аббосийлар даври адабиёти ( 750-1258 йиллар viii-xiii асрлар )

DOC 69.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662583920.doc аббосийлар даври адабиёти аббосийлар даври адабиёти (750-1258 йиллар ,viii-хiii асрлар) режа: 1. янгиланиш даврига умумий характеристика. 2. мазкур давр адабиётидаги жанрлар. 3. янгиланиш даври шоир ва адиблари. умавийлар ҳокимияти инқирозга юз тутгандан сўнг халифалик аббосийлар сулоласига ўтди. унинг асосчиси абу-л аббос ас-саффох бўлиб, у умавийлар сулоласи вакилларининг барчасини қатил қилдирди ва пойтахтни дамашқдан ироқдаги ал-анбар шаҳрига кўчирди. ундан кейин халифа бўлган унинг укаси абу жаъфар ал-мансур(754-776) пойтахтни бағдодга кўчирди. абоссийлар давлатининг ривожланишига форслар катта таъсир кўрсатдилар. давлат тузилиши,унинг девонларидаги иш юритиш ва бошқа кўпгина юмушлар форслар қўл остида бўлди. бу даврида илм - фан, маданият ривож топди. аббосийлар маданияти ривожига қуйдагилар таъсир кўрсатди. 1.асл араб маданияти. унинг асосида қуръони карим ва у билан боғлиқ бўлган диний илмлар,араб тили наҳви - сарфи ўрин олган. 2.қадимги юнон маданияти. бу маданият шарққа искандар зулқарнайн даврида кириб келган бўлиб, юнонлар шарқда ўз фалсафий йўналишларини табобат,фалакиёт илмларини тарқатган эдилар. 3.шарқ маданияти, бу шарқда фатҳ …

а, суриядаги ҳамадонийлар мамлакати маркази ҳалабда ривожланган эди. аббосийлар даврида шеърият мавзуи ва жанрларда сезиларли ўзгаришлар юз берди. шериятдаги янги йўналиш ва янги мавзулар қуйдагилар: 1) фалсафий шерият; 2).суфий шерият; башшор ибн бурд. янгиланиш даври вакилларидан бири башшор ибн бурд басрада 714йили форс қуллари оиласида таваллуд топди. мустақилликни қўлга киритгач, араб тилини мукаммал ўрганиш мақсадида бадавийлар орасида яшайди. сўнгра ўша вақтда илм - фан маркази бўлган басрага қайтиб, улуғ устозлардан тил, адабиёт ва бошқа илмлардан дарс олади. у 10 ёшидан шеър ёза бошлаган. униг шеър ёзишга қобилияти ва бошқа кўпгина илмлардан маълумоти бўлсада, тарбияси жуда суст бўлган. бу эса унинг ўз асарларида аксини топган. шунинг учун басралик шайх восил ибн ато ва унинг издошлари шоирни 744 йил басрани тарк этишга мажбур қиладилар. шоир харронга - сулаймон ибн хишом олдига йўл олади,бироқ у башшорни қабул қилмайди. шоир ироқ ҳокими язид ибн умар ибн хубайра ал-фаззарий ҳузурига келиб, қайс айлан қабиласига атаб …

$алаф ал-ахмарлардан таълим олди, айтишларича, халаф ал- ахмар ўз шогирдига араб шоирлари шеърларининг катта қисмини ёдлатиб, ундан кейингина шеър ёзишга рухсат берган. абу нувос боғдодга хорун ар- рашид вақтида 795\179 йили келган. бу ерда у бармакийларга яқинроқ бўлди. уларни асарларида мадҳ этди. абу нувос хорун ар-рашидни мадҳ этиб қасидалар ёзди ва унинг эътиборини қозонди, бироқ тезда халифа уни саройдан четлаштириб, қамашни буюрди, чунки шоир шеърларида ахлоқий чегарадан чиқиб кетган эди. қамоқдан чиққач ал-амин халифалиги даврида сарой шоири даражасига кўтарилди. бу гал ҳам шоир шеърларида кўпроқ май ҳақида ёзади. шоир 50 ёшида бағдодда вафот этди. унинг асарлари байрут ва мисрда бир неча бор нашр қилинди. у асосан мадҳ, рисо, ҳажв, ғазал, ҳамриёт ва тардиёт жанрларида ижод қилди. абу-л-атахия 748-825). аббосийлар даври дастлабки даврларда араб халифалиги турли тарафларидан боғдодга ҳар хил диний илмлар оқими кела бошлади. ислом, яҳудий-ҳинд насороларининг диндорлари бу дунё лаззатларидан воз кечиш, охират ҳақида тарғибот ишларни олиб бора бошладилар. …$

дорлик руҳидаги мунгли мулоҳазаларни акс эттирувчи, жамиятдаги нохақликларни танқид қилувчи шеърларни киритадилар. шоир ижодида асосий ўринни эгаллаган зуҳдиётда кўпроқ диний панд-насиҳатлар, охиратҳақидаги фалсафий мулоҳазалар ўрин олган.шоирни араб шеъриятидаги фалсафий таркидунёчилик асосчиси деб ҳисоблайдилар. у кўпроқ шеърий янгиланиш тарафдорларидан бўлган. унинг мадҳия жанрида ёзган асарларида мақташни хушомадгўйлик даражасида ошириб юбормайди, ҳажвий асарларида қўполликка йўл қўймаган ҳолда эҳтиёткорона асарлар ёзади. абу-л-атохия асарларининг катта қисми зуҳдиёт жанрига тегишли, қолган қисми эса ғазал, мадҳ, рисо, ҳижо, васф, ҳикмат жанрларидан иборат. шоирнинг зуҳдиётга оид асарларини 1070 йили вафот этган имом абу умар юсуф ибн абдуллоҳ, ибн абд аль-барр, ан-нимрий ал-картубий йиғиб тўплаганлар. янгиланиш даври насри. абдуллоҳ ибн - муқаффа (724-759) абу муҳаммад рузбех ибн дадое - лақаби ибн ал- муқаффаанинг келиб чиқиши форс бўлиб, ҳозирги ферузобод шаҳри ўрнидаги жур қишлоғида 724 йили туғилган. ота- онаси зардуштий динига мансуб бўлиб, ибн ал-муқаффани ҳам шу руҳда тарбиялашган. вояга етгач халифатнинг илм-масканларидан бири - басра шаҳрига йўл олади, …

нсурнинг басрадаги ҳокими суфён ибн муовия томонидан фожиали ўлдирилади. 5) ибн ал- муқаффа - араб адабиётининг буюк намоёндаси, олий жаноб ва кенг феълли инсон, катта ақл, чуқур билим эгаси, сўз санъти устасидир. 6) ибн ал-муқаффа ўз даври халқ фарзандидир. шунинг учун умри давомида форс адабиёти ва форс давлати тарихига оид асарларини таржима қилиб, уларни тарғибот қилган. у жуда ўткир ва интлувчан. шу боис у ўз халқи маданий меросини таржима йўли орқали қайтадан тирилтиришга ҳаракат қилди. 7) у форс давлати тарихига оид, «худой - нома»-асарини ёзди. бу асар форс-эрон шоҳлари тарихига оид бўлиб, фирдавсий ўзининг “шоҳнома” асарини ёзишда манба сифатида фойдаланган. иккинчи асари «ат- тож» -ануширвони одил таржимаи холига оиддир.у форс тилидан грек файласуфи арастунинг «категория»ва «аналитика» каби фалсафий асарларини таржима қилди. 8) ибн ал- муқаффа бир неча давлат сиёсатига оид рисолалар, дўстона номалар ёзди. шулар орасида муҳими «рисолату--с-сахоба» бўлиб, жаъфар ал-мансурга атаб ёзилгандир. у асосан халифа атрофдагиларга насиҳат тарзида баён …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "аббосийлар даври адабиёти ( 750-1258 йиллар viii-xiii асрлар )"

1662583920.doc аббосийлар даври адабиёти аббосийлар даври адабиёти (750-1258 йиллар ,viii-хiii асрлар) режа: 1. янгиланиш даврига умумий характеристика. 2. мазкур давр адабиётидаги жанрлар. 3. янгиланиш даври шоир ва адиблари. умавийлар ҳокимияти инқирозга юз тутгандан сўнг халифалик аббосийлар сулоласига ўтди. унинг асосчиси абу-л аббос ас-саффох бўлиб, у умавийлар сулоласи вакилларининг барчасини қатил қилдирди ва пойтахтни дамашқдан ироқдаги ал-анбар шаҳрига кўчирди. ундан кейин халифа бўлган унинг укаси абу жаъфар ал-мансур(754-776) пойтахтни бағдодга кўчирди. абоссийлар давлатининг ривожланишига форслар катта таъсир кўрсатдилар. давлат тузилиши,унинг девонларидаги иш юритиш ва бошқа кўпгина юмушлар форслар қўл остида бўлди. бу даврида илм - фан, маданият ривож топди. аббосийлар мадани...

DOC format, 69.5 KB. To download "аббосийлар даври адабиёти ( 750-1258 йиллар viii-xiii асрлар )", click the Telegram button on the left.

Tags: аббосийлар даври адабиёти ( 750… DOC Free download Telegram