xix asr oxiri va xx asr boshlarida g’arbiy yevropa teatri

DOCX 30.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1507648436_69258.docx xix asr oxiri va xx asr boshlarida g’arbiy yevropa teatri reja: 1. davr teatri haqida umumiy sharh. 2. xix asr oxiri va xx asr boshlarida fransuz teatri. 3. xix asr oxiri va xx asr boshlarida italiya teatri. 4. ingliz teatri va uning ijodkorlari. xix asr oxiri — xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri o'z tarixining murakkab va chigal davdaridan birini boshdan kechirgan. xix asrda yetakchi bo'lib kelgan romantizm va realizm o'rnini yangi, goho bir-biriga butkul zid oqimlar egallaydi. atoqli fransuz adibi va teatr nazariyachisi emil zolya ilm-fanga yaqin tarzda naturalizm uslubining joriy etilishi g'oyasi bilan maydonga chiqdi. u san'atkorlarni voqelikka faol aralashishga, xalq hayotini aks ettirishga da'vat etdi. ibsen, gauptman, shou, kollanlarning ijodida realizmning yangi qirralari ochilib, bu oqim bilan davrning boshqa uslubiy oqimlari orasida ko'p tomonlama bog'liqlik alomatlari ko'zga tashlana boshladi. bu davrda m. meterlink ijodi misolida simvolizm yetakchi yo'nalishiardan biriga aylanadi. sahna san'ati sohasida “meyningenchilar teatri”, a, …
2
'po miqyosida xayrixohlik bilan qabul qilinadi. emil zolya (1840-1902-y.) zolyaning adabiyot va teatr haqidagi fikr-mulohazalari zamonaviy hayotni bo'yamay, bezamay, uning dardu quvonchlarini borlig'icha ko'rsatishga qodir, jamiyat taraqqiyotining yangi bosqichiga monand yangi san'at yaratish g'oyasi bilan sug'orilgan. zolyaning «tajribaviy roman» (1880), «bizning dramaturglarimiz» (1881), «teatrda naturalizm» (1881) kabi maqolalari naturalizmning asosiy dasturiy risolalari bo'lib, ularda fransuz dramatik teatrining ahvoli keng yoritiladi, avvalo, repertuarini yangilash muammosi olg'a suriladi. zolya dasturining xalqchilligi uning xalq hayotini aks ettiruvchi xalq dramasi haqidagi fikr-mulohazalarida ham o'z aksini topgan edi. zolya naturalistik drama paydo bo'lsa, u teatr tizimini butkul o'zgartirishga olib keladi, deb hisobladi. zolya teatrni tubdan qayta qurish dasturini ishlab chiqarkan, rejissura masalasini alohida masala tarzida ko'zdan kechirmagan. holbuki u ko'zda tutgan teatr - bu dramaturg teatrigina emas, avvalo, rejissor teatridir. «tereza raken» (1873) zolyaning eng yirik pyesasi hisoblanadi. unda muallif hayotni aniq va haqqoniy tasvir etishning «umumiy naturalistik usuli»ni belgilashga harakat qildi. pyesada bir burjua …
3
satdi. meterlink o'z estetikasini shunday falsafiy qarashlar asosida yaratgan. uning estetikasida «ruhiyat teatri» nazariyasi va «sukut» nazariyasi alohida o'ringa ega. «ruhiyat teatri» nazariyasi «kundalik turmush mushkiloti»ni ochishga qaratilgan. sahnada zohiriy, ya'ni tashqi voqealar emas, balki insonning ichki hayoti, uning ruhiyat olamiga tobeligi ko'rsatilishi kerak. meterlinkning «malikayi malen» (1889), «chaqirilmagan», “so'qirlar” (1891), «ichkarida» (1894) va «tentajilning o’limi» (1894) pyesalari shunday estetik qarashlar mahsuli sifatida tug'ilgan. bu asarlarda meterlink ijodining ilk davriga xos tarzda inson ojizligi va insoniyatning halokatga mahkumligi muammosi ko'tarilgan. meterlinkning ilk pyesalarida taqdir qudrati, insonning kuchiga ishonchsizlik, inson umrining besamar va halokatga mahkumligi shoirona jo'shqin his-kechinmalar orqali ifodalangan. ayni zamonda meterlink yangi usuldagi teatr, yangi sahnaviy ifoda shakllarini izlaydi. shuni ta'kidlash lozimki, meterlink o'z ijodiy izlanishlarida dramaturgiya va sahnaviy ifoda sohasida a. p. chexov ochgan yangiliklarga yaqin keladi. bular kundalik turmushhing alam-iztiroblarini ochish, g'ayrioddiy qahramonlardan voz kechish, dramatik to'qnashuvlarni yangicha usulda tuzish, «ostki oqim», tubma'no tamoyili, sukut va kayfiyat …
4
a juldur kiyimli afandi sifat kishi paydo bo'lib, marhumani tiriltirishi mumkinligini aytadi. lekin uning boyligiga ega bo’lish ilinjida turgan yaqinlari buni zinhor istamas, faqat xizmatkor qiz virjinigina marhumaning o'limidan astoydil qayg'urganligi ma'lum bo'ladi. 1949-yili chop etilgan «janna d'ark» dramasi meterlinkning so'nggi asari bo'lib qoldi... unda dramaturg frantsuz xalqining fidoyi qizi janna d'arkning qahramonona hayoti haqida hayajon bilan hikoya qilingan. muallif fashizm ustidan g'alaba qozonish yo'lida jonlarini qurbon qilgan vatandoshlari, qarshilik harakati qahramonlarining mardonavor kurashiga hamohang asar yaratishga intilgan edi. belgiya adibi meterlinkning ijodi xix—xx asrlar bo'sag'asida g'arbiy ovro'po dramasi rivojida muhim bosqich bo'lib, u ushbu davr estetikasi va teatr amaliyoti rivojiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. romen rollan (1866-1944-y.) “inson hayotini fayzli qiluvchi jamiki aql-zakovat ne'matlari orasida bizni tubsiz hayratga soluvchi ne'mat — teatrdir”. bular xx asrning atoqli so'z ustasi, dramaturg va teatr nazariyachisi romen rollan qalamiga mansub so'zlardir. ko'p jildlik «jan kristof» va «maftunkor qalb» romanlarining muallifi rollanning yozuvchilik, publitsistlik, san'at …
5
olg'a surdi. u yangi teatrni «xalqning noni qatori tashvishiga sherik» bo'lishi lozimligini ta'kidladi. rollanning kitobi fransiyada xalq teatri tamoyillarini shakllantirishda dastur bo'lib xizmat qildi. rollan o'z kitobida ulug' fransuz burjua inqilobi davriga murojaat etib, ziyolilarni xalq teatri uchun «fransiyaning qahramonlik epopeyasini» yaratib berishga chaqirdi. bu epopeyada u xalq kurashi manzaralarini jonlantiruvchi qudratli tarixiy shaxslar hayot haqiqati bilan uyg'un tarzda keng falsafiy umumlashmaga aylanishi kerak, degan fikrni olg'a surdi. rollan o'zi shu g'oyani ro'yobga chiqarish niyatida «inqilob dramalari» deb nomlanuvchi turkum pyesalar yaratdi. «qashqirlar» (1898), «aql tantanasi» (1899), «danton» (1900), «o’n to'rtinchi iyul» (1901) shunday dramalarning dastlabkilari edi. fransiya inqilobi davrining ur-yiqitlari, qatag'on dalishatlarini aks ettiruvchi mazkur asarlarning har biri rollanning yangi shakl va g'oyalar yo'lidagi murakkab izlanishlari samarasi tarzida tug'ilgan. «qashqirlar» pyesasida rollan inqilobiy ko'tarilishning fojiali ko'rinishlarini chizib, inqilobiy burchning insoniylik axloqiga zidligini ifoda etdi. «aql tantanasi»da inqilobchi qon-qardoshlarning o'zaro qonli adovati, yakobinchilar qatag'oni, siyosiy gij-gijlardan aql-hushi uchib, jazavaga tushgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix asr oxiri va xx asr boshlarida g’arbiy yevropa teatri"

1507648436_69258.docx xix asr oxiri va xx asr boshlarida g’arbiy yevropa teatri reja: 1. davr teatri haqida umumiy sharh. 2. xix asr oxiri va xx asr boshlarida fransuz teatri. 3. xix asr oxiri va xx asr boshlarida italiya teatri. 4. ingliz teatri va uning ijodkorlari. xix asr oxiri — xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri o'z tarixining murakkab va chigal davdaridan birini boshdan kechirgan. xix asrda yetakchi bo'lib kelgan romantizm va realizm o'rnini yangi, goho bir-biriga butkul zid oqimlar egallaydi. atoqli fransuz adibi va teatr nazariyachisi emil zolya ilm-fanga yaqin tarzda naturalizm uslubining joriy etilishi g'oyasi bilan maydonga chiqdi. u san'atkorlarni voqelikka faol aralashishga, xalq hayotini aks ettirishga da'vat etdi. ibsen, gauptman, shou, kollanlarning ijodida realizmni...

DOCX format, 30.2 KB. To download "xix asr oxiri va xx asr boshlarida g’arbiy yevropa teatri", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asr oxiri va xx asr boshlar… DOCX Free download Telegram