уммавийлар ва аббосийлар даврида араб халифалиги

DOC 62.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664132355.doc уммавийлар ва аббосийлар даврида араб халифалиги режа: 1. уммавийлар халифалиги. 2. аббосийлар халифалиги. 3. халифаликдаги ҳалқ қўзғолонлари ва халифаликнинг парчаланиб кетиши. бунинг асосчиси йирик савдогар ва қурайшийлар зодагони абу суфённинг ўғли муовиядир. сурия ҳокими этиб тайинланган муовия араб истилоси натижасида эгалари ташлаб кетган ерларни сосоний подшоҳлари ва рум (византия) империяси молмулкларини қўлга киритган. ҳижоздаги отасидан қолган мулкни ҳарбий асирлардан қарийб 400 киши кучи билан обод қилган. жойларда бошқариш ишларини маҳаллий амалдорлар ихтиёрида қолдирган. шунинг учун маҳаллий халқ ва улардан тузилган қўшинлар муовияни қўллаб қувватлаганлар. анча куч тўплаб олган муовия али халифалигини тан олмай, дамашқда ўзини халифа деб эълон қилган. 658 йили улар ўртасида уруш бошланади. фурот дарёсининг ўнг қирғоғидаги сиффин воҳасида уч ой давом этган жанг натижасиз тугайди. али вафотидан кейин (661 й.) араб зодагонлари ва ҳарбий бошлиқлар ёрдамида муовия ягона ҳукмрон-халифа бўлиб қолади. халифалик пойтахти мадинадан дамашққа кўчирилди. умавийларнинг ҳукмронлик даври дамашқ халифалиги деб ҳам аталади. шундай қилиб, …

ди. 667 йили араблар халкедан шаҳрини ишғол этиб, византияни хавф остида қолдирдилар ва сицилияни вайрон қилдилар. 698 йили византияликлар карфагендан тамоман ҳайдаб чиқарилди. 711 йили жанубий испанияга ҳужум бошланиб, бир неча йил давомида бутун мамлакатнинг бешдан тўрт қисми босиб олинди. 712 йили муҳаммад ибн қосим ас-сақафий томонидан синд вилояти (ҳозирги покистоннинг жануби) босиб олинди. дайбун (қора чи) порти ва кийрун (ҳайдаробод) шаҳри муҳаммад ибн қосим қўлига ўтди. марказий осиёнинг араблар томонидан босиб олиниши vii асрнинг 70-йилларидан бошланди халифа муовия (660—680) буйруғи билан убайдуллоҳ ибн зиёд бошчилигидаги араб қўшинлари 674 й. пойкент ва бухорога ҳужум қиладилар. бу шаҳарларни талаб, бир минг дирҳам пул, тўрт минг асир ва кўп миқдорда қимматбаҳо ўлжалар олиб қайтадилар. 704 й. қутайба ибн муслим хуросон амири этиб тайинланади. унга ўрта осиёда араб халифачиги ҳукмронлигини ўрнатиш вазифаси топширилади. 706 йили қутайба омул (чоржўй), замма (карки) ва бухоро шаҳарларини эгаллаб, пойкентни қамал қилади ва уни олади, 709 й. қутайба …

арихий хужжатлар ёқиб юборилди. босиб олинган ерларда аҳоли араб истилочиларига қарши қўзғалонлар кўтардилар. 736—737 йиллар марказий осиёда ҳорис ибн сурайж, 739—740 йилларда марокашда барбарлар қўзғалони, 742 йилда мағрибдаги хорижийлар қўзғалони кабилар. бу қўзғалонлар мағлубиятга учраган бўлса ҳам, умавийлар давлати инқирозини тезлаштирди. 747—750 йиллари абу муслим раҳбарлигидаги қўзғалон охирги умавийлар халифаси марвонни тахтидан туширди, ҳокимият аббосийлар қўлига ўтди. умавийлар авлодлари қириб ташланди. улардан фақат абдураҳмон тирик қолиб, испанияга қочиб кетди ва у ерда қўртуба (кордова) амирлигига асос солди. умавийлар халифалиги ислом анъанасида зўравонлик билан давлатни қўлга олган. халифалар, умар ii дан бошқаси, исломнинг тўғри йўлини бузиб ҳукм юритган шахслар деб қораланади ва аббосийларнинг тахтга чиқиши исломий ҳокимиятнинг қайта тикланиши деб таърифланади. беш юз йил ҳукм сурган араб халифалари сулоласи. бу сулолага муҳаммад (с.а.в) амакиси авлодларидан абулаббос ас-саффоҳ асос солган (ҳукмдорлик даври 749—754). буларнинг ҳукмронлиги даврида араблар давлатни бошқаришда иккинчи ўринга суриладилар, уларнинг халифаликдаги ирқий ва ҳарбий устунлигага барҳам берилди. давлатни бошқаришда …

рта шарқ, шимолий африка давлатлари кирган. халифаликда феодал зулм кучайиши туфайли бир неча бор халқ қўзғалонлари ҳам бўлган (мас.: бобак, муқанно, сумбод, муғ раҳбарлигадаги қўзғалонлар, зиннийлар қўзғалони кабилар). ix аср иккинчи ярмидан бошлаб аббосийлар халифалигининг марказлашган ҳокимияти заифлаша бо риб, унинг таркибида бир неча мустақил давлатлар вужудга кела бошлади. мас.: африкада ағлабийлар давлати, хуросон ва мовароуннаҳрда сомонийлар давлати, 945 йили эрондаги бувайҳийлар бағдодни эгаллаб, аббосийларни сиёсий ҳокимиятдан четлатдилар, форс тилида сўзлашувчи аҳолидан иборат катта ҳудуд мустақилликка эришди. бу вақтда шимолий африка ва кейинчалик мисрда фотимийлар халифалиги ҳукм сурди (909—1171). булар ўзларини муҳаммаднинг (с.а.в) қизи фотима авлодларидан деб ҳисоблайдилар. фотима мусулмонлар, айниқса, шийъалар томонидан муқаддас аёл сифатида саналиб, унга сиғинадилар. шундай қилиб, қудратли аббосийлар халифалиги парчаланиб кета бошлади. энг сўнгги халифа муътасим мўғуллар хони хулогу томонидан 1258 йили қатл этилди. мана шундай қилиб аббосийлар халифалиги беш аср ва умуман муҳаммад (с.а.в.) пайғамбардан кейин ташкил топган араб халифалиги 626 йил ҳукм сурди. …

илм фанига зўр бериб ҳомийлик қилган ал-маъмун (813-833) каби қудратли халифалар идора қилди. аббосийларнинг “олтин даври” мутадид (892-902) замонида тугади. халифалик ана шу вақтдан бошлаб тушкунликка юз тутди. аббосийлар давлатида эроннинг таъсири кучли эди. бк таъсир вазирлик (буюк вазир халифанинг биринчи министри) унвонининг жорий қилинишда ҳам солиқ солишда эрон усулларининг ўзлаштирилиши ҳам (ер кадастларининг эронлардагига ўхшаб тузилишида), халифалик маъмурий жихатдан вилоятларга бўлиниб, уларга губернатор – амирлар бошлиқ қилиб қўйилишида ҳам намоён бўлди. эроннинг феодаллашган задогонлари халифаликни идора қилишда актив қатнашди. буюк вазирлик лавозимига одатда эронийлардан тайинланар эди ва бу лавозим наслдан-наслга ўтар эди. халифанинг жуда кўп 9160000) доимий қўшни бўлиб, бу қўшиннинг кўпчилиги турли вар-вар отрядларидан иборат эди, ix асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб эса асосан отрядларидан иборат бўлди. халифанинг гвардияси катта сиёсий аҳамиятга эга эди, бу гвардия ҳарбий ишга ёшлигидан бошлаб ўргатилган қуллардан тузилган эди. халифалик хўжалик ишларининг турли соҳаларига ҳам катта эътибор берди, бу борада ҳам қисман эрон, қисман …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "уммавийлар ва аббосийлар даврида араб халифалиги"

1664132355.doc уммавийлар ва аббосийлар даврида араб халифалиги режа: 1. уммавийлар халифалиги. 2. аббосийлар халифалиги. 3. халифаликдаги ҳалқ қўзғолонлари ва халифаликнинг парчаланиб кетиши. бунинг асосчиси йирик савдогар ва қурайшийлар зодагони абу суфённинг ўғли муовиядир. сурия ҳокими этиб тайинланган муовия араб истилоси натижасида эгалари ташлаб кетган ерларни сосоний подшоҳлари ва рум (византия) империяси молмулкларини қўлга киритган. ҳижоздаги отасидан қолган мулкни ҳарбий асирлардан қарийб 400 киши кучи билан обод қилган. жойларда бошқариш ишларини маҳаллий амалдорлар ихтиёрида қолдирган. шунинг учун маҳаллий халқ ва улардан тузилган қўшинлар муовияни қўллаб қувватлаганлар. анча куч тўплаб олган муовия али халифалигини тан олмай, дамашқда ўзини халифа деб эълон қилган. 658 йили у...

DOC format, 62.0 KB. To download "уммавийлар ва аббосийлар даврида араб халифалиги", click the Telegram button on the left.

Tags: уммавийлар ва аббосийлар даврид… DOC Free download Telegram