o’rta asrlar davri arxeologiyasi

DOC 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1402649963_42943.doc o’rta asrlar davri arxeologiyasi www.arxiv.uz page o’rta asrlar davri arxeologiyasi r e j a : 1. o’rta osiyoda ilk o’rta asrlar davri madaniyati haqida tushuncha. 2. ilk o’rta asrlarda haykaltaroshlik, tasviriy san’at va me’morchilikning rivojlanishi. 3. o’rta osiyoda rivojlangan o’rta asrlar davri madaniyati taraqqiyotining o’ziga xos xususiyatlari. 4. rivojlangan o’rta asrlarda me’morchilik, tasviriy san’at, amaliy-dekorativ san’at. 5. xulosa. o’rta osiyoda o’rta asrlar davrining dastlabki bosqichi yirik davlatlar– kushonlar saltanati va qang’ davlat konfederatsiyasining inqirozi va ular ustiga xionitlar, kidaritlar va eftalitlar kabi ko’chmanchi qabilalarning ommaviy ravishda bostirib kirishi bilan boshlandi. bu ikki davlatning tanazzuli o’rta osiyo xududlariga eron sosoniylarining istilochilik xarakatini faollashtirdi. ammo ko’chmanchi qabilalar, ayniqsa eftalitlar bunga yo’l qo’ymadi. vi asrning ikkinchi yarmida sosoniylar o’rta osiyoda turk xoqonligi bilan to’qnashishga to’g’ri keldi. hokimiyatni o’z qo’liga olgan garbiy turk xoqonligi 100 yil davomida butun o’rta osiyo ustidan nazoratini o’rnata oldi. vii asrda o’rta osiyo ijtimoiy va siyosiy hayotida yuz …

r qabilalari va o’troq aholisi o’rtasida iqtisodiy va madaniy aloqalar kuchaydi. savdo-sotiqni pul asosida rivojlanishiga keng imkoniyatlar yaratildi, tanga – pul zarb qilishga bo’lgan ehtiyoj kuchayib, pul zarbxonalarining yangi markazlari paydo bo’ldi. o’rta osiyo bozorlarida tohariston, so’g’d, ustrushona va shosh tangalari keng muomalada bo’ldi. ilk o’rta asrlarda o’rta osiyoda shahar hunarmandchiligi keng tarmoq otib rivojlanishda davom etdi. samarqand, buxoro, poykent va boshqa shaharlar yirik savdo-sotiq markazlari sifatidagi o’rnini saqlab qoldi. hatto shosh-iloq vohasidagi shaharlar juda jadal rivojlanish yo’liga tushib oldi. bu shaharlarda hunarmandchilikning kulolchilik, shishasozlik, metallurgiya, to’qimachilik sohalari yuksak professional darajada rivojlanib ular ko’p hollarda tashqi savdo uchun mahsulot chiqarar edilar. ilk o’rta asrlarda to’qimachilik o’rta osiyo hunarmandchiligining ustivor yo’nalishiga aylandi. ayniqsa ipak mahsulotlarini ishlab chiqarish keng yo’lga qo’yilgan. arxeologik materiallarning guvohlik berishicha ipak qurtini boqish qadimgi baqtriyada bronza davridan ma’lum bo’lgan. antik davri va ilk o’rta asrlarga kelib, ipakchilik bilan shug’ullanish so’g’diyona va farg’ona vodiysiga ham keng yoyildi. ipakchilikning …

rda ilk o’rta asrlar davrining professional musavvirlari mifologik ijodiyat obrazlar va adabiy epik an’analar dunyosini tasviriy san’atda ifoda etganlar. shuningdek ular orqali aniq tarixiy voqealar va uzoq o’tmishda o’tgan ajdodlarimizning diniy urf-odatlari, ularning ahloq normalaridan tortib to xulq-atvorlarigacha, o’sha davr ideal obrazlarida bizgacha etkazilgan. tasviriy san’at orqali feodal jamiyati aristokratiyasining ichki hayoti va kundalik turmush tarzi rang barang suratlarda ochib berilgan. masalan, termiz yaqinidan topilgan, tohariston musavvirlari maktabiga mansub bolaliktepa (v-vi asrlar) devoriy sur’atlarida moviy osmon fonida tasvirlangan bazm syujetida, shohona kiyimdagi erkak va ayollarning qo’llarida oltin va kumush qadahlarni ko’tarib turgan holatlarii aks ettirilgan. bolaliktepada uy anjomlari, ov va jang qurollari, shuningdek, turli shoyi va oddiy chit materiallar badiiy bezatilgan. amaliy buyumlar yuzasiga bo’yoqda tasvirlar ishlangan, kumushdan yasalgan buyum va qurollar esa bo’rtma tasvirlar bilan bezatilgan. bu tasvirlarda devoriy suratlarda aks ettirilgan obraz va voqealar o’z ifodasini topgan. podsholar tasviri, bazm va ov manzaralari bu buyumlar yuzasiga go’zallik baxsh …

hkil etgan bo’lib, atrofi baland devorlar bilan o’ralgan. shaharda ibodatxonalar, zadagonlar qasrlari, omborxona va turar joylar bo’lgan. shahar maydonining g’arbiy tomonidagi ichki ibodatxona sun’iy tepalik ustida joylashgan bo’lib, old tomoni sharqqa qaratib qurilgan. ibodatxonaning old qismi kattagina olti ustunli ayvon bilan boshlanib, undan so’ng to’rt ustunli ayvon tomoni ochiq to’rtburchak zal bo’lgan. undan esa ichki muqaddas xonaga kirilgan. ayvonga zina orqali yoki maxsus tepaga ko’tarilib boruvchi yo’lak orqali chiqilgan. panjikentda zadagonlarning uylari, mehmonxona va uyga olib boradigan yo’lakchalar juda bezakdor bo’lgan. devoriy suratlar mavzusi turli-tuman bo’lib, unda afsonaviy voqealar, diniy marosimlar, so’g’d feodallarining bazmlari aks ettirilgan. ilk o’rta asrlarda haykaltaroshlik san’ati keng qo’llanilgan. u dumaloq va bo’rtma tasvir shaklida me’morlik komplekslarida ishlatilgan. bu haykallarda diniy va afsonaviy obrazlar bilan bir qatorda real hayotni aks ettiruvchi obrazlar ham uchraydiy. haykallar maxsus tayyorlangan loydan, yog’och, albaster va toshdan ishlangan. amaliy xaykaltaroshlik san’atining yorqin namunalari iv-v asrlarga oid toharistonning kuyavqurg’on qalaqo’rg’onidan topiladi. kuyavqo’rg’on …

ntal memorchiligida noyob ganch naqshinkorligi keng qo’llanilgan. darhaqiqat, ilk o’rta asrlarda ganch o’ymakorlik san’ati o’zining yuqori darajasiga ko’tarilgan edi. uning hatto dastlabki namunalarida o’z zamonasiga xos yangi uslubiy yo’nalish shakllangan edi. buni afrasiyob, varaxsha va dumaloqtepa qasr bezaklarida uchratish mumkin. ilk o’rta asrlarda amaliy san’atning barcha yo’nalishlari rivojlanadi. ular shaharlarning o’sishi va shahar hunarmandchiligining taraqqiyoti bilan uzviy bog’langan edi. oltin va kumushdan har xil idishlar yasash ko’lami kengayadi. ayniqsa, bu masalada xorazm va so’g’dda katta yutuqlarga erishiladi. o’rta osiyoda ilk o’rta asrlar davrida yagona din bo’lmagan. arablar istilosi bilan bog’liq holda islom dini keng tarqalgani ma’lum. farg’ona vodiysida ya’ni quvadan topilgan ibodatxona xarobasi buddaviylik dini bilan bog’liq bo’lib, u 2 xonali, old xonasi ayvon shaklida qurilgan. xorazmda ham ko’mish marosimlari bilan bog’liq bo’lgan ossuariylar yoki ostadon deb nomlangan to’rtburchak shaklidagi tobutchalar otashparastlik e’tiqodi bilan bog’liq bo’lgan. ostadonlar so’g’d, shosh hududlaridan ham topilgan. zardushtiylik dini bilan bog’liq bo’lgan ibodatxonalar tepalikka qurilib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta asrlar davri arxeologiyasi"

1402649963_42943.doc o’rta asrlar davri arxeologiyasi www.arxiv.uz page o’rta asrlar davri arxeologiyasi r e j a : 1. o’rta osiyoda ilk o’rta asrlar davri madaniyati haqida tushuncha. 2. ilk o’rta asrlarda haykaltaroshlik, tasviriy san’at va me’morchilikning rivojlanishi. 3. o’rta osiyoda rivojlangan o’rta asrlar davri madaniyati taraqqiyotining o’ziga xos xususiyatlari. 4. rivojlangan o’rta asrlarda me’morchilik, tasviriy san’at, amaliy-dekorativ san’at. 5. xulosa. o’rta osiyoda o’rta asrlar davrining dastlabki bosqichi yirik davlatlar– kushonlar saltanati va qang’ davlat konfederatsiyasining inqirozi va ular ustiga xionitlar, kidaritlar va eftalitlar kabi ko’chmanchi qabilalarning ommaviy ravishda bostirib kirishi bilan boshlandi. bu ikki davlatning tanazzuli o’rta osiyo xududlariga eron...

DOC format, 1.6 MB. To download "o’rta asrlar davri arxeologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta asrlar davri arxeologiyasi DOC Free download Telegram