меъморчиликда ёгоч уймакорлигининг тутган урни

DOC 54,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1355827761_41248.doc 1–маъруза www.arxiv.uz режа: 1. кадимий меъморчилик ёдгорликлари. 2. меъморчиликка ёгоч уймакорлигининг кириб бориши. 3. амир темур курдирган меъморий обидалар ва улардаги ёгоч уймакорлиги. 4. xvi–xx асрларда бунёд этилган меъморчилик обидалари ва ёгоч уймакорлиги. милоддан аввал, хусусан тош даврида инсонлар тешиктош каби горларда асосан дарахт шохлари ва пахолдан ишланган конуссимон жойларда яшаб келганлар. ахолининг бир кисми кучманчиликдан утрокликка утгач, тош, гувала, пахса ва синчли уйлар курила бошлади. бронза даврида узбекистон худудининг жануби – сополтепада мураккаб меъморчилик ансамбллари вужудга келди. илк темир даврига келиб эса тугри туртбурчак ва айлана тархли калъачалар бунёд килина бошланди. масалан, милоддан аввалги учинчи асрларда бунёд этилган иншоотлардан кизилтепа ва бондихонатепа бинолари тугри туртбурчак тархда курилган булса, кучуктепа ва куйкирилган калъалар эса айлана тархда мураккаб этиб бунёд этилган. грек-бактрия ва кушон подшоликлари даврида курилган саройлар янада хашаматли ва янада мураккаб композицияга эга булган булиб, марказий зали ёки ховлиси турли максадларга хизмат киладиган куп сонли бинолар билан уралган, …
2
лк маданиятида янги бурилиш ясашга олиб келди. шу даврга келиб абу али ибн сино, рудакий, фирдавсий, абу райхон беруний, мухаммад хоразмий, абу наср фаробий каби буюк олимлар, файласуфлар, ёзувчилар, адабиёт ва маданият арбоблари етишиб чикди. бу каби алломаларнинг уткир зехни бухородаги исмоил самоний макбараси, нарпай тумани тим кишлогида араб ота макбараси, термиздаги кирккиз саройи, навоий туманидаги мирсаид бахром макбараси, навоий шахри якинидаги султон саодат ансамбли ва работи малик карвон саройи сингари жахонга машхур булган меъморчилик ёдгорликларини курилишига олиб келди. шулар ва шу каби асори-атикалар уша даврларда меъморчилик санъати юксак даражага кутарилганлигини, улар бадиий хунармандлар томонидан жозибадор килиб безатилганини курсатади. илк урта асрларда саройлар шахар калъасидан ташкарида курилган булса, x асрларга келиб шахар таркибида курила бошланди. бухорода калъа олдида, урганчда шахарнинг бош майдонида, самаркандда эса шахристонда шундай саройлар бунёд этилди. сарой меъморчилигида ёгоч конструктураларидан кенг фойдаланилди. маданият ривожланиб борар экан, ажойиб меъморчилик ёдгорликлари кад ростлаб борар экан, уз-узидан бундай ёдгорликларни миллий …
3
ймакорлиги ва кошин билан жозибадор килиб безатилди. xvi асрнинг охирига келиб самаркандда узига хос меъморчилик услуби шаклланди. оксарой, кук гумбаз, шамсиддин кулол макбараси, гумбази саидон, хазрат имом масжиди, жахонгир макбараси, дор ут-тиловат, дор ус-сиёсат ва бошка шулар сингари меъморчилик ёдгорликлари узининг монументаллиги, жозибадорлиги, наккошлик ва уймакорлик санъатининг узига хослиги билан хамон диккатга сазовордир. амир темур даврида самаркандни баландлиги 8 метргача булган девор билан айлантирилди. шахарни кесиб утадиган бухоро – фаргона йулини кенгайтириб савдо-расталари, тимлар курдирди. у узи истило килган улкалардаги энг машхур меъмор ва хунармандларни самаркандга олиб келиши шахарда хунармандларнинг гузар ва махаллаларини вужудга келтира бошлади. бу эса санъатнинг янада гуркираб ривожланишига, йирик-йирик шахарларда архитектура ансамблларини, бухородаги лабиховуз ансамблини вужудга келишига замин яратди. шу ва шунака асори–атикалар анъанавий тарзда пишик гиштдан бунёд этилган, ансамблларнинг ички ва ташки безакларига хам зур эътибор берилиб, санъатнинг кенг куламда ривожланиб бораётган кошин, ганч ва ёгоч уймакорликлари билан жозибадор килиб безатилди. амир темур узи курдирган …
4
ошкентда бунёд этилган кукалдош мадрасаларида уша давр ёгоч уймакорлигининг ажойиб намуналари уз аксини топган. xviii–xix асрларда монументал биноларнинг айникса ички кисми кошин, тош, ганч, ёгоч уймакорлиги билан безаш давом этди. шу даврларда куконда мадрасаи мир номи билан халк орасида машхур норбутабий мадрасаси xviii асрнинг охирида бунёд этилди. дахмаи шохон ансамбли 3 кисмдан иборат: пешток, 2 устунли айвон-масжид, норбутабий ва унинг авлодлари дахмасидир. унинг якинида хоннинг онаси макбараси-модарихон дахмаси сакланган. пештокли, гумбазли бу бинолар сирланган гишт, кошин билан безатилган. худоёрхон урдасида шахарнинг мухим архитектура ёдгорликларидан, куп устунли килиб курилган, буяма ва уйма накшлар билан жозибадор килиб безатилган жомъе масжиди xix асрнинг охири xx асрнинг бошларида курилган. 1914 йилда эса комил кози мадрасаси бунёд этилди. xviii–xx асрларда яна бир катор асори-атикалар кад ростлади. наманганда хужамнинг кабри, бухорода болоховуз масжиди, хивада оллокулихон карвон саройи ва тими, тошховли, нуруллабой саройи, пахлавон махмуд макбараси, бухоро якинида ситораи мохи хоса саройи бунёд этилди. сарой курилишларида халк …
5
уфов, хайдар нажмиддинов, саидмахмуд норкузиев, тошпулат аюбхужаев, сулаймон хужаев, кодиржон хайдаров, максуд косимов каби бир катор усталар амалий безак санъатининг ривожига муносиб хисса кушдилар.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"меъморчиликда ёгоч уймакорлигининг тутган урни" haqida

1355827761_41248.doc 1–маъруза www.arxiv.uz режа: 1. кадимий меъморчилик ёдгорликлари. 2. меъморчиликка ёгоч уймакорлигининг кириб бориши. 3. амир темур курдирган меъморий обидалар ва улардаги ёгоч уймакорлиги. 4. xvi–xx асрларда бунёд этилган меъморчилик обидалари ва ёгоч уймакорлиги. милоддан аввал, хусусан тош даврида инсонлар тешиктош каби горларда асосан дарахт шохлари ва пахолдан ишланган конуссимон жойларда яшаб келганлар. ахолининг бир кисми кучманчиликдан утрокликка утгач, тош, гувала, пахса ва синчли уйлар курила бошлади. бронза даврида узбекистон худудининг жануби – сополтепада мураккаб меъморчилик ансамбллари вужудга келди. илк темир даврига келиб эса тугри туртбурчак ва айлана тархли калъачалар бунёд килина бошланди. масалан, милоддан аввалги учинчи асрларда бунёд этилган иншо...

DOC format, 54,5 KB. "меъморчиликда ёгоч уймакорлигининг тутган урни"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.