amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi

DOC 22 sahifa 118,5 KB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 118,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

4-mavzu: amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi reja: 1. amir temur va temuriylar davrining mahalliy manbalarda yoritilishi. 2. amir temur va temuriylar davrining chet el manbalarida o‘rganilishi. 3. amir temur va temuriylar zamonasi haqida o‘rta osiyo tarixshunosligi. 4. temuriylar davri madaniy hayoti tarixshunosligi. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: amir temur va temuriylar davrining mahalliy manbalarda yoritilishi, amir temur va temuriylar davrining chet el manbalarida o‘rganilishi, amir temur va temuriylar zamonasi haqida o‘rta osiyo tarixshunosligi hamda temuriylar davri madaniy hayoti tarixshunosligi haqidagi ilmiy-nazariy bilimlarni chuqurlashtirish. tushunchalar va tayanch iboralar: amir temur shaxsi va faoliyatiga doir manbalar tavsifi, amir temur davrini o‘rganishning bosqichlari, “ro‘znomai g‘azavoti hindiston”, l.a. zimin, a.a. semyonov, “zafarnoma”, f. tauer, ibrohim sulton, “ikki baxtli yulduzning balqish va ikki dengizning birlashishi”, "ulug‘bekning falakiyot maktabi", ibroxim mo‘minov, «ulug‘ tamerlan hayoti va faoliyati», «a.temurning yuksalishi va hokimligi», mirzo ulug‘bek, «aflotuni zamon», «tarixchi jahongir». amir.temur va temuriylar davrining mahalliy manbalarda yoritilishi. amir temur shaxsi va …

2 / 22

ashlar hukmron bo‘lib qoldi. a.temur shaxsi va faoliyati, davlati tarixini o‘rganishda mustaqillik yangi sahifa ochdi. amir temurning 660 yillik yubileyi o‘zbekistonda va yunesko tomonidan fransiyaning poytaxti parijda nishonlandi, ko‘plab ilmiy asarlar yaratildi. a.temur davriga oid manbalar nashr qilindi va qayta nashr qilindi. nashr qilingan asarlarda a.temur shaxsi va faoliyati, davlatining haqqoniy tarixi yaratildi, uning o‘zbek xalqi tarixida va shuningdek jahon sivilizatsiyasida tutgan o‘rni hamda roli ko‘rsatib berildi. amir temurning diplomatik munosabatlari tadqiq qilindi, harbiy yurishlari tahlil qilindi. amir temur davriga oid tarixiy asarlarning aksariyati uning shaxsi va faoliyatiga bag‘ishlangan. a.temur davriga oid ilk manbalardan biri fiqxshunoslik g‘iyosiddin ali ibn jamol al-islom yazdiyning “ro‘znomai g‘azavoti hindiston” asari bo‘lib, unda a.temurning hindistonga yurishining kundaligi berilgan. bu asar shaxsan a.temurning topshirig‘i bilan tomonidan 1399-1401 yillarda yozilgan. asarning ayrim joylari baland parvoz, a.temur shaxsini madx qilishga bag‘ishlangan bo‘lishiga qaramay, unga tanqidiy ko‘z bilan qaralsa, a.temurning harbiy yutuqlarining ildizini, uning urushlarda va shaharlarni qamal qilishda …

3 / 22

. zimin tomonidan nashrga tayyorlanadi va v.v. bartold tahriri va kirish so‘zi bilan 1915 yilda chop etildi. 1958 yilda yana bir rus olimi a.a. semyonov tomonidan fors tilidan rus tiliga o‘girilgan 2-nashri chiqdi. g‘iyosiddin ali yazdiyning asari a.temur shaxsini o‘ta madx etgani bois, a.temur yangi asar yozishni nizomiddin shomiyga topshirdi. shomiy saroy solnomachisi sifatida a.temurning harbiy yurishlarida ishtirok etgan. u o‘z asarini “zafarnoma” yoki “amir temur zafarnomasi” deb atadi. muallif asarni yaratishda a.temur tarixiga oid qator og‘zaki va yozma manbalardan, shu jumladan g‘iyosiddin alining asaridan ham foydalangan. ushbu asar amir a.temur haqida birinchi rasmiy tarix manba bo‘lib hisoblanadi. shuni alohida ta’kidlab o‘tish joizki, bu majmua a.temurnnng rasmiy tarixi bo‘lsa-da, nizomiddin shomiy uni saroydan olisda yozgani uchun bizning fikrimizcha, faktlar va tarixiy jarayonlar bayonida birmuncha xolislik bor. 1937 yilda shomiyning asari f. tauer tomonidan chex tilida chop etiladi. bungacha asar biror tilga to‘liq o‘girilmagan edi. faqatgina rus tilidagi asardan parchalar tarjima …

4 / 22

mad tomonidan saroyga taklif etilgan. sharafiddin ali, manbalarga qaraganda, umrining oxirigacha vatani taft (tafti yazd) dagi xonaqohida yashadi. bu haqida abdurazzoq samarqandiy xabar beradi. shunday qilib, sharafiddin ali (1454 yil) yazdda vafot etdi va o‘sha erda dafn etildi. «zafarnoma» o‘rta osiyo xalqlarining nodir madaniy obidasidirki, u faqat o‘rta osiyoning emas, butun sharq mamlakatlari tarixi manbai, shuning uchun u hozirda ham sharqshunos tadqiqotchilarning diqqatini o‘ziga jalb qilmoqda va o‘ziga xosligi, to‘plangan materiallarning haqqoniyligi bilan ko‘rsatilgan davr tarixiy manbalari ichida alohida o‘rin tutadi. «zafarnoma» tuzilishiga ko‘ra ikki qismga bo‘linadi: 1) muqaddima, u a.temur shajarasiga bag‘ishlangan, unda turk urug‘lari va chingizxonning to‘rt ulusi haqida umumiy ma’lumotlar beriladi. 2) asosiy qism (a.temurning o‘z tarixi). muallif ma’lumotidan ko‘rinadiki, bu tarixiy asar sharafiddin alini saroyiga taklif qilgan shohruhning o‘g‘li ibrohim sulton tashabbusi bilan yozilgan. shoh o‘zining bobosi haqida maxsus kitob yaratishni istadi va u 822 (1419-1420 yy.) sohibqiron a.temur haqida ma’lumotlar to‘plash haqida farmon berdi. muqaddimada …

5 / 22

lardan chekinmasligi, hech narsani bo‘yab-bejamasligi shart edi. shu yo‘sinda a.temurning keng miqyosda rasmiy tarixi dunyoga keldi. bir necha og‘iz so‘z «zafarnoma» yozilish vaqtining tarixiy xronologiyasi haqida. gap shundaki, asarning boshlanishi (1418-1419) va tugatilishi (1424-1425) haqida ali yazdiy hamda zamondoshlari tomonidan berilgan ma’lumotlar bor. lekin muallif asar ustida ishlashni davom ettirganmi, axir 1454 yilgacha yashaganku? ha, muallif asar ustida ishlashni davom ettirgan. bu haqda quyidagi ma’lumot bor: bugungi kunda sharq tarixshunoslariga «zafarnoma» ning 1436-1437 yy. sanasi bilan bitilgan qo‘lyozmasi ma’lum. demak, 840 yilda «zafarnoma» ning bir necha qo‘lyozmasi bo‘lgan. xv asr boshlarida asar matnini muxammad ali ibn darveshali buxoriy o‘zbek tiliga o‘giradi. asarning 1972 yil toshkentda e’lon qilingan faksimil nashri ana shu qo‘lyozmalardan biri hisoblanadi. asarning muallifini yaxshi bilgan abdurazzoq samarqandiyning yozishicha, «zafarnoma» 828 yili (1424-1425) tugallangan, ammo muallif «zafarnoma» ni to‘ldirish uchun 831 (1427-1428 yillar) yildan keyin ham ma’lumot to‘plashda davom etgan. abdurazzoq samarqandiyning bu fikriga suyangan o‘zbek sharqshunosi asomiddin …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi" haqida

4-mavzu: amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi reja: 1. amir temur va temuriylar davrining mahalliy manbalarda yoritilishi. 2. amir temur va temuriylar davrining chet el manbalarida o‘rganilishi. 3. amir temur va temuriylar zamonasi haqida o‘rta osiyo tarixshunosligi. 4. temuriylar davri madaniy hayoti tarixshunosligi. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: amir temur va temuriylar davrining mahalliy manbalarda yoritilishi, amir temur va temuriylar davrining chet el manbalarida o‘rganilishi, amir temur va temuriylar zamonasi haqida o‘rta osiyo tarixshunosligi hamda temuriylar davri madaniy hayoti tarixshunosligi haqidagi ilmiy-nazariy bilimlarni chuqurlashtirish. tushunchalar va tayanch iboralar: amir temur shaxsi va faoliyatiga doir manbalar tavsifi, amir temur davrini o‘rganishning bosq...

Bu fayl DOC formatida 22 sahifadan iborat (118,5 KB). "amir temur va temuriylar davri tarixshunosligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: amir temur va temuriylar davri … DOC 22 sahifa Bepul yuklash Telegram