ingliz teatri sahna san’ati

DOC 70,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1527195446_71755.doc ingliz teatri sahna san’ati reja: 1. bernard shou (1856-1950-y.) 2. oskar uayld (1856-1900-y.) 3. sahna san'ati xix asr oxiri va xx asr bo'sag'asida ingliz dramasi va teatrida realizm hamda simvolizmdan iborat ikki badiiy yo'nalish yetakchi o'rin tutdi. birinchisi, ya'ni realizm b. shou va j. golsuorsi dramaturgiyasi hamda «mustaqil teatr* va ellen terri, genri irving kabi atoqli ijodkorlar faoliyatida namoyon bo'ldi. simvolizm ta-moyillari esa oskar uayldning bir qator asarlarida hamda aktyor, rejissyor gordon kreg spektakllarida ko'zga tashlandi. bernard shou (1856-1950-y.) xix—xx asrlar chegarasi va xx asrning dastlabki o'n yillik-larida ingliz teatri ko'p jihatdan bernard shouning ijodiy merosi ta'siri ostida rivojlandi. shouning badiiy va ijtimoiy faoliyati o'ta ko'lamdorligi bilan ko'zga tashlangan edi. u musiqa va teatr tan-qidchiligi sohasidagi ko'pdan-ko'p maqolalari, publitsistikasi bilan keng tanilgan edi. shou dublinda tavallud topdi, uning bolalik, o'smirlik yillari ham shu yerda o'tgan. «angliya irlandiyani zabt etdi, menga angliyani zabt etishdan o'zga nima ham qolgan edi», deb …

si* (1893), «uorren xonimning kasb-kori» (1894) degan uch asarini «yoqimsiz pyesalar* deb atagan. bu asarlarda burjua jamiyatining turli axloqiy muammolari olg'a suril-gan. «bo'ydoq uylari* pyesasidagi chayqovchi sartorius, uning gu-mashtasi likchiz va zodagon naslining arzandasi trench o'zaro kelishib, tashlandiq kulbalarda yashovchi kishilar mablag'i hisobiga boyishni o'zlariga kasb qilib olgan kishilar tarzida ko'rinadi. ijtimoiy adolatsizlik masalasi «uorren xonimning kasb-kori» asarida yana ham keskin qo'yilgan. unda uorren xonim fohishaga aylanib, ovro'poda qator ishratxonalar ochadi. muallif bu uchun unigina qoralamaydi, shuhday harakatga yo'l qo'ygan barcha fu-qarolarni qoralaydi. b. shou «yoqimli pyesalar» deb atalgan «inson va qurol* (1894), «kandida» (1895), «taqdir xohishi» (1895) va «omon bo'lsak ko'ramiz» (1896) turkum pyesalarida muallif zamondosh-larining insoniylikka daxlsiz o'y-intilishlari ustidah kuladi. «shay-tonning shogirdi» (1897) hamda «sezar va kleopatra* (1898) tari-xiy dramalarida yuqoridagi asarlarda ko'tarilgan muammolarni davom ettirib, mustamlakachilik siyosatini fosh etadi. shou yangi asrni hajman ulkan «inson va o'ta qudratli odam» (1903) degan falsafiy komediyasi bilan kutib oldi. uning …

aktyorlardan qahramonlar ruhiyatiga to'liq kirish asosida mubolag'aviy, g'aroyib ifodaviy usullami qo'llanishini talab etardi. 1914-yili u «pigmalion» asarini ham «alo hazratlari teatri»da sahnaga qo'yadi. aktyorlardan stella patrik keypbell (eliza) va ger-bert birbom tri (higgins)larga shou asar oxirida qahramonlar sevgi-sini ko'rsatishni keskin man etgan. sababi bu shouning badiiy uslu-biga zid edi. pyesa sevgi haqida emas, balki insonning ulkan imkoniyatlari haqida bo'lib, unda eliza professor higgins yordamida o'zligini topadi. shou armiya burjua sharoitida bunday komillikka erishishning imkoni yo'q. inson o'z qismati haqida o'zi o'ylashi kerak degan xu-losaga kelib, asar oxirini jumboqli tarzda qoldiradi. birinchi jahon urushining jarohatli oqibatlarini dramaturg eng sara «qalblar vayron bo'lgan xonadon* (1913—1919) va «parivash ioanna» (1923) asarlarida umumlashtirgan. kinoyachi, hajvgo'y, zid fikr ustasi shou mazkur asarlarda sajiya va voqealarni fojiaviy ruhda talqin etuvchi ruhshunos sifatida ko'rinadi. «qalblar vayron bo'lgan xonadon» asarida zukko, nozik ta'b, lekin birinchi jahon urushiga yo'l qo'ygan ovro'polik ziyolilar hajv ostiga olinadi. «mazkur nom faqat pyesaning …

ridan shekspir va shiller, volter va mark tvenlarga nisbatan munozara tarzida yozgan. uning jannasi mutaassibona dindorlik-dan holi ravishda olamga tiyran ko'z bilan qarovchi qahramon. u tarix jarayonini anglab, uning istiqbolini ko'rib harakat qiluvcha xalq aql-idrokini o'zida mujassam etgan qahramon qiz tarzida namoyon bo'lgan. jannani xudo bilan odamlar orasida arosatda qolgan kofirga «siyosiy zarurat* yuzasidan qatl etadilar. din a'yonlari, ingliz va fransuz hukmdorlari jannani yo'q qilish bilan xalqning erkin, mag'rur ruhini bukish uchun o'zaro birlashadilar. pyesa xotimasi achchiq kinoya va kesatiqqa to'la: jannaning o'tda yondirilishigina fojiali emas, qatldan so'ng yigirma besh yil o'tishi bilan uning oqlanishi g'alati bir fojiona jumboq. 1920-yili janna nomining abadiy ulug'lanuvchi mo'tabar nomlar qatoriga kiritilishi yana ham g'alati hoi. «qandayin alam-sitamlikki, har kim meni maqtayversa! unitmang, men pariman, parilar har qanday mo'jizaga qodir, aytinglarchi, go'rdan chiqb tiriklayin paydo bo'lishimni hoylaysizmi? deya alam-iztirobda savol beradi janna. rad javobini eshitgach yana xitob qiladi u: «e, parvardigor, sen shundayin sahiy …

bilan murdor fashist siyosatchilari ustidan xalqaro sud jarayonini bosh-laydi, tajovuskorlar yurishiga to'siq qo'yolmagan davlat rahnamo-larini hajv ostiga oladi. shouning «umidsizlik orollarining g'ofil bandasi* (1931) pyesasi-oxirida ham sud sahnasi bor. bu safar u butun insoniyatni «qiyomat qoyim» azobi doirasiga tortadi. pyesa janriga ko'ra «qiyomat qoyim bilan yuzma-yuz» deb atalgan. momaqaldiroq gumburi eshitilmaydi, chaqmoq chaqini ko'rinmaydi, osmon ham ostin-ustun bo'lmaydi. bi-roq odamlar guruh-guruh bo'lib yoki bitta-bitta g'oyib bo'laveiadi. london birjasi yopiq, jamoalar palatasida jog' ham yo'q. professor o'qituvchilar ma'ruza o'qiyotib misoli paiiangandek yo'qlikka aylanar edi. lekin shou «mahshar kuni»ni olamning oxiri deb emas, balki haqiqiy insoniy «mas'ullikning bo'shlanish kuni», degan xulosa chiqaradi. jamiyatga nafi teguvchi, turmush farovonligi uchun ku-rashuvchi kishilar yashash huquqini oladilar. jahonga taniqli adib o'zining so'nggi «uzoq kelajak haqida masal» — pyesasida uchinchi jahon urushi vasvasalariga qarshi maydonga chiqdi. u avlodlarga tinchlik uchun kurashish lozim-ligini vasiyat qilib qoldirdi. «yoshlar urush qurboniga aylanma-sunlar», degan so'zlar uning so'nggi so'zlari bo'lib qoldi. oskar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ingliz teatri sahna san’ati"

1527195446_71755.doc ingliz teatri sahna san’ati reja: 1. bernard shou (1856-1950-y.) 2. oskar uayld (1856-1900-y.) 3. sahna san'ati xix asr oxiri va xx asr bo'sag'asida ingliz dramasi va teatrida realizm hamda simvolizmdan iborat ikki badiiy yo'nalish yetakchi o'rin tutdi. birinchisi, ya'ni realizm b. shou va j. golsuorsi dramaturgiyasi hamda «mustaqil teatr* va ellen terri, genri irving kabi atoqli ijodkorlar faoliyatida namoyon bo'ldi. simvolizm ta-moyillari esa oskar uayldning bir qator asarlarida hamda aktyor, rejissyor gordon kreg spektakllarida ko'zga tashlandi. bernard shou (1856-1950-y.) xix—xx asrlar chegarasi va xx asrning dastlabki o'n yillik-larida ingliz teatri ko'p jihatdan bernard shouning ijodiy merosi ta'siri ostida rivojlandi. shouning badiiy va ijtimoiy faoliyati o'ta k...

Формат DOC, 70,5 КБ. Чтобы скачать "ingliz teatri sahna san’ati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ingliz teatri sahna san’ati DOC Бесплатная загрузка Telegram