amir temur va temuriylar davri tarixi tarixshunosligi

DOC 78.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444144630_61767.doc amir temur va temuriylar davri tarixi tarixshunosligi reja: 1. amir temur davrida ma’nuriy, ijtimoiy va madaniy sohadagi o’zgarishlar. 2. xondamirning “xabib us siyar” asari temuriylar davri tarixiga oid munim manba. 3. a. temur va temuriylar davri tarixining o’rganilishi. tayanch iboralar: amir temur, temurnoma, ibn arabshox, ibn xaldun, zafarnoma, shomiy, abdurazzok samarkandiy, klavixo, ali yazdiy,samarkandiy,zubdat ut-tavorix xiv asrning o’rtalariga kelib movarounnahrning siyosiy hayotiga xoji barlos bekning jiyani amir temur qo’shiladi. u 1336 yili kesh shahri yaqinidagi xo’ja ilg’or qishlog’ida tugildi. uning otasi turag’ay barlos qabilasidan edi. temur dastlab «turli beklarning qo’shinini boshqardi». 1360 yildan boshlab u 10 yil davomida goh u, goh bu feodal hukmdor tomonida kurashdi va bir vaqtning o’zida barloslar qabilasini o’z atrofida jipslashtirib bordi. 1361 yilda u tug’lug’ temur tarafiga o’tdi va buning evaziga shahrisabz hamda qarshi hukmdori etib tayinlandi. biroq, u tug’lug’ temurning raqibi balx hukmdori amir husayn bilan ittifoq tuzdi. ular birgalikda mo’g’ullarga qarshi isyon …

xorazmga yurish qilganda ham ishtirok etadi. sayd baraka va termizlik sayidlardan so’ng ma`lum bir nufuzga, obro’-e`tiborga ega bo’lgan zotlar samarqandlik shayxul-islom xoja abdul-avval va uning jiyani xoja isomiddin, keshlik xoja afzal va keshlik shayxul-islomning o’g’illarn abdul-homid va abdurahmon hamda samarqandlik shayxul-islom al-maliklardan iborat edi. ibn arabshohning so’zlariga ko’ra, amir temur zohid zoyi al-din abu bakr toyobodiyni (1381 yil-dan xuroson ruhoniylarining etakchisi, xuroson yonidagi tonobod qishdog’idan chiqqan) o’zi erishgan zafarlarda katta xizmati bo’lgan shamsiddin kulol va sayd baraka qatori homiylaridan biri deb hisoblagan. v. v. bartol’dning ta`kidlashicha, shohruh davrining tarixchilari chingizxon qonunlari oldida islom shariati yuqori mavqega erishgan bir paytda, tabiiyki, temurning xudojo’yligini va dinga bo’lgan jonkuyarligini bo’rttirib ko’rsatishga moyil bo’lganlar. shubhasiz, amir temur ulamo ahlining homiysi bo’lgan, ular bilan tengma-teng muloqotlar olib borgan va ayniqsa payg’ambar avlodlariga alohida hurmat bilan qaragan: sohibqironning o’z tug’ishganlaridan tashqari uning davlatida hayoti daxlsiz hisoblangan yakkayu-yagona odamlar sayidlar bo’lgan deyish mumkin. bundan tashqari, hofizi abru …

rajaga erishgan; islom dini ta`limotining negizlarini shu darajada yaxshi bilardiki, diniy munozaralarni kuzatib borishi va ularda bemalol ishtirok etishi mumkin bo’lgan. bularning hammasi uning harbiy mu-vaffaqiyatlariga ham yordam bergan.» uning amri bilan ajoyib bog’lar yaratildi, muhtasham binolar qad ko’tardi (birgina samarqandda bunday binolar 20 mingdan oshiq edi), shaharlar, qishloqlar obod qilindi, yo’llar tiklandi, sug’orish inshootlari barpo etildi. sharafiddin ali yazdiyning aytishicha, u hosil ko’tarish mumkin bo’lgan biron bir er bulagining behuda yotishiga yo’l qo’ymagan ekan. uning yaratuvchilik faoliyati vayrongarchilik ishlari kabi kishini lol qoldiradi. o’rta osiyodagi ko’plab ulug’vor me`morlik yodgorliklari temur va uning avlodlari nomi bilan bog’lik. an, to’y qozo-ninnng yuqori diametri ikki yarim metrni tashkil etadi. unda bir yo’la 1000 oshxo’rga etarli palov damlash mumkin». sharafiddin ali yazdiyning yozishicha, temur samarqandga hunarmandchilik, me`morlik, fan va boshqa sohalarda foydasi tegishi mumkin bo’lgan barchani olib kelaverishni buyurgan. «u turli kasbdagi hunarmandlarni yig’ishga urindi», deb yozgan edi klavixo. a. yu. yakubovskiyning ma`lumotiga …

rbiy yurishlar chog’ida jamg’argan boyligining katta qismini o’z poytaxti samarqandni bezashga, yangi yo’llar va savdo rastalari qurishga sarfladi. ibn arabshohning guvohlik berishicha, temur «dunyo savdogarlar sharofati bilan royishdir» deb hisoblaydi va nafaqat nchki, balki tashqi savdoni ham rivojlantirishga urinadi: bunda u faqat yaqin va urta sharq mamlakatlari emas, boshqa ko’plab mamlakatlar, jumladan ispaniya, frantsiya, angliya bilan savdo aloqalarinn yaxshiladi. bu o’rinda samarqandning g’arbiy ovrupo mamlakatlari bilan tashqi savdo aloqalariga tarixiy-jo’g’rofiy jihatdan baho berish kerak. xiv-xv asrlar chegarasida temur shaxsi zamondoshlarinnng e`tiborini jalb qilibgina qolmasdan, balki temurning diplomat sifatidagi faoliyati ham mutaxassislar nazariga tushdi. tarixchilar temurning g’arbiy ovrupo davlatlari rahbarlari bilan qilgan yozishmalari haqida salmoqli dalillarga egadir. tarixshunoslik bu borada etarli ma`lumotlarga ega. ammo temur davlatining sharq va g’arb mamlakatlari bilan ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va madaniy o’zaro aloqalari tarixchilarimiz tomonidan kam o’rganilgan. bu hol ayniqsa xv asrning boshi, temurning usmoniylar davlatiga qarshi g’arbga yurishi, ya`ni «etti yillik» urushiga (1399-1404) tegishlidir. xiv asr …

ga qarshi kurashmoqchi edilar. kichik osiyoda ikkn hukmdor temur va boyazid to’qnashishdi. xalqaro vaziyat temur foydasiga edi. boyazid tomonidan mahv etilgan kichikosielik amirlar temur saroyida panoh topishgan va unga xizmat qilar, boyazidning engilishini tilar edilar. g’arbning nasroniy davlatlari: vizantiya regenti (monarx o’rniga vaqtinchalik hukmdor) va genuya hukmdori galat, frantsiya qiroli karl vi, sultoniya shahrining (shimoliy eron) katolik doiylari missionerlari temurdan kumak so’rashdi. temur esa o’z navbatida venetsiya va stambul - konstantinopolning dengiz kuchlarini usmoniylar davlatiga qarshi ishlatishdan manfaatdor edi. imperator manuilning stambul - konstantinopoldagi noibi ioann paleolog temurdan yuqoridagi taklif bitilgan maktub oldi. konstantinololdan venetsiyaga keltirilgan bu xat bizgacha asl nusxasida emas, italiya tarixchisi marino sanudo (xv- xvi asrlar) tomonidan birmuncha buzib qidingan tarjima holida etib kelgan. tarixchi temur xatining tarjimasini o’zining «venetsiya hukmdorlari hayoti» kitobiga kiritgan. bu nodir hujjatning ruscha tarjimasi ilk bor taniqli sharqshunos olim samdd professori i. i. umnyakov tomonidan amalga oshirilgan. matnning to’la tarjimasini u 1969 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur va temuriylar davri tarixi tarixshunosligi"

1444144630_61767.doc amir temur va temuriylar davri tarixi tarixshunosligi reja: 1. amir temur davrida ma’nuriy, ijtimoiy va madaniy sohadagi o’zgarishlar. 2. xondamirning “xabib us siyar” asari temuriylar davri tarixiga oid munim manba. 3. a. temur va temuriylar davri tarixining o’rganilishi. tayanch iboralar: amir temur, temurnoma, ibn arabshox, ibn xaldun, zafarnoma, shomiy, abdurazzok samarkandiy, klavixo, ali yazdiy,samarkandiy,zubdat ut-tavorix xiv asrning o’rtalariga kelib movarounnahrning siyosiy hayotiga xoji barlos bekning jiyani amir temur qo’shiladi. u 1336 yili kesh shahri yaqinidagi xo’ja ilg’or qishlog’ida tugildi. uning otasi turag’ay barlos qabilasidan edi. temur dastlab «turli beklarning qo’shinini boshqardi». 1360 yildan boshlab u 10 yil davomida goh u, goh bu feodal huk...

DOC format, 78.0 KB. To download "amir temur va temuriylar davri tarixi tarixshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur va temuriylar davri … DOC Free download Telegram