механиканинг асосий конунлари

DOC 171,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1663001086.doc 2 2 11 / 10 67 , 6 кг м н g × × = - ÷ ø ö ç è æ - + g = u a r m m 1 2 ) ( 2 r m m 1 ) ( 2 + = g u r m m + = g u r m п 2 g u = 0 2 u u = h r m а + = g u h r gr а + = u м r 6 10 370 , 6 × = å h r r h r r к a + = + = ¢ 91 , 7 1 u u a q e - = 1 2 3 2 a m t g p = 2 3 2 a g r t p = . 10 695 , 1 2 3 4 мин a t × × = - …
2
офани ифодалайди, g - гравитацион доимийлик ( ). кейинроš ньютон, математик й¢л билан кеплернинг барча šонунларини келтириб чиšарди. тортишиш (гравитация) кучи таъсирида бир жисм бошšа бири атрофида айлана, эллипс, парабола ёки гипербола к¢ринишидаги траекториялар б¢йича ќаракат šилиши ќам ньютон томонидан аниšланди ва у кеплер биринчи šонунининг умумлашган к¢риниши деб ном олди. аќамиятли жойи шундаки, бу šонун фаšат планеталар ќаракатига таалуšли б¢лмай, балки барча табиий ва сунъий жисм- ларнинг ќаракати ќам унга б¢йсунади. икки жисм масаласи массаси т бўлган жисмнинг марказий м массали жисм тортишиш майдонидаги ќаракати катта ярим ўšи а бўлган орбита бўйлаб кузатилаётган бўлса, у ќолда бу жисмнинг марказий жисмдан r масофада бўлган пайтдаги тезлиги šуйидагича топилади: бу ерда ( - гравитация доимийси. бу формула баъзан энергия интеграли деб ќам юритилади. агар т моддий нуšта марказий жисм атрофида айлана бўйлаб ќаракатланса, r = а бўлганидан, доиравий тезлик катталиги ёки бўлади. агар т массали жисм парабола бўйлаб ќаракатланса, у ќолда …
3
кичик (яъни m (( м() бœлганидан, доиравий орбита бўйлаб ќаракатдаги тезлик šуйидаги ифода орšали топилади: ёки бу ерда r( - ернинг радиуси, h — йўлдошнинг ер сиртидан учиш баландлиги. ер сирти яšинида (h(0) доиравий орбита бўйлаб ќаракатланаётган сунъий йўлдош учун ва g = 9,81 м/с2 бўлганидан доиравий тезлик, катталиги (1к = 7,91 км/с га тенг бўлади. сунъий йўлдошлар учун тезликнинг бу катталиги биринчи космик тезлик деб юритилади. бироš, ер šалин атмосфера билан šопланганлиги туфайли, унинг сирти яšинида ќаракатланадиган сунъий йўлдош учиришнинг имкони йўš. шунинг учун ќам ер сунъий йўлдошлари маълум баландликдан (h=150 км) юšорида учирилади. маълум h баландликда (g доиравий тезлик (1к биринчи космик тезликдан бир оз кичик бўлиб, куйидаги ифодадан топилади: горизонтал йўналишда учирилган сунъий йўлдош орбитасининг е эксцентриситети тенгликдан топилади, бу ерда q перигейгача бўлган (ер марказидан ќисоблаганда) масофани характерлайди. сунъий йўлдошнинг орбита элементлари учириш жойи, учириш ваšти, бошланђич тезликнинг катталиги ва йўналиши билан бевосита бођлиš бўлади. ер …
4
т šуёш атрофида айланувчи йирик планеталар учунгина œринлидир. аслида эса šуёш атрофида траекториялари ёпик эгри чизиš бœлмаган орбиталар бœйича ќаракатланувчи осмон жисмлари ќам талайгина топилади. шунинг учун ќам кеплернинг биринчи šонуни šуйидагича таърифлаш тœђри бœлади: бирор жисмнинг тортишиш майдонида ќаракатланаётган бошšа бир жисмнинг ќаракат траекторияси – конус кесимларидан бирининг (айлана, эллипс, парабола ёки гипербола) кœринишида бœлади. бундай таъриф тортишиш майдони эллипс, парабола ёки гипербола кœринишдаги орбиталар бœйича ќаракатланаётган (хусусан šуёш системасида бундай орбиталар бœйлаб, кœпинча каметалар юради) ќар šандай жисм учун œринли бœлади. бу, кеплер биринчи šонунининг универсаллигини œзида акс šилиб, уни планеталар йœлдошлари, сунъий осмон жисмлари (сйлар ва калар), šœшалоš юлдузларнинг масса маркази атрофидаги ќаракатларига ќам тадбиš этиш œринли эканлигини кœрсатади. 2. кеплернинг иккинчи šонуни. бунда šуёш майдонини марказий майдон деб šараб, планетанинг орбита текислигида (маркази šуёш марказида) ётувчи xoy координаталар системасини оламиз. у ќолда планетага таъсир этувчи куч ва бу куч таъсирида унинг олаётган тезланишининг x ва y …
5
характерлайди. кеплернинг iii šонунини ньютон томонидан умумлаштирилган кœриниши šуёшдан r масофада, унинг атрофида ( бурчак тезлик билан ќаракатланаётган планетанинг тезланиши: (9) кœринишни олади. энди м массали марказий жисм (мисолимизда – šуёш) атрофида айланаётган m массали жисмнинг (планета) нисбий тезланиши: (10) бœлиб, ва тезланишлар, аслида бир тезланишнинг икки хил ифодаси, бинобарин . шунинг учун (9) ни (10) га тенглаб: (11) ёзиш мумкин. (11) дан маълум катталикларни баробарини бир томонда šолдирсак: (12) агар жисмнинг эллипс бœйича ќаракатланаяпти деб šаралса, ни - эллипснинг катта ярим œšи билан алмаштириш зарур бœлади, яъни (13) буни ва жисмлар атрофида, ва катта ярим œšли эллипслар бœйича ќаракатланувчи ва массали жисмлар учун ёзилса: ; (14) бœлади, бу ерда ва уларнинг айланиш даврини характерлайди. (14) даги тенгламаларнинг œнг томонлари тенглигидан чап томонларини ќам тенглаб ёза оламиз: (15) ёки (16) (16) ифода кеплер учинчи šонунининг аниšлаштарилган кœринишини ифодалайди. хусусий ќолда ва жисмларни šуёш атрофида айланувчи планеталар деб šаралса, - šуёш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "механиканинг асосий конунлари"

1663001086.doc 2 2 11 / 10 67 , 6 кг м н g × × = - ÷ ø ö ç è æ - + g = u a r m m 1 2 ) ( 2 r m m 1 ) ( 2 + = g u r m m + = g u r m п 2 g u = 0 2 u u = h r m а + = g u h r gr а + = u м r 6 10 370 , 6 × = å h r r h r r к a + = + = ¢ 91 , 7 1 u u a q e - = 1 2 3 2 …

Формат DOC, 171,0 КБ. Чтобы скачать "механиканинг асосий конунлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: механиканинг асосий конунлари DOC Бесплатная загрузка Telegram