xx asrda g’arbiy evropa mamlakatlari va aqsh teatri (1945-2000- yillarda)

DOCX 34.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1507648358_69256.docx xx asrda g’arbiy evropa mamlakatlari va aqsh teatri (1945-2000- yillarda) reja: 1. 1945-2000-yillarda fransuz teatri. 2. xx asrning ikkinchi yarmida ingliz teatr san'ati. 3. italiya teatri. 4. nemis teatri. 5. chexoslovakiya va shvetsariya teatri. 6. amerika qo'shma shtatlari teatri. ikkinchi jahon urushida fashizmning tor-mor etilishi, erk yo'lida olib borilgan g'olibona qarshilik harakati ovro'poning ko'pgina mamlakatlarida vatanparvarlik tuyg'usini kuchaytirib yubordi. shu qatori omмa ongining o'sishi, badiiy ziyolilarning xalqqa yaqinlashuvi samarasi o'laroq fransiyada jan vilar boshchiligidagi «milliy xalq teatri» (tnr), italiyada jordjo streler va paolo grassilarning «pikkolo teatro de milano» jamoalari demokratik teatr harakatining oldingi safida borib, ijtimoiy zulm va adolatsizlikka qarshi demokratik kuchlarning uyushuvi uchun kurash olib bordi. fransiya «absurd teatri» (j. jene, s. bekket, e. ionesko) esa yangi urush xavfi avj olgan yillari ma'lum ijtimoiy doiralarda tug'ilgan umidsizlik kayfiyatini ifoda etdi. 50—60-yillar angliya ijtimoiy-siyosiy hayotining keskin ziddiyatli manzaralari «alamzada yoshlar» dramaturgiyasida, germaniyada yangi fashistik harakatlarga qarshi qaratilgan «hujjatli drama» …
2
rinchi pyesasini 1940-yili qamoqxonada yozdi va shu bo'yi teatrning targ'ibot minbariga aylanishini ko'zlab, «pashshalar» (1942) asarida qarshihk harakati g'oyalaririi ifoda etishga harakat qildi. asarni snarl dyullen sahnaga qo'ydi va chindanda, bu pyesa urush yillari da'vatnomaga aylandi. jonli obrazlarni siyosiy va falsafiy tarafkashlik ruhida ifodalash sartr ijodining keyingi bosqichida yetakchi o'ringa chiqadi. «berk eshik ortida» (1944) degan bir pardali pyesasi muallifning shunday falsafiy qarashlari aks etgan asar hisoblanadi. voqelikka tarafkashlik ruhida qarash uning «harom qo'llar» (1948), «dafnsiz qolgan murdalan» (1946) pyesalarida ham o'z ifodasini topgan. absurd teatri. 1950-yillarning boshlarida ejen ioneskoning «kal bosh qo'shiqchi ayol», «dars», «kursilai» pyesalari parij teatrlarida paydo bo'lgach, tanqidchilar ularni «bema'nilik-absurd» deb g'ovg'o ko'tardilar. chindanda, ularda inson qilmishlari mashara ostiga olingan, inson aqli to'mtoq, betayin, g'irt ma'nisizlik namunasi tarzida tasvir etilgan edi. lekin teatrdagi bu yo'nalish davom etaverdi. «absurd teatri» deb nom olgan bu teatrning asoschilaridan ionesko 1970-yili fransiya san'at akademiyasi a'zosiga aylanadi, bekket 1969-yili nobel mukofoti …
3
i o'z asarlarida inson hayotining o'tkinchi va ko'pikdek omonat ekanligi g'oyasini olg'a surgan. «kursilar» (1951) asarida aql-hushi kirdichiqdi bo'lib qolgan chol bilan kampir obrazlari orqali borliqning ma'nosizligi haqida so'z ochilgan. bekket va ionesko asarlarining dunyo sahnalarida muvaffaqiyat qozonishining bosh sabablaridan biri ularda inson shaxsi muammosi xolisona va keskin qo'yilishi bilan izohlanadi. bunga ionesko ijodining ajoyib namunalaridan bo'lmish «karkidonlar» (1959) pyesasi misol bo'lishi mumkin. bu pyesa 1997-yil «ilhom» tajribaviy teatrida ham sahnalashtirildi. sahna san'ati. jan lui barro (1910-1994) 1958—1968-yillar davomida parikning nufuzli teatrlaridan «odeon» teatrini boshqarib, fransuz sahna san'atida alohida mavqega ega bo'lib keldi. barro «komedi fransez» teatri maktabini o'tab, 1940-yili shu teatrda halovatsiz, mard va jo'shqin hamlet obrazini yaratdi. u mumtoz dramaturgiya, zamonaviy milliy va xorijiy psixologik drama tabiatini chuqur his etuvchi aktyor edi. molyerning «skapenning nayranglari» komediyasidagi skapen talqinida uning topqir, serg'ayrat, qalban beg'ubor badkirdorlarni masxaralashga ustasi farang kishi tarzida namoyon bo'lgan edi. barro rejissura ustasi, san'atda haqiqat izlovchi …
4
u festival o'sha chog'dan har yili yoz kezlari «avinon festivali» nomi bilan xalqaro miqyosda o'tkaziladigan bo'lib qoldi. vilar o'z teatriga j. filip, daniel sorano, mariya kazares kabi iste'dodli aktyorlarni jalb etgan edi. jerar filip (1922-1959) qahramonona romantik ruhdagi aktyor bo'lib, u kornelning «sid» asaridagi rodrigo rolini fransiyaning buyuk kelajagi, shon-shavkati deya kurashgan siymo tarzida talqin etdi. uning rodrigosi sheyo saroyi sahnasida qaynab jo'shgan holda paydo bo'lar ekan, tomoshabinlar olqishlar bilan kutib olardi. jerar filipning yana bir qahramoni qalbi jo'shqin vatanparvar, hayolparast gamburg shaxzodasi (kleystning «gamburglik shahzoda») boidi. jan vilar «milliy xalq teatri»da sofoklning «antigona», brextning «artur uining martabasi» (vilarning o'zi artur uini o'ynagan), gyugoning «mariya tyudor», molyerning «don juan», aristovanning «tinchlik» (o'zi trigey rolida) kabi asarlarni sahnaga qo'yadi. ingliz teatri. ingliz teatr san'ati urushdan keyingi dastlabki yillarda tanglik davrini boshdan kechirdi. angliya teatri hayotida yangi ijodkorlar avlodining yetishib chiqishi bilan 50-yillarning o'rtalaridan tub o'zgarishlar ro'y bera boshlaydi. 1956-yilning 8 may …
5
a boq» pyesasi ikkinchi jahon urushidan keyin shakllangan avlod hikoyasi edi. jimmi porter dorilfununni tugatadi-yu kasbiga yarasha ish topolmay, qarz ko'tarib, kichik qandolatchilik do'konini sotib oladi. porter yuqori tabaqali elisonga (otasi va akasi yuqori amaldor) ga uylanadi. osborn «lyuter» (1961) pyesasida protestani: islohchisi martin lyuter shaxsiga murojaat etib, zamonaviy g'arb ziyolilari axloqiga tegishli muammolarni tahlil etishga intiladi. dramaturg voqealarni keng va tarixan haqqoniy ko'zdan kechirishga harakat qiladi. lekin uni, avvalo, o'z taqdirini xalq taqdiri bilan bog'lagan, pirovard natijada esa xalqqa xiyonat qilgan doktor martin lyuterning ma'naviy olami, ichki kechinmasi qiziqtirgan edi. dastlabki sahnalarda jimmi porter singari soxta qadriyatlar olamiga qarshi isyon ko'targan martin hokimiyat doirasiga yaqinlashgach, oxiri o'z e'tiqodiga xiyonat qilgan «o'zingni bilu o'zgani qo'y» qabilidagi xudbin shaxsga aylanadi. osbornning fikricha lyuterning fojiasi «o'zingni bil..?» qoidasiga e'tiqod qo'yishida edi. sheyla dileni (1939) o'z pyesalarida ayollik qalb ehtiroslari bilan insoniy ezguliklarni tarannum etgan adibadir. u o'zining birinchi — «asal mazasi» (1958) …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xx asrda g’arbiy evropa mamlakatlari va aqsh teatri (1945-2000- yillarda)"

1507648358_69256.docx xx asrda g’arbiy evropa mamlakatlari va aqsh teatri (1945-2000- yillarda) reja: 1. 1945-2000-yillarda fransuz teatri. 2. xx asrning ikkinchi yarmida ingliz teatr san'ati. 3. italiya teatri. 4. nemis teatri. 5. chexoslovakiya va shvetsariya teatri. 6. amerika qo'shma shtatlari teatri. ikkinchi jahon urushida fashizmning tor-mor etilishi, erk yo'lida olib borilgan g'olibona qarshilik harakati ovro'poning ko'pgina mamlakatlarida vatanparvarlik tuyg'usini kuchaytirib yubordi. shu qatori omмa ongining o'sishi, badiiy ziyolilarning xalqqa yaqinlashuvi samarasi o'laroq fransiyada jan vilar boshchiligidagi «milliy xalq teatri» (tnr), italiyada jordjo streler va paolo grassilarning «pikkolo teatro de milano» jamoalari demokratik teatr harakatining oldingi safida borib, ijtimoi...

DOCX format, 34.2 KB. To download "xx asrda g’arbiy evropa mamlakatlari va aqsh teatri (1945-2000- yillarda)", click the Telegram button on the left.

Tags: xx asrda g’arbiy evropa mamlaka… DOCX Free download Telegram