xix asr oxiri va xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri

DOC 85.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

$1527195051_71747.doc xix asr oxiri va xx asr boshlarida garbiy ovro'po teatri reja: 1. fransuz teatri 2. emil zolya (1840-1902-y.) 3. moris meterlink (1862-1949-y.) 4. romen rollan (1866-1944-y.) 5. koklen (1841-1909-y.) xix usr oxin — xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri o'z tarixining muiakkab va cliigal davrlaridan birini boshdan kechirgan. xix asrda yctakchi bo'lib kelgan roniaiitizm va realizm o'rnini mlgr, goho bir-biriga butkul zid oqinilar egallaydi. aloqli fransuz adibi va teatr nazariyachisi emil zolya ilm-langn yaqin tarzda naturalizm uslubining joriy etilishi g'oyasi bilan inaydonga chiqdi. u san'atkoiiarni voqcjikka faol aralashisliga. \alq hayotini aks ettirisiiga da vat etdi ibsen, gauptman. shou, rollaiilaming ijodida realizmning yangi qirralari ochilib, bu oqim bilan davruing boshqa uslubiy oqimlari orasida ko*p tomonlama bog'liqlik alomatlari ko'zga lasli-lana boshladi. iki davrda m. meieilink ijodi misolida simvolizm yctakchi y>>'nalishlardan biriga aylanadi. sahna san'ati sohasida «meyningenchilar teatri», a. antuan-:iing «erkii1 teatr»i misolida yangi rejissoiiik san'atiga asos solingan bo'lsa. sara ikrnar, mune-syulli …$

xohlik bilan qabul qilinadi emil zolya (1840-1902-y.) zolyaning adabiyot va teatr haqidagi fikr-mulohazalari zamonaviy hayotni bo'yamay, bezamay, uning dardu quvonchlarini borlig'iclia ko'rsatishga qodir, jamiyat taraqqiyotining yangi bosqi-chiga monand yangi san'at yaratish g'oyasi bilan sug'orilgan. zolyaning «tajribaviy roman» (1880), «bizning dramaturglarimiz* (1881), «teatrda naturalizm* (1881) kabi maqolalari natura-lizmning asosiy dasturiy risolalari bo'lib, ularda fransuz dramatik teatrining ahvoli keng yoritiladi, avvalo, repertuarni yangilash muammosi olg'a suriladi. zolya takrorlanaverib. siyqalanib ketgan usullar bilan oldi-qochdi «sahnabop» pyesalardan voz kechishga chaqirdi. «drama ilmiy uslubga asoslanishi lozim», ya'ni «biror in-son yoki insonlar guruhi tarixi olinib, ularning sa'y-harakati china-kamiga tasvirlanishi lozim». «bunday asarlarning kuchi kuzatuvning aniqligi, tahlilning teranligi, voqcalarning mantiqan o'zaro bog'liqligi» bilan belgilanadi. zolya dasturining xalqchilligi uning xalq hayotini aks ettiruvchi xalq dramasi haqidagi fikrmulohazalarida ham o'z aksini topgan edi. zolya naturalistik drama paydo bo'lsa, u teatr tizimini butkul o'zgartirishga olib keladi. deb liisobladi; agar pyesada ayni hayot parchasi qad ko'targudek bo'lsa, bu o'z-o'zidan teatr tomoshaviyli-giga …

vir ko'zgusidan o'tkaziladi. tereza ra-kenning o'z erining do'stiga ishqi tushib qolishi bilan diqqinafas bu oila hayotida portlash yuz beradi: telbanamo sevgi jazavasida tereza va loran terezaning eri kamilni o'ldiradilar. oshiqlar qilg'ilikni qiladilaru, vijdon azobida qoladilar. har qadamda ularni marhumning arvohi izma-iz quvib, qasos olayotgandek bo'laveradi. pyesada o'ldirish voqeasi, so'ng oshiqlarning ruhiy xastalikka uchrab, vasvasaga tushishlari, so'ng halokatlari birma-bir va mutta-sil ravishda tasvirlanadi. zolya teatrni yangilash yo'lida shunday fidoyilik ko'rsatdiki, uning teatr haqidagi fikrmulohazalari hozirda ham o'z ahamiyatini saqlab kelmoqda. moris meterlink (1862-1949-y.) asli belgiyalik adib moris meterlink simvolizm oqimining eng ulkan dramaturgi va nazariyachisi sifatida maydonga chiqdi. meterlink ijodi fransuz madaniyati bilan bog'liq bo'lib, bu ijod xix asr oxiri — xx asr boshlarida drama va teatr rivojiga kuchli ta'sir ko'rsatdi. simvolistlar hayotiy borliqni realistik tarzda ifodalash talabini ma'qul ko'rmay, olam mohiyati faqat shama va timsollar orqaligina anglashilishi mumkin, deb hisobladilar. meterlink o'z risolalarida, foniy dunyo aql-idrok bilan anglashilmovchi, inson nazaridan …

t»da namoyon boiadi, deb yozadi meterlink. lekin bunday muloqot faqat sukut orqali ro'yobga chiqadi. «sukut» nazariyasi «ruhiyat teatri* nazariyasini amaliy ro'yobga chiqaruvchi uslubiy vosita tarzida tug'ilgan. meterlink ko'zda tutgan muloqot, uning fikricha, faqat sukunat orqali ro'yobga chiqadi. «odamlar orasida so'zlashuv yo'qoladi, lekin sukunat hech qachon yo'qolmaydi; asl hayot faqat sukunatdan iboratdir; sukunatgina iz qoldiruvchi hayotning o'zginasidir*. meter-linkning fikricha, odamlar asosiy narsalar haqida so'z ochmay, ar-zimas, yuzaki narsalar haqida gapiradilar; negaki, so'z ko'pincha kishilarni sukunat vahimasiga tushishdan muhofaza qilib turadi. «dramatik asarda, - deydi u, — dastawal kefaksiz tuyuluvchi so'zlargina asosiy hisoblanadi. dramaning joni shu so'zlarda jamul-jamdir. uzluksiz davom etuvchi dialogga yondosh tarzda ortiqcha tuyuluvchi yana boshqa dialog mavjuddir*. bu yerda ichki muloqot ko'zda tutilmoqda. meterlinkning estetikasida aktyor muammosi ham e'tiborli o'rin olgan. shartli ifoda tamoyilini ro'yobga chiqarish alohida ijro tarzini talab etadi. «sahnadan jonli mavjudodni chiqarib tashlab*, uning o'rniga ijrochi qo'g'irchoqni kiritish lozim, degan fikrni olg'a surdi u. uning birinchi …

ur shirasi tomchilarining jarangi qulog'imizga chalinib turadi*. meterlinkning «malikayi malen* (1889), «chaqirilmagan», «so'qirlar» (1891), «ichkarida» (1894) va «tentajilning o'limi» (1894) pyesalari shunday estetik qarashlar mahsuli sifatida tug'ilgan. bu asarlarda meterlink ijodining ilk davriga xos tarzda inson ojizligi va insoniyatning halokatga mahkumligi muammosi ko'tarilgan. «so'qirlar» dramasida voqea o'rmonga yig'ilgan so'qirlar ah-volini tasvir etish bilan bog'liq. ayozli tun qo'ynida ular nimanidir kutishmoqda. ularni boshliq rohib qoldirib ketgan. ular rohibni kutishmoqda, rohib qaytishi kerak. so'qirlar rohibning o'lgani va uning jasadi shu yerda ekanini bilishmaydi. ular tasodifan jasadga turtinib ketishadi. so'qirlarni qo'rquv dahshati qoplaydi, negaki ular qayerda turganlari, qayerga borish va nima qilish kerakligini bilmaydilarda: rohibning o'limi bilan ularning yashashga bo'lgan ishonchi so'ngandek edi. ojiz, g'aribu benavo so'qirlar tunning sirli jimirlashiga butun vujudlari bilan quloq tutadilar. bola yig'isi eshitiladi, uzoqdan asta kelayotgan qadam sharpalari quloqqa chali-nadi. so'qirlarni yana vahima bosadi. «qadam shu yerda, oramizda to'xtadi! kimdir keldi! u oramizda! kimsan? jimlik* «so'qirlar» asarining mazmunidan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix asr oxiri va xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri"

1527195051_71747.doc xix asr oxiri va xx asr boshlarida garbiy ovro'po teatri reja: 1. fransuz teatri 2. emil zolya (1840-1902-y.) 3. moris meterlink (1862-1949-y.) 4. romen rollan (1866-1944-y.) 5. koklen (1841-1909-y.) xix usr oxin — xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri o'z tarixining muiakkab va cliigal davrlaridan birini boshdan kechirgan. xix asrda yctakchi bo'lib kelgan roniaiitizm va realizm o'rnini mlgr, goho bir-biriga butkul zid oqinilar egallaydi. aloqli fransuz adibi va teatr nazariyachisi emil zolya ilm-langn yaqin tarzda naturalizm uslubining joriy etilishi g'oyasi bilan inaydonga chiqdi. u san'atkoiiarni voqcjikka faol aralashisliga. \alq hayotini aks ettirisiiga da vat etdi ibsen, gauptman. shou, rollaiilaming ijodida realizmning yangi qirralari ochilib, bu oqim bilan d...

DOC format, 85.0 KB. To download "xix asr oxiri va xx asr boshlarida g'arbiy ovro'po teatri", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asr oxiri va xx asr boshlar… DOC Free download Telegram