астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги

DOC 69.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662983498.doc астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги режа: 1. астрономия ва физика. 2. астрономия ва математика 3. астрономия ва химия. 4. астрономия ва биология. астрономия ва физика бу фанларининг боғланиши ўкувчиларга билим беришда жуда мухим хисобланади, чунки физика билан алокада бўлмай туриб, ўкувчиларнинг физика курсида олган билимларига таянмай туриб, уларнинг ўрта мактаб астрономия курсининг асосий астрофизика бўлими бўйича чукур ва мустахкам билимга эришишларини таъминлаб бўлмайди. астрономия дарсларида ўкувчилар гравитацион ва магнит майдонлардаги харакатларини ўрганадилар, молекуляр-кинетик назария асосида модданинг физик холатини ифодалашда, нурланиш жараёнларида ва унинг модда билан таъсирланишида, иссикликни узатиш усулларида, атом ядроларининг парчаланиши ва синтези масалаларида иш кўриладиган деярли барча физик тушунчалар билан дуч келадилар. бунда ўкитувчининг вазифаси-ўрганилаётган астрономик ходисаларнинг физик мохиятларини очишда бу билимлардан мумкин кадар кенг фойдаланишга эришишдир. кўп холларда турли масштабларда ва турли осмон жисмларида рўй берадиган ходисалар асосида ётувчи физик жараёнлар мажмуига мурожат килиш ўкувчилар билимларининг умумлаштириш даражасини кўтаришга имкон беради. …
2
ан ёркин ифодаловчи бир неча мисолларни кўриб чикамиз. юлдузларни ўрганишда газ конунларидан фойдаланиш. газларнинг кенгайишида чегара йўклиги ix (x) синф физика курсидан ўкувчиларга маълум. газ шарларининг табиий холати кўринишидаги юлдузлар хакидаги тушунчалар, баъзан газ хоссалари хакида шаклланган тушунчаларга карама-карши борувчи кутилмаган парадокс сифатида кайд килинади. юлдузлар хаётида гравитацион кучларнинг ролини англаш табиат ходисаларини янада чукуррок тахлил килишга имкон яратади. электр ва магнит майдонларининг ўзаро боғликлиги хакидаги тушунчани куёшдан кузатиладиган ходисаларнинг ўрганилишида мустахкамлаш айникса кулай. температура хакида тушунча, «куёш системаси жисмларининг физик табиати» бўлимида ер атмосфераси юкори катламларининг температурасидан тортиб то юлдузлар каъридаги ва юлдузлараро бўшликдаги температура караладиган-якунловчи бўлимига кадар, курснинг астрофизик кисмига тегишли ихтиёрий материалларида чукурлаштирилади ва ривожлантирилади. температуранинг, заррачаларнинг кинетик энергияси билан боғликлиги астрономиядаги катор ходисаларни тушунтиришда хал килувчи ахамият касб этади. шунинг учун хам биринчи навбатда ўкувчиларга ушбу боғланишни эслатиш зарур. физика ва астрономия орасидаги узвий боғланиш ушбу фанларнинг ривожланиш тарихидан келтирилган мисолларда янада яккол кўринади. бу максадда …
3
мия ва математика. бошланғич синфлардаёк, математика астрономияни ўрганишда ёрдам бўладиган маълумотларни ўкувчиларга бериш борасида катта имкониятларга эга. масала iv синфлар учун математика дарслиги куёш системасининг тузилишига, астрономик масофаларга, ернинг ўлчамларига, турли планеталарда оғирликнинг турличалигига шунингдек, ракеталар ва планеталараро автоматик станцияларга бағишланган астрономия ва космонавтика материалларига асосланган кўплаб масалаларни ўз ичига олади. xi синф ва коллежлар ўкувчиларнинг математик тайёргарлиги астрономия курсини дастур талаб килган даражадаги хажмда баён килиш учун етарлидир. математик таълим жараёнида эришилган кўникма ва малакалар астрономия курсида асосан икки йўналишда кўлланади. биринчиси, масалаларни ечишда ва катталик тартибини бахоловчи хисоблашларда тахминий хисоблашлар усулининг кўлланилишида. иккинчиси (астрономия учун характерли)-кичик бурчаклар тригонометрик функцияларини радианларда ифодаланган бурчаклар билан ўзлаштиришдир. астрономия курсида тез-тез ишлатиб туриладиган логарифмик линейка шкаласининг маъносини ўкувчилар англасин учун ўкитувчи томонидан бу сохада хам маълум ишлар олиб борилиши лозим. бундай шкалаларнинг ишлатилиши, баъзи катталикларнинг, масалан, ёруғлик окими катталигининг микдорини биргина графикда солиштиришга, имкон беради. бундай солиштиришни оддий чизикли шкаладан фойдаланиб амалга …
4
ади. ойга ва планеталарга учирилган космик аппаратлар траекторияларининг хисоби бунга яхши мисол бўла олади. шунингдек, эхм дан юлдузларнинг турли моделлари ва протопланета булутларининг эволюцияларидан хисоблашларда фойдаланиш хакида ўкувчиларга маълумот бериш лозим. астрономия ва химия. хозирги замонда ердан ташкари рўй берадиган химиявий жараёнларни ва турли обьектларнинг химиявий таркибини тадкик килиш, энг аввало, ракета ва космик техникадан фойдаланиш хисобига янги сифат даражасига кўтарилди. химия ва астрономия курслари ўзаро боғланишининг асоси бу курслар учун умумий ўрганиш обьекти бўлган-модда хисобланади. ўрта мактаб химия курси дастурининг «фанлараро боғланиш» бўлимида химия ўкитувчиси томонидан ўкувчиларга астрономия курси бўйича планеталарнинг физик табиатлари, уларнинг атмосфералари, юлдузларнинг ички тузилиши, осмон жисмларининг эволюцияси ва бошка шу каби ходисалар хакидаги билимларга таяниш деб уктирилади. астрономия ўкитувчиси, ўз навбатида, ўкувчиларнинг химияни ўрганишда эришган-кислород, азот, аммиак ва бошка газларнинг химиявий хоссалари ва моддаларнинг тузилиши хакидаги билимлардан кенг фойдаланмоғи зарур. бу турли жараёнларда эгалланган билимларни кенг кўлланишига имкон яратиб, айрим тушунчалар ва конуниятларни янада чукуррок …
5
д цианид hcn, шунингдек метилацетилен (сн3с2н) ёки формамид (нсоnh2) каби мураккаб органик молекулалар борлигини алохида таъкидлаш лозим. космик шароитларда бу хил молекулаларнинг вужудга келишидан ўкувчилар онгида баъзан пайдо бўладиган органик ва ноорганик табиат орасида тўсикнинг мавжудлиги хакидаги тушунчани бартараф килиш учун фойдаланиш максадга мувофик. ой, марс, венера жисмлари ва атмосфераларининг автоматик станциялар ёрдамида ўтказилган анализлар ер ва осмон жисмларининг химиявий таркиблари ўхшашлигидан далолат беради. шу билан бирга, ўкувчилар диккатини куёш системасига кирувчи осмон жисмлари химиявий таркибининг фаркига хам каратиб, бу маълумотлар асосида коинот эволюцияси, куёш системаси ва унинг айрим таркибий жисмларининг пайдо бўлиши ва ривожланиши хакида хулосалар келтириш лозим. булар хаммаси «кайнок коинот» гипотезаси билан узвий боғланган химиявий элементларнинг келиб чикиши хакидаги гипотеза билан биргаликда ўзига хос геоцентризмни бартараф килишга, коинотда химиявий элементлар таркалиши хакида тушунча беришга ва шунингдек атмосферада кислород кенг таркалганлиги билан тушунтириладиган ер химиясининг специфик хусусиятини яхши англашга имкон беради. химия ва астрономия курслари орасидаги фанлараро боғланиш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги"

1662983498.doc астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги режа: 1. астрономия ва физика. 2. астрономия ва математика 3. астрономия ва химия. 4. астрономия ва биология. астрономия ва физика бу фанларининг боғланиши ўкувчиларга билим беришда жуда мухим хисобланади, чунки физика билан алокада бўлмай туриб, ўкувчиларнинг физика курсида олган билимларига таянмай туриб, уларнинг ўрта мактаб астрономия курсининг асосий астрофизика бўлими бўйича чукур ва мустахкам билимга эришишларини таъминлаб бўлмайди. астрономия дарсларида ўкувчилар гравитацион ва магнит майдонлардаги харакатларини ўрганадилар, молекуляр-кинетик назария асосида модданинг физик холатини ифодалашда, нурланиш жараёнларида ва унинг модда билан таъсирланишида, иссикликни узатиш усуллари...

DOC format, 69.0 KB. To download "астрономиянинг бошка фанлар билан богликлиги", click the Telegram button on the left.