o’zbеkistonda zamonaviy pedagogik texnologiyaning tarihiy taraqqiyoti

DOC 103.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1451648640_62848.doc o’zbðµkistonda zamonaviy pedagogik texnologiyaning tarihiy taraqqiyoti reja: 1 .o’zbðµkistonda tasviriy san'atni o’rqitilishiga doir dastlabki ma'lumotlar. 2. o’zbðµkistonda xx asr boshlarida tasviriy san'atni o’rqitilishi. 3. â«erkin tarbiyaâ» nazariyasining o’zbðµkiston maktablariga ko’rrsatgan ijobiy va salbiy jiqatlari. 4. o’zbðµkistonda badiiy ta'limning shakllanishi. 5.o’zbðµkistonda badiiy tarbiya uylari va ularning ish mazmuni. 6.ikkinchi jaqon urishi va undan kðµyingi yillarda badiiy ta'lim. 7.tasviriy san'atdan o’qituvchikadrlar tayyorlash. 8.tasviriy san'at o’qituvchilarining o’quv-mðµtodik majmualar bilan ta'minlash. o’zbðµk halqi o’zining qadimgi tasviriy, amaliy, mðµ'morchilik san'atlari va madaniyati bilan faxrlansa arziydi. chunki, o’zbðµkis-ton xududida eramizdan avval hamtasviriy san'atning ranggasvir, qaykaltoroshlik turlari va mðµ'morchilik niqoyatda rivojlangan bo’lib, ularning namunalari varaxsha, afrosiob, xalchayon, tuproq qal'a, bolalik tðµpa, ayrtom, dalvarzin tðµpa, fayoz tðµpa, ko’ryqirilgan qal'a, ajina tðµpa, tðµshik qal'a va boshqa bir qator joylardan topilgan. yana shuni hamqaydkdshsh lozimki, bu asarlar eramizdan avvalgi 4-1-asrlarda yaratilgan bo’lib ularning yoshi 5-6 ming yilga to’rgri kðµladi. bu asarlarning badiiyligi qozirgi zamon rassomlari va qaykaltaroshlarining asarlaridan qolishmaydi …
2
zulqaynar, mo’rqillar, arab, rus istilollariga borib takeladi. amir tðµmur mustaqil davlat tuzgan davrda tasviriy san'atning miniatyura turini gullab-yashnagani hambuning yaqqol dalilidar. amir tðµmur davrida miniatyura vakitob grafikasi shunchalik tðµz rivojlandiki, u na faqat sharq, qatgoki ð•vropa mamalakatlari san'atiga hamo’z ta'sirini ko’rrsatdi. natijada, sama-rqand, buxoro, xirot miniatyura maktablari bilan bir qatorda baq-dod, tabriz, shðµroz, ozarbayjon, qind, isfaxon, turk miniatyu-ra makatblari hamshakllandi va rivojlandi. mazkur miniatyura maktablari rassomchshshkdan kasbiy talim yo’rnalishida rivojlangan bo’rlsa-da, lðµkin ulardan umumiy ta'-lim tizimidaga tasviriy san'atni o’rqitishda bðµmalol foydalansa bo’ladi. xususan, umumiy o’rrta ta'lim maktablari uchun tayyorlan-gan dasturlarda san'atshunoslik asoslari, ranggasvir va qalam-tasvir ishlash, naturaga qarab tasvirlash, borliqni idrok etish bo’rlimlari mavjud bo’lib, kasbiy badiiy va umumiy badiiy ta'-lim tizimlari o’rrtasiga qatiy chðµgara qo’ryib bo’rlmaydi. tasviriy san'atning nazariy asoslari qisoblangan rang, qajm, pðµrspðµkti-va, kompozitsiya asoslari kabilar, hamkasbiy, hamumumiy ta'-lim tizimida o’rrganiladi. faqat tasviriy san'atni o’rqitilishida talaba va bolalarning yoshlari, idroki, psixologik xususiyatla-ri, tasviriy malakalari hisobgaolinishi lozim, xolos. tasviriy …
3
a san'atining sir-asrorlarini o’rrgatgani va tabrizda sulton muqammad,mirzo amir, oqo mirak, muzaffar ali, sulton muqammad nur, shomuxammad nishopuriy, yusuf mullo, mir ali, rizo abbosiy, maqmud muzaxxib, mavlono yoriy, xasan baqdodiy, abdulla shðµroziy, darvðµsh muqammad, mir said ali, qosim ali, xðµraviy singari o’rnlab istðµ'dodli musavvirlarni tarbiyalaganligini yozadi. uning shogardlari bðµqzodning tasviriy san'at uslubini davom etirganlari hamrasmiy ma'lumotlardan ayon. o’zbðµkistonda qozirgi zamon ta'lim tizimining paydo bo’rli-shi xx asrning birinchi choragiga to’g’ri kðµladi. rossiyada ok-tyabr inqilobi so’zsiz uning mustamlakasi qisbolangan turkis-tonga hamkatta ta'sir ko’rrsatadi. yangi tuzum o’zini ko’rrsatish maqsadida e'tibordan chðµtda qolgan chorizimning mustamlaka o’rlka-lariga e'tibor qaratdi. tttu maqsadtsa u bir guruq fan va madani-yat vakillarini turkistonga yubordi. shulardan bir guruqi sankt-pðµtðµrburg va moskvalik rassomlar edilar. ularning bir qismi ijodiy ish bilan shugullansalar, ayrimlari yoshlar badiiy ta'li-miga o’z e'tiborlarini qaratdilar. bu rassomlar turkistonning yirik shaxarlarida badiiy studiyalar tashkil etdilar, o’z asar-larining ko’rrgazmalarini o’rtkazdilar. 1918 yilda toshkðµntda badiiy kommuna ochiladi, bir yildan kðµyin samarqandda …
4
kðµlib tosh-kðµnt va 1929 yilda o’zbðµkiston poytaxti qisoblangan samarqand-da badiiy bilim yurti tashkil etiddi. bu bilim yurtiga ko’rproq maqalliy yopshar qabul qilindi. bu bilim yurtining asosiy maq-sadi rassomlar tayyorlash bo’rlsa-da umumiy o’rrtata'lim maktablari uchun o’qituvchilartayyorlash borasida hamma'lum rol o’rynadi. shu bilan birga ta'lim tizimida estðµtik va badiiy ta'lim masalalariga hame'tibor qaratila boshlandi. 1918 yildaumumiy ta'lim maktablari uchun ishlab chiqilgan â«osnovnnðµ printsipn ðµdiniy trudovoy shkolgâ» nomli asosiy quj-jatdaâ«estðµtikta'limdðµgandaqandaydir sodda bolalar san'ati-ni o’rqitilishini tushunmaslik lozim, u xissiyot organlari va ijodiy qobiliyatlarni muntazam rivojlantirib boradi va u go’zalliqtsan zavklanish va ularni yaratuvchanlik imkoniyatlarini kðµngaytiradi. bu elðµmðµntdan maxkum qshshngan mðµqnat va ilmiy ta'lim jonsiz gavdaga o’rxshab qoladi. chunki, qayotdagi zavq va ijod quvonchi mðµqnatning qam, ilmning hamyakuniy maqsadi-dirâ» dðµb yozilgan edi. bu qujjat o’zbðµkiston maktablari uchun hamasos qilibolindi. bolalar ijodi bilan shutullanayotgan ko’rpchilik rassomlar bolalar ijodini idðµallashtirdilar va ð•vropada kðµng tus olgan â«erkin ijodâ» dðµb ataluvchi tushukunlikka yuz tutgan nazariyadan kðµlib chiqqan qarashlarni yokladilar. …
5
lar esa ularni o’rrab olgan muqitda asosan ta'lim bilan tarbiyaning uyushgan qoldagi ta'sirida rivojlanadi. asrlar davo-mvdayirilgano’zlariningtajriba bilim va malakalarini yoshlar-gao’rtkazadilar. natijada yoshlarning dunyoqarashlarini shakllan tirish, bilim va ijodii qobiliyatlarini ustirish kup jihatdantarbiyaning yo’rnalishga boqliq bo’ladi. o’qituvchiyoki tarbiyachining ta'sir kuchini tan olmagan, bola-larni o’rqituvchidan ajratib qo’yganâ«erkin ijodâ» nazariuts-i yoshlarning badiiy tarbiyasiga ta'sir ko’rrsatdi. bu nazariya o’zbðµ-kistonda nashr etilgan dasturlarda va umumiy ta'lim i tarbiyaviy ishlarda o’z aksini todtsi. xususan, o’zbðµkmston maktablari uchun 1935 yilda nashr etil-gan â«rasm va loy ishiâ» nomli dasturda â«erkin rasm chizishâ» bo’rli-mi mavjud bo’lib, bu bo’rlimga i sinfda 8 soat, ii sinfda 6 soat. iii sinfda 4 soat, iv sinfda 2 soat vaqg ajratilgan edi. sobiq ittifoq qukumatining 5-sðµntyabr 1931 y. â«o nachal-noy i srðµdnðµy shkolðµâ», 25 avgust 1932 y., â«ob uchðµbn'k programmax i rðµjimðµ v nachalnoy i srðµdnðµy shkolðµâ» nomli qarorlarida mak-tablar ishini yanada takomillashtirish tadbirlari ipshab chiqil-gan bo’lib, ularda ta'lim-tarbiya jarayonqda maqalliy matðµrallar-dan foydalanish ta'kidlab …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbеkistonda zamonaviy pedagogik texnologiyaning tarihiy taraqqiyoti"

1451648640_62848.doc o’zbðµkistonda zamonaviy pedagogik texnologiyaning tarihiy taraqqiyoti reja: 1 .o’zbðµkistonda tasviriy san'atni o’rqitilishiga doir dastlabki ma'lumotlar. 2. o’zbðµkistonda xx asr boshlarida tasviriy san'atni o’rqitilishi. 3. â«erkin tarbiyaâ» nazariyasining o’zbðµkiston maktablariga ko’rrsatgan ijobiy va salbiy jiqatlari. 4. o’zbðµkistonda badiiy ta'limning shakllanishi. 5.o’zbðµkistonda badiiy tarbiya uylari va ularning ish mazmuni. 6.ikkinchi jaqon urishi va undan kðµyingi yillarda badiiy ta'lim. 7.tasviriy san'atdan o’qituvchikadrlar tayyorlash. 8.tasviriy san'at o’qituvchilarining o’quv-mðµtodik majmualar bilan ta'minlash. o’zbðµk halqi o’zining qadimgi tasviriy, amaliy, mðµ'morchilik san'atlari va madaniyati bilan faxrlansa arziydi. c...

DOC format, 103.0 KB. To download "o’zbеkistonda zamonaviy pedagogik texnologiyaning tarihiy taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbеkistonda zamonaviy pedagog… DOC Free download Telegram