amir temur va temuriy shahzodalar davri tarixshunosligi

PPTX 23 pages 207.8 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 207.8 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

презентация powerpoint amir temur va temuriy shaxzodalar davri tarixshunoslidi.davri tarixshunosligi 1. amir temurning jahon tarixshunosligi va manbashunosligida tutgan o’rni. 2.temuriy shahzodalar davri tarixshunosligi. 3. temuriylar tarixiga tegishli manbalar jahon miqyosida reja: xx аngаn hоldа, ungа yаngi sаlbiy jihаtlаr qo’shildi. bulаr tаriхgа vа tаriхiy shахslаrning hаyoti, fаоliyаtini o’rgаnishgа kоmmunistik mаfkurа tаlаblаri аsоsidа pаrtiyаviy vа sinfiy nuqtаi nаzаrdаsrda sovet hokimiyati o’rnatilgandan sovet tаriхshunоsligining o’zigа хоs jihаtlаridаn biri shu bo’ldiki, bu dаvr tаriхshunоsligidа o’tgаn аsrlаrdаgi rus shоvinizmining tа’siri mа’lum dаrаjаdа sаqlаn yondаshish edi. nаtijаdа аmir tеmur shахsini qоrаlаsh, uni fаqаt sаlbiy jihatlarini yoritish аvj оldi. bu hоl, аyniqsа, xx аsrning 70-yillаridа yаqqоl nаmоyon bo’ldi. а.p.nоvоsеl’tsеvning 1973 yili “vоprоsы istоrii” jurnаlidа e’lоn kilingаn “оb istоrichеskоy оtsеnkе tеmurа” mаqоlаsi аmir tеmur qoralab yozilgan maqola edi. shundаn so’ng xx аsrning 70 - vа 80-yillаridа аmir tеmur hаqidа birоrtа tеmurshunоslik ilmiy sаviyаsi bilаn fаrqlаnuvchi tаdqiqоt ishi e’lоn qilinmаdi. o’zbekiston mustaqillikka erishgandan so’ng amir temur shaxsi sovet mafkurasidan …

2 / 23

shi shakllanganini e’tirof etishdi. shuningdek, “amir temur jahon tarixida” nomli nashrining “amir temur davri tarixnavisligi” bobidagi “ilmiy izlanishlar” qismida o‘zbekiston va xorij tadqiqotchilarining ishlari tahlil qilindi. nashrda “amir temur shaxsini biryoqlama, tor va bir xil tarzda talqin etishdan iborat dastlabki ko‘nikmalardan uni chuqur, keng va har yoqlama idrok etishga asta-sekin o‘tish tadriji sodir bo‘ldi”- degan xulosaga kelinishi tarixshunoslikdagi ilmiy burilishdir. 2003-yilda akademik b.ahmedov, b.qosimov, i.niyazov, b.bannopov, m.zikrullayev, ya.muhammedov tomonidan ham temurshunoslik sohasida bir qancha tadqiqot ishlari olib borilib, “amir temur bibliografiyasi” nashrdan chiqdi. bundan tashqari amir temur shaxsi va davriga oid birmuncha manbalar tarjimasi, ilmiy, ilmiy-ommabop, badiiy adabiyotlar yaratildi. o‘zr fa temuriylar tarixi davlat muzeyida bajarilgan “amir temur. bibliografiya. birinchi kitob” mavzuyidagi maqsadli amaliy grant doirasida bajarilgan loyihada o‘zbekiston va jahon miqyosida amir temurning hayoti va faoliyatiga bag‘ishlab nashr qilingan turli adabiyotlar jamlanib izohlar bilan ta’minlandi. nizomuddin shomiy o’z “zafarnoma” sini yaratishda gʻiyosuddin alining "ro’znoma-ye g’azovot-e hinduston", amir temurning uyg’ur …

3 / 23

a ega bo’lgan tarixiy manbalardan biri xoja tojuddin as-salmoniyning "tarixnoma" asaridir. ushbu asarda amir temur vafotidan keyin temuriy shahzodalar o’rtasida yuz bergan o’zaro urushlar keng yoritilgan. asar "zayl-i zafarnoma" ("zafarnoma"ga ilova") va "husni dil" nomlari bilan ham ataladi. tojuddin as-salmoniy xattot sifatida muzaffariylar sulolasi devonxonasida (dyevoni insho) xizmat qilgan. sheroz shahri amir temur tomonidan zabt etilgach, tojuddin as-salmoniy bir qator olimlar qatori samarqandga ko’chirilgan. shundan boshlab u temuriylar saroyida xizmat qila boshlagan. 1409-yilda shohrux mirzo tomonidan samarqand zabt etilgach, ko’pchilik olimlar bilan birga hirotga ko’chib o’tgan. aynan shu vaqtda assalmoniy shohruxning topshirig’iga binoan ―tarixnoma‖ asarini yozishga kirishdi. lekin, unga asarni tugatish nasib etmagan. ko’p o’tmay tojuddin as-salmoniy vazir faxruddinga qarshi fitnada qatnashganlikda ayblanadi va zindonga tashlanadi. tojuddin as-salmoniy o’z asarida amir temur hayotining so’nggi yillari va shohrux mirzo davri yoritishni ko’zlagan edi. shundan kelib chiqib aytish mumkinki, ushbu asar nizomiddin shomiyning ―zafarnoma‖sini davom ettirishi lozim edi. lekin unga taqdir faqat …

4 / 23

ahrida amalga oshirilgan tarixiy manbalarda amir temurning to’rtta o’g’li: jahongir mirzo, umarshayx mirzo, mironshoh mirzo, shohrux mirzo va ikkita qizi oqa begim va sulton baxt begim haqida ma’lumotlar uchraydi. sharofiddin ali yazdiyning “zafarnoma” asarida amir temurning yana ikki nafar o’g’li bo’lganligi haqida ma’lumotlar uchraydi. ular jahonshoh (1367 yilda tug’ilgan) va ibrohim sulton (1384-1385) lar bo’lib, afsuski go’dakligida vafot etishgan. amir temur padari buzrukvor sifatida hayotlik davridayoq oltita farzandining uchtasidan ayriladi. bu orada yana zavjasidan, sevimli opasi qutlug’ turkon og’odan ayrilib qoladi. aynan kesh shahrida qurilgan oqsaroy (hozirda ham mavjud) ni opasiga bag’ishlab barpo ettirdi. sohibqiron amir temurga, ayniqsa, uning katta o’g’li jahongir mirzoning (1377 yil) vafot etishi nihoyatda katta zarba bo’lgan. jahongir mirzo amir temurning to’ng’ich o’g’li edi. u 1356 yilda kesh (hozirgi shahrisabz) shahrida tug’ilgan. xondamirni ma’lumot berishicha, onasi turmish og’a (nurmushk) amir joku barlosning qizi edi. turmish og’a 27 yoshida olamdan o’tgan. jahongir mirzo otasi temurga o’xshab bir …

5 / 23

bir kishini xabarchi etib yubordilar. u borib ahvolni bilgach, ushbuni ma’lum qildi: “qamariddin ko’ktepa mavzeida lashkarlarini to’plab turibdi, ammo sizni kelayotganizdan xabari yo’q. u xojibekni kutmoqda”...amirzoda jahongir zo’r shavkat va ko’p lashkar bilan ko’p saflarga tizilgan holda (yosomishi qilib) yaqinlashdi va g’anim qarshisiga kelib turdi, ammo (qamariddin) ketma-ket kelayotgan lashkarlarni va ularning ko’psonliligini ko’rib, dahshat va qo’rquv unga g’olib keldi va qochishga yuz tutdi”1. aynan jahongir mirzo shu jangdan g’alaba qozonib, samarqandga qaytib kelgandan keyin og’ir kasallikka chalinib vafot etdi. jahongir mirzoning xotinlari va o’g’illari haqida sharofiddin ali yazdiy “zafarnoma”da quyidagicha xabar beradi: “shahzodaning yoshi yigirmada erdi va andin ikki o’g’ul qoldi, amirzoda muhammad sulton, xonzodadin tug’ub erdi va amirzoda pir muhammad, baxt malik og’okim, ilyos yasuriyning qizi erdi, andin tug’ub erdi. shahzoda o’lgandin so’ng qirq kun o’tub erdikim, mutavallud bo’ldi. shahzodaning vafot bo’lg’on tarixi yetti yuz yetmish yettida lu yilda erdi (1376) mavlono nizomiddin shomiy amirzoda jahongir mirzoning o’limini …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur va temuriy shahzodalar davri tarixshunosligi"

презентация powerpoint amir temur va temuriy shaxzodalar davri tarixshunoslidi.davri tarixshunosligi 1. amir temurning jahon tarixshunosligi va manbashunosligida tutgan o’rni. 2.temuriy shahzodalar davri tarixshunosligi. 3. temuriylar tarixiga tegishli manbalar jahon miqyosida reja: xx аngаn hоldа, ungа yаngi sаlbiy jihаtlаr qo’shildi. bulаr tаriхgа vа tаriхiy shахslаrning hаyoti, fаоliyаtini o’rgаnishgа kоmmunistik mаfkurа tаlаblаri аsоsidа pаrtiyаviy vа sinfiy nuqtаi nаzаrdаsrda sovet hokimiyati o’rnatilgandan sovet tаriхshunоsligining o’zigа хоs jihаtlаridаn biri shu bo’ldiki, bu dаvr tаriхshunоsligidа o’tgаn аsrlаrdаgi rus shоvinizmining tа’siri mа’lum dаrаjаdа sаqlаn yondаshish edi. nаtijаdа аmir tеmur shахsini qоrаlаsh, uni fаqаt sаlbiy jihatlarini yoritish аvj оldi. bu hоl, аyniqsа,...

This file contains 23 pages in PPTX format (207.8 KB). To download "amir temur va temuriy shahzodalar davri tarixshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur va temuriy shahzodal… PPTX 23 pages Free download Telegram