа: 1. ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари. 2. кислород эффекти ва унинг универсаллик характери. 3. ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар. ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари. радиацион нурланишнинг одам организмига салбий таъсири бўйича дастлабки маълумот сифатида эҳтимол, xvi асрда т.парацельс ва г.агрикол томонидан фойдали қазилма конлари ишчилари ўпкасида ғайритабиий касаллик учраши қайд қилиниши санасини кўрсатиб ўтиш ўринли ҳисобланиши мумкин. 1897–йилда удин, бертелли ва дарье томонидан рентген нурланиши таъсирида 48 та терининг куйиш ҳолатлари қайд қилинган. 1902–йилда эса – гудман томонидан одам организмида рентген нурланиши таъсирида юзага келган 172 та куйиш ҳолатлари ҳақида маълумотлар тўплаган. 1902–йилда г.фрибен томонидан в.к.рентген кашф қилган х–нурланиш таъсирида одам организмида тери саратони касаллиги ривожланиши қайд қилинган. 1914–йилда м.фейгин томонидан рентген нурланиши таъсирида юзага келган 114 та ўсма (саратон) касаллиги ҳақида маълумотлар умумлаштирилган. шунингдек, германияда г.вальхов ва г.гизель томонидан изотопининг …
2
ламчи таъсир механизмлари б.н.тарусов томонидан батафсил ҳолатда ўрганилган. жумладан, радиацион нурланиш биологик организмларда занжир тавсифидаги, яъни вақт давомида аста–секин, кетма–кетликда юзага келувчи жавоб реакцияларини шакллантириши қайд қилинган. 1950–йилларда б.н.тарусов томонидан липидларнинг пероксидли оксидланиши махсулотлари радиацион нурланиш таъсирини кучайтириши аниқланган. шунингдек, радиацион нурланишнинг биологик объектларга таъсир механизмини экспериментал усулда ўрганиш йўналишда н.н.семёнов, н.м.эммануэл, е.б.бурлакова каби олимлар илмий тадқиқотлар олиб боришган. умумий ҳолатда, радиацион нурланишнинг биологик объектга таъсири – детерминацион ва стохастик таъсир турларига ажратилади. детерминацион таъсир – бу оғирлик даражаси радиацион нурланиш дозаси қийматига боғлиқ ҳолатда белгиланувчи, шунингдек пағона даражасига эга бўлган тавсифда юзага келувчи ва нурланиш касаллиги, дерматит, катаракта, бепуштлик каби патологик ҳолатлар юзага келиши билан ифодаланади. стохастик таъсир – радиацион нурланиш дозаси пағона қийматига эга бўлмаган тавсифда, нурланишдан кейин маълум вақт давомида ривожланувчи ўсма касалликлари, лейкоз ва ирсий касалликлар юзага келиши билан ифодаланади. нисбий биологик таъсир эффекти – нурланиш дозасининг биологик таъсир эффекти қийматини стандарт нурланиш дозаси билан солиштириш …
3
а вазиятларда илм–фан соҳаси вакиллари ҳам ҳаётда «биологик индивид» сифатидаги ғаламис кимсалар қаршилиги шароитида фаолият олиб боришига тўғри келади ва бундай вазиятда албатта, биологик «ҳаёт учун кураш» қонунига амал қилиб яшашга интилади... шундай ҳаёт тарзи, илм–фан соҳасида сезиларли из қолдиришга муяссар бўлган инсон – россия биофизика мактаби вакилларидан бири, н.в.тимофеев–ресовский ҳаётини ҳам четлаб ўтмаган…шунингдек, профессор н.в.тимофеев–ресовский илм–фанда «аҳамиятга эга ҳолатларни аҳамиятсиз ҳолатлардан фарқлаш» тарaфдори сифатида, илм–фанда «бўлмағур» фикрлар ва ғоялар билан сафсата сотувчи илм «даҳолари» мутлақо, ортиқча овсарлар ҳисобланишини таъкидлайди... демак, радиобиофизикада асосий парадокс – арзимаган радиацион нурланиш дозасининг улкан қийматдаги биологик таъсир эффектини юзага келтириб чиқариши ҳисобланади. бу радиобиофизик парадоксини изоҳлашда бир қатор гипотезалар ишлаб чиқилган: 1. нуқтавий тавсифга эга иссиқлик назарияси 1922–йилда ф.дессауэр томонидан ишлаб чиқилган бўлиб, радиобиофизикада асосий парадокс қуйидаги келтирилган ҳолатлар асосида тушинтирилади: · ионлаштирувчи нурланишнинг бошқа нурланиш турларига нисбатан жуда кичик ҳажмий зичликка эга; · ионлаштирувчи нурланиш ҳар қандай кимёвий боғлар энергиясига нисбатан жуда катта …
4
батида, нишон соҳаларга ионлаштирувчи нурланишнинг тегиш эҳтимоллиги даражаси нурланиш дозаси қийматига тўғри пропорционал ҳисобланади. 3. стохастик (эҳтимоллик асосидаги) назария – радиацион нурланишнинг ҳужайрага таъсири эҳтимоллик асосида амалга ошади. бунда «доза–эффект» типидаги боғлиқлик нафақат радиацион нурланишнинг нишон–структураларга таъсир кўрсатишига боғлиқ ҳисобланади, балки биологик объектнинг динамик тизим сифатидаги хоссалари билан ҳам белгиланади. 4. коммунал ёки абскопаль (abscopal) эффект («гувоҳ» эффекти) – бу радиацион нурланиш таъсир кўрсатувчи зонадан ташқарида жойлашган, бироқ бу зона билан бевосита тегиш соҳаларига эга бўлган ҳужайраларнинг зарарланиш механизмини тушинтириб беради. ионлаштирувчи нурланиш биологик организм тўқима ҳужайралари структурасини ташкил қилувчи моддага бевосита ва билвосита таъсир механизми асосида таъсир кўрсатади. ҳужайранинг пролифератив ҳалокатини тасвирловчи моделлардан бири, ҳужайра ҳалокатини белгиловчи критик ҳодиса –днк молекуласида содир бўладиган қўшалок узилишлардир деган фаразга асосланади. ҳақиқатдан ҳам қўш спиралнинг битта ипида юзага келадиган узилишлар репарация туфайли тезлик билан ўз ҳолига келтирилади ва шу туфайли бундай узилишлар ҳужайранинг нурдан зарарланишида ҳал қилувчи аҳамиятга эга эмас деб ҳисобланади. …
5
сасининг пуассон тақсимотига бўйсинишни инобатга олиб, ҳужайралар ҳалокатининг днк занжирида содир бўладиган қўшалоқ узилишлар билан шартланишини инобатга олиб, пролифератив ҳалокат эҳтимоллигини р орқали ифодалаб, ҳосил қилинган: n/ n0= e - p (αd+ βd2 ) кўриниб турганидек, даража кўрсаткичи дозага боғлиқ. демак, доза эффекти эгри чизиғи ярим логарифмик координата системасида тўғри чизиқ шаклидаги соҳага эга бўла олмайди. стохастик концепция. тасодиф тегиш ва нишон принциплари, фақат бир нишон ва бир зарбли радиобиологик реакциялар намоён этадиган, ўта оддий системалардан олинган тадқиқот натижаларида ўзининг тўла тасдиғини топди. бу хил реакциялар кам учрайди ва кўп ҳолларда, доза эгри чизиғи оддий экспонентадан кескин фарқланади. шу муносабат билан, биологик системаларда, нур таъсиридан келиб чиқадиган эффектларнинг дозага боғлиқлигини таҳлил этишга қаратилган, бошқача ёндашув ҳам пайдо бўлади. мазкур ёндашув нишонга тегиш билан тест-эффект орасидаги бевосита алоқа эмас, балки тест-эффектнинг намоён бўлишига таъсир этадиган воқеалар кетма-кетлигини назарда тутади. системанинг бир ҳолатдан иккинчи бир ҳолатга ўтишида ўз аксини топадиган элементар ҳодисалар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар"

1701239325.docx ra 226 88 x d d / g ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар режа: 1. ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари. 2. кислород эффекти ва унинг универсаллик характери. 3. ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар. ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари. радиацион нурланишнинг одам организмига салбий таъсири бўйича дастлабки маълумот сифатида эҳтимол, xvi асрда т.парацельс ва г.агрикол томонидан фойдали қазилма конлари ишчилари ўпкасида ғайритабиий касаллик учраши қайд қилиниши санасини кўрсатиб ўтиш ўринли ҳисобланиши мумкин. 1897–йилда удин, бертелли ва дарье томонидан рентген нурланиши таъсирида 48 та терининг куйиш ҳолатлари қайд қилинган. 1902–йилда эса – гудман томонидан одам организмида рентге...

DOCX format, 31.1 KB. To download "ионлантирувчи нурлар биологик таъсир механизмлари ҳақидаги гипотезалар", click the Telegram button on the left.