tarixiy antropologiyaning zamonaviy yо‘nalishlari

DOCX 136,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1509378269_69535.docx tarixiy antropologiyaning zamonaviy yð¾ânalishlari reja: 1. yangi zamonaviy yð¾ânalishlarning shakllanish omillari 2. fransiyada antropologiya fanining rivojlanish jarayonlari 3. angliyada antropologiya fani taraqqiyoti 4. germaniyada antropologiya fanining rivojlanish bosqichlari antropologiyani inson tanasining xudud va vaqtda ð¾âzgarishi va uni boshqaradigan omillar haqidagi fan ekanligi har qanday fanning fan tarzida shakllanishi insonlar ehtiyoji bilan bogâliqdir. shubhasiz, bu holat antropologiya uchun ham taalluqlidir. insoniyatning tarixiy taraqqiyoti davomida yashab ð¾âtgan barcha etnoslar ð¾âziga xos turmush-tarzi, urf-odat va anâanalari bilan bir-biridan ajralib turgan. ðâtgan ming yilliklar mobaynida tarix fanida yigâilgan bilimlar shundan dalolat beradiki, yer sharida garchi turfa xil rasm-rusmlar va urf-odatlarga ega xalqlar yashashlariga qaramay, ularning barchasi tabiatning uzviy bir qismi tarzida rivojlangan va aynan tabiiy-geografik hamda xð¾âjalik munosabatlari bilan bogâliq holdagi ð¾âziga xos etnomadaniy anâanalarga ega. eng qadimgi davrlardan boshlab kishilar nafaqat ð¾âzlarining balki tevarak atroflari va uzoq yurtlarda yashovchi el-uluslarning madaniyati, anâanalariga qiziqqanlar. ular tð¾âgârisida maâlumotlarga ega bð¾âlishga harakat qilganlar. antik davr …

onidan olib kirilgan. lekin oxirgi yillardagi tadqiqotlar shundan dalolat beradiki, mazkur fan 1774 yil yozma manbalarda alohida fan tarmogâi, yaâni âetnografiyaâ kð¾ârinishida davlatlar tarixini xalqlar tarixidan farqlash maqsadida qð¾âllanilgan[footnoteref:1]. aynan antropologiya iborasi nemis olimi a.shavann qalamiga mansub bð¾âlib, u 1787 yilda antropologiyani antropologiya â odam haqidagi umumiy fanning qismi tarzida qð¾âllagan. keyinchalik 1830 yilda fransuz olimi jan jak amper tomonidan âantropologikâ (ijtimoiy) fanlarning umumiy tasnifini ishlab chiqishda xalqlar va ularning madaniyati tð¾âgârisidagi yangi fanning nomlanishi tarzida maxsus izoh sifatida qð¾âllanilgan. mazkur termin yevropa davlatlariga juda tezlik bilan yoyilgan. umuman antropologiya mustaqil fan tarzida bir qator etnologlar jamiyatlari (1839 yil parijda fransiyadagi etnologlar jamiyati; 1842 yil amerika etnologlar jamiyati; 1843 yil london etnologlar jamiyati, keyinchalik (1871 yil) buyuk biritaniya va irlandiya qirollik antropologiya institutiga birlashgan, 1869 yil germaniyada antropologiya, antropologiya jamiyati; 1871 yilda esa italiya antpolog va etnologlar jamiyati)ning tuzilishi bilan rasman tasdiqlangan[footnoteref:2]. aynan bunday ilmiy jamiyatlarning tuzilishi yangi fanning shakllanishiga …

r tarzida kiritildi. biroq, shundan keyin turli ilmiy maktablar va yð¾ânalishlar ð¾ârtasida mazkur fanning ijtimoiy fanlar tizimidagi ð¾ârni, tadqiqot mavzusi borasidagi masalalar ustida keskin munozaralar bð¾âlgan va bu bahslarning ayrimlari hatto bugungi kunga qadar davom etib kelmoqda. qizgâin bahs-munozaralarga sabab bð¾âlib kelayotgan muammolardan biri fanning mazmuni va nomlanishi borasidagi masaladir. yuqorida taâkidlab ð¾âtganimizdek, bugungi kunga kelib ayrim mamlakatlarda mazkur fan âantropologiyaâ, yoki âetnografiyaâ deb nomlansa, qator gâarb mamlakatlarida ushbu fanni âmadaniy antropologiyaâ yoki âijtimoiy (sotsial) antropologiyaâ deb yuritish anâanaga aylangan. maâlumki, yaqin ð¾âtmishda sobiq ittifoqda bu yð¾ânalish âetnografiyaâ deb nomlanib, mazkur sohada ilmiy tadqiqotlar olib borgan institut va ilmiy tadqiqot markazlari ham shu atama bilan yuritilar edi. biroq ð¾âtgan asrning 90-yillaridan eâtiboran ushbu fanga nisbatan âetnografiyaâ atamasi bilan birga âantropologiyaâ atamasi ham qð¾âllaniladigan bð¾âldi. yevropada antropologiya maktablarini shakllanishi. yuqorida taâkidlab oâtilganidek, yevropada antropologiya mustaqil fan tarzida dastlab fransiyada âparij etnograflar jamiyatiâning tuzilishi bilan oâz tasdigâini olgan. xix asrning ikkinchi yarmida …

etnografiyaga tarixiy va nazariy materiallarni jalb etgan holda izlanishlar olib borilishi natijasida etnografiya antropologiyaga aylangan va hozirda fransuz olimlari tomonidan asosan etnologik tadqiqotlar olib boriladi. xalqlar toâgrisidagi fan â antropologiya tarzida shakllangan mamlakatlardan yana biri germaniyadir. 1789 yil germaniyada yevropalik boâlmagan xalqlar va ularning madaniyatlarini oârganuvchi âyolkerkundeâ deb yuritiluvchi ilmiy maktabga asos solingan. xix asrning 30-yillarida nemis sayyohlari va tadqiqotchilari tomonidan ð±ð°ññð° ñ ð°ð»qð»ð°ñð³ð° ð½ð¸ñð±ð°ñð°ð½ âantropologiyaâ terminini qoâshib tadqiq qilish rasm boâlgan. xix asr oârtalariga kelib esa âyolkerkundeâ va âantropologiyaâ iboralari bir xil maânoda, yaâni insoniyat madaniyatini tadqiq qiluvchi fan tarzida qoâllanilgan. qizigâi shundaki, nemislarda baâzida hozirda ham mazkur termin antropologiyaga sinonim tarzda qoâllaniladi. bundan tashqari nemislarda xalqlar toâgârisidagi volkskund (xalqshunoslik) degan yirik yoânalish ham mavjud boâlib, bunda asosan nemis tilida soâzlashuvchi xalqlar va ularning madaniyati oârganiladi. xx asrning soânggi choragidan boshlab germaniyada etnologik yoânalishda olib borilayotgan tadqiqotlar ancha samarali natijalar bera boshlagan. ayniqsa, bu borada maks planka nomidagi antropologiya …

mlakachilik siyosati va irqchilik hamda demografik jarayonlarning kuchayishi antropologiyani juda tezlik bilan rivojlanishiga olib kelgan. natijada xix asrga kelib yevropa mamlakatlarida âorqada qolganâ ibtidoiy xalqlarni oârganuvchi qator antropologik jamiyatlar tuzila boshlagan. 1906 yilda ingliz antropologiya maktabining asoschilaridan biri j. frezer tomonidan âijtimoiy antropologiyaâ nomli yangi yoânalishga asos solindi. mazkur yoânalish orqali mashhur ingliz tadqiqotchisi oâzining mustaqil maktabini yaratgan va u oâz qarashlarini âmadaniy antropologiyaâ nomi bilan yuritiluvchi e. taylor qarashlaridan ajratib olishga muyassar boâldi. darhaqiqat, âijtimoiy antropologiyaâ iborasi dunyo boâyicha juda tezlikda tarqalgan va keyinchalik antropologiyaning inglizcha sinonimiga aylangan. hozirda ham ayrim âijtimoiy antropologiyaâ maktabi vakillari oâzlarining ilmiy izlanishlarini turfa xil madaniyatlar sohiblari boâlgan ayrim etnik guruhlar tadqiqiga qaratadilar. aqshda antropologiya fani taraqqiyoti. amerikada dastlabki etnologlar jamiyati 1842 yilda tuzilgan boâlsada yevropaning boshqa mamlakatlariga qaraganda aqshda antropologiya maktablari amalda birmuncha kechroq shakllangan. negaki, amerika aholisining etnik rang-barangligi va uzoq yillar mobaynida mazkur qitâada davom etgan irqchilik siyosati natijasida amerikada jismoniy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiy antropologiyaning zamonaviy yо‘nalishlari"

1509378269_69535.docx tarixiy antropologiyaning zamonaviy yð¾ânalishlari reja: 1. yangi zamonaviy yð¾ânalishlarning shakllanish omillari 2. fransiyada antropologiya fanining rivojlanish jarayonlari 3. angliyada antropologiya fani taraqqiyoti 4. germaniyada antropologiya fanining rivojlanish bosqichlari antropologiyani inson tanasining xudud va vaqtda ð¾âzgarishi va uni boshqaradigan omillar haqidagi fan ekanligi har qanday fanning fan tarzida shakllanishi insonlar ehtiyoji bilan bogâliqdir. shubhasiz, bu holat antropologiya uchun ham taalluqlidir. insoniyatning tarixiy taraqqiyoti davomida yashab ð¾âtgan barcha etnoslar ð¾âziga xos turmush-tarzi, urf-odat va anâanalari bilan bir-biridan ajralib turgan. ðâtgan ming yilliklar mobaynida tarix fanida yigâilgan bilimlar shund...

Формат DOCX, 136,6 КБ. Чтобы скачать "tarixiy antropologiyaning zamonaviy yо‘nalishlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiy antropologiyaning zamon… DOCX Бесплатная загрузка Telegram