o’zbek davlatchiligining shakllanishi va dastlabki taraqqiyot bosqichlari

DOCX 41,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662374795.docx oâzbek davlatchiligining shakllanishi va dastlabki taraqqiyot bosqichlari reja: 1.davlatchilik tushunchasi. oâlkamiz hududlarida dastlabki shaharsozlik madaniyati. [bookmark: _goback]2. vatanimiz hududidagi eng qadimgi davlatlar. ( katta xorazm, baqtriya podsholigi, soâgâdiyona). 3.yunon-baqtriya, parfiya, qangâ va davon davlatlari. ulardagi ijtimoiyiqtisodiy va madaniy hayot. 4.kushonlar saltanati va uning vatanimiz xalqlari tarixidagi tutgan oârni. nafaqat oâzbekiston, balki dunyo tarixida ilk davlatchilikning paydo boâlishi masalalari hozirgi kunda tadqiqotchilar orasida eng dolzarb boâlib turgan muammolardan biri hisoblanadi. davlatchilikning ildizlari va paydo boâlish shartsharoitlarini aniq bilish kata ahamiyatga ega. davlat bu siyosiy tashkilot, muayyan hududda joylashgan va yagona hokimiyatga uyushgan xalq hokimiyatidir. davlat insoniyat taraqqiyotining maâlum bir bosqichida ishlab chiqarish qurollari va vositalariga egaligi, xususiy mulkchilikning paydo boâlishi va jamiyat tabaqalasha boshlashi bilan roây bergan mehnat taqsimoti natijasida vujudga kelgan tashkilot. davlat, uning mohiyati, mazmuni har bir tarixiy davrda jamiyat mafaatlari va ehtiyojlari bilan bogâliq xolda oâzgarib boradi. davlatning kelib chiqishi xaqida turli nazariyalar - teologik nazariya, patiriarxal …

chorvachilikning ajralib chiqishi, ixtisoslashgan hunarmandchilik, hoâjaliklarining rivojlanishi natijasida ishlab chiqarish hajmi koâpayib, mehnat qurollari yanada takomillashib bordi. mehnat qurollarining metaldan ishlanishi esa mehnat unimdorligining yanada oshishiga keng imkoniyatlar yaratdi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, sunâiy sugâorishga asoslangan dehqonchilik oârta osiyo xoâjaligining asosi hisoblanib, bu jarayon janubiy turkmaniston, tojikiston va oâzbekistonnning janubida bronza (mil.avv. iii-ii yilikllar) davrida, toshkent vohasi va uning atroflarida esa ilk temur (viii-iv asralar) davrida shakllanib rivojlandi. oârta osiyoda ilk davlat uyushmalari sunâiy sugâorish birmuncha qulay boâlgan amudaryo (yuqori, quyi, oârta) oqimlari boâylarida, murgâob vohasida, zarafshon va qashqadaryo vohalarida shakllangan va rivojlangan. bunday holatni dunyo tarixidagi dastlabki davlatlar-misr (nil daryosi) va mesopotamiya (dajla va frot) misolida ham kuzatish mumkin. arxeologik tadqiqotlarga, âavestoâ va boshqa yozma manbalarga tayanib aytish mumkinki, mil.av. i ming yillikning birinchi yarmida, aniqrogâi bundan taxminan 2700 yil ilgari markaziy osiyoda katta xorazm, baqtriya, soâng sugâdiyona, margâiyona deb atalgan davlat tuzilmalari paydo boâladi. davlatchilikning vujudga kelishini qanday shart …

agâallar qatlami paydo boâla boshladi. ijtimoiy tabaqalanish jarayoni kuchaydi. jamoalar oârtasida turli toâhnashuvlar, janjallar koâpayib bordi. bunday sharoitda jamiyatda ijtimoiy, siyosiy barqarorlikka ehtiyoj kuchayadi. shu alfoz ijtimoiy iqtisodiy hayotda tartib tizimiâdavlatchilik alomatlari vujudga kela boshlaydi. dastlabki bunday uyushmalar avval kichik mintaqalarda paydo boâldi. soâng ular hududi kengayib bordi. bunday maâmuriyâhududiy jamoa boshliqlarining faoliyati asosan aholi hamjihatligini taâminlash, muammolarni yechish, nizolarni bartaraf etish doirasida kechar edi âavestoâ kitobidagi va boshqa maâlumotlarga koâra, qadimda, taxminan bundan 3â3,5 ming yil muqaddam oârta osiyo jamiyati alohida yirik oilalardan tashkil topgan ekan. urugâ jamoasi (vis) yerga egalik qilgan, bir nechta birâbiriga yaqin boâlgan urugâlar qabilaga birlashgan. nisbatan yirik qabilalar esa muayyan hududda birgalashib yashaganlar. bu birlashma daxyo degan nom olgan. viloyat boshligâi daxyopati deb atalgan. ana shu uyushma dastavval harbiyâsiyosiy birlashma sifatida paydo boâlgan. ular oâzi yashagan hududni mudofaa qilgan, sugâorish ishlarini uyushtirgan va boshqarib borgan. qabila boshliqlari vaqti vaqtida toâplanib, kengashib turishgan. bular dastlabki …

alohida tarixiy geografik va tarixiyâmadaniy hududdir. uning tsivilizatsiyasi amudaryo va sirdaryo tufayli koâp ming yilliklar mobaynida vujudga keldi. bu mintaqada yuzaga kelgan davlatlar qadimgi davrlarda ham, oârta asrlarda ham umumiy belgilar boâlishiga qaramay, markaziy osiyoning boshqa qismlaridagi davlatlardan oâziga xos belgilariga koâra ajralib turgan. oârta osiyodagi ikki daryo oraligâi hududi doirasining oâzida ham shimoliy viloyatlar (xorazm) va janubiy viloyatlar (baqtriya) ayniqsa qadimgi davrlarda etnik va madaniy, til va yozuv, davlat qurilishi tizimi jihatidan bir biridan farq qilgan. bu har bir viloyatga xos boâlgan madaniyâgenetik tiplar, darajasi har bir viloyatda turlicha boâlgan oâtroq va koâchmanchi xalqlarning raqobatlashuvi bilan belgilangan. qadimgi davrda oârta osiyo ikki daryo oraligâida davlat birlashmalarining har xil shakllari mavjud boâlgan: oârta osiyodagi qadimgi davlatchilik evalyutsiyasini (taraqqiyotini) bir necha davrlarga ajratib koârsatish mumkin: 1-davr miloddan avvalgi ii ming yillikning ii yarmi oâzbekiston janubida davlatchilik tuzilmalarining ilk belgilari paydo boâldi. davlatning bunday namunasi jarqoâtonda topilgan. 2-davr miloddan avvalgi i ming …

rta osiyo, xususan oâzbekiston oâzining qadimiy shahar madaniyati bilan ham jahonga mashhurdir. tadqiqotchilarning fikrlariga qarganda, ilk shaharlarning paydo boâlishi dastlabki davltachilik shakllanishida eng muhim va asosiy omil boâlib, bu ikkala jarayon uzviy bogâliq holda kechgan. maâlumki, mil.avv. ii ming yillikka kelib qadimgi oâzbekistonning dehqonchilik vohalarida oâtroq qabilalar rivojlanib, aholining alohida joylashuv manzilgohlaridagi ijtimoiy-iqtisodiy oâzgarishlar-oâtroq dehqonchiligining rivojlanishi, aholi zichligining yuqori darajasi, hunarmandchiligining taraqqiy etishi, ijtimoiy tabaqalanish va boshqaruv tizmining murakkablashib borish, oâzaro almashinuv, savdo-sotiq va madaniy aloqalarning kuchayishi hamda harbiy-siyosiy vaziyat oâzbekiston hududlarida dastlabki shaharlarning paydo boâlishida asosiy omillari hisoblanadi. jamiyat hyotida sodir boâlgan ijtimoiy-iqtisodiy oâzgarishlar mil.avv. iii ming yillikning oxiri-ii ming yillikning boshlariga kelib, oârta osiyo hududlarida dastlabki shaharlarning paydo boâlishiga olib keladi. shahar madaniyatining shakllanishi ham huddi jamiyat taraqqiyotida boâlgani kabi taraqqiyot yoâli bilan rivojlangan. bu qonuniyatga koâra shaharsozlik madaniyat-ining shakllanishi, uzoq, bosqichma-bosqich davrlarni bosib oâtgan. mil.avv. ii ming yillikka oid oârta osiyodagi jarqoggâon sopolli, dashli, gonur, namozgoh, oltitepa, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbek davlatchiligining shakllanishi va dastlabki taraqqiyot bosqichlari"

1662374795.docx oâzbek davlatchiligining shakllanishi va dastlabki taraqqiyot bosqichlari reja: 1.davlatchilik tushunchasi. oâlkamiz hududlarida dastlabki shaharsozlik madaniyati. [bookmark: _goback]2. vatanimiz hududidagi eng qadimgi davlatlar. ( katta xorazm, baqtriya podsholigi, soâgâdiyona). 3.yunon-baqtriya, parfiya, qangâ va davon davlatlari. ulardagi ijtimoiyiqtisodiy va madaniy hayot. 4.kushonlar saltanati va uning vatanimiz xalqlari tarixidagi tutgan oârni. nafaqat oâzbekiston, balki dunyo tarixida ilk davlatchilikning paydo boâlishi masalalari hozirgi kunda tadqiqotchilar orasida eng dolzarb boâlib turgan muammolardan biri hisoblanadi. davlatchilikning ildizlari va paydo boâlish shartsharoitlarini aniq bilish kata ahamiyatga ega. davlat bu siyosiy tashkilot, m...

Формат DOCX, 41,6 КБ. Чтобы скачать "o’zbek davlatchiligining shakllanishi va dastlabki taraqqiyot bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbek davlatchiligining shakll… DOCX Бесплатная загрузка Telegram