markaziy osiyo va qozog'iston xalqlari

DOC 48.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1664054323.doc markaziy osiyo va qozog`iston xalqlari reja: 1.jahonda xalqlar va elatlarning paydo bo`lishi . 2.o`zbekiston, qozog`iston mintaqasida tarixiy etnografik jarayon. 3.o`zbek xalqining etnik qiyofasi. jahonda juda ko`p katta - kichik turli-tuman xalq va elatlar yashaydi, insoniyat etnik jihatdan shuncha boy va xilma-xildirki, hozirgacha yer kurrasida qancha xalq va elatlar yashayotganligi fanda aniq emas. shunday bo`lsada, olimlarning taxminiy hisoblariga qaraganda, ular bir necha mingdan to milliardgacha yetadigan milliy birliklardan iborat. ular qancha va qanday ijtimoiy darajada bo`lmasin, o`z taraqqiyotida umumiy qonuniyat va qadriyatlar asosida rivojlanadilar. odatda bunday omillar deyilganda fanda umumiy til va hudud, xo`jalik hayoti, maishiy turmush va madaniyat, milliy his - tuyg`ular va xarakterlari ko`rsatiladi. ayrim kishilar hatto diniy e`tiqodi asosida xalq va elatlarni ajratadilar. albatta, har bir xalq yoki elat o`zining muayyan diniy tasavvurlar maxsus falsafa va nazariyalarga tayanib yagona va dono, faqat o`ziga xos xaqqoniy va birinchi deb ko`rsatishga intiladi. tarixdan ma`lumki, ba`zi shaxslar soxta g`ayri ilmiy …
2
y bahs suhbatlar o`tkazib kelgan . bu bahslar, odatda, - deb yozadi neru, -akbarni musulmonchilikdan qaytarib o`z diniga kiritishga intilgan g`ayridin vakillari hisoblangan eng zo`r ulamolarning mag`lubiyati bilan tugagan va ular o`z maqsadlariga erisha olmaganlar. islom diniga sadoqatli akbar shoh hinduizm vakiliga uylanib siyosiy faoliyatda nafaqat millatlararo do`stlik va birodarlik tarafdorigina bo`lib qolmay, balki vijdon erkinligi g`oyasini har tomonlama egallab kelgan. mazkur siyosatning to`gri ekanligini tajribada isbotlash maqsadida har xil xalq va har xil dinga mansub kishilarning endi tug`ilgan 12 ta farzandini tortib olib, ularga qarab enagalar bilan baland devorli qasrga qamab qo`yishni buyuradi. shu tariqa mahbuslar tashqi dunyodan mutlaqo ajratilgan holda 12 yil davomida qasr ichida yashaydilar. bolalar 12 yoshga to`lgach, shoh huzuriga turli irqdagi va dindagi mashhur olim va ulamolar to`planishadi. bu yerda hozir bo`lganlarning deyarli hammasi diniy haqiqat va milliy xarakterli inson, ayniqsa muayayn dinga mansub ona tilida gapiradigan bo`lib tug`iladi, degan fikrni o`rtaga tashlaydilar. akbar shoh …
3
ima qilinadi. demak, bu fanni «xalqni ta`riflash» yoki «xalqshunoslik» deb izohlash mumkin. ba`zi mamlakatlarda shu ma`noda «etnologiya» atamasi bilan bir qatorda «ma`dani antropologiya» va «xalqshunoslik» nomlari ham uchraydi. ayrim chet el olimlari etnografiya bu ta`riflovchi, etnologiya esa nazariy fan deb izohlashga urinadilar. jahon fanida salmoqli o`rin olgan rus etnografiyasi yaqinda etnologiya nomiga almashtirilgan.shuning uchun hozircha etnografiya fanining yakdillik bilan qabul qilingan ta`rifi yo`q. shunday bo`lsada shubhasiz, xalqlarning o`ziga xos xususiyatlari, o`zaro tafovuti yoki umumiyligi va o`xshashligini jiddiy tadqiq qilishga etnografiya fanining ahamiyati kattadir. har xil xalq yoki elat dastavval madaniy birligi bilan ajralib o`ziga xos xususiyatlarini saqlab kelgan. ma`lumki, ayrim etnoslar u yoki bu ehtiyojlarini qondirish faoliyatini va uslubi bilan ko`zga tashlanadi. masalan, uzoq tarixiy davr davomida yerga to`shak yoki kursiga o`tirish taomni qo`l bilan yoki qoshiq (vilka) bilan iste`mol qilish, har xil ichimliklar va oziq ovqatlar turlari bilan kiyim- kechagi va ro`zg`or buyumlari, o`zaro muloqatdagi xususiyatlarni (salomlashish usullari va …
4
tarixiy birlik balki umumiy ijtimoiy iqtisodiy, ayniqsa madaniy va ma`naviy birlik o`rnatiladi. ko`pchilik xalq va elatlar nomi ham ularning tiliga qarab berilgan. ma`lumki,xalqlar muayyan hududda shakllanadi va rivojlanadi.albatta ular bir hudud ikkinchisiga ko`chishi, ularning joylashgan yeri kengayishi yoki kamayishi bilan ayrim guruhlar va shaxslar kamayib ketishi mumkin. ammo umumiy tarixiy birlikka va tilga ega bo`lgan elatlar doimo o`zaro yaqin hududda joylashib yashagan. turli sabablarga ko`ra uzoq tarixiy davrda shakllanib kelgan etnoslar yerlarini tashlab juda uzoq yurtlarga ko`chibgina qolmay, ayrim qismlari yoki guruhlari butun yer yuziga tarqalib boshqa xalq va elatlar orasida musofirlikda yashashga ham majbur bo`ladi. ko`p asrlik tarix davomida ayrim xalqlar xatto bir joydan ikkinchisiga ko`chib, turar joylarini bir necha marta o`zgartirib turganlar masalan vengrlar keyingi ming yil ichida uch- to`rt marta hududini o`zgartirganlar. turklar o`z davlatini tashkil qilganlaridan keyin bir necha asr davomida katta katta guruhlarga ajralib, ko`plab yurtlarga tarqab ketganlar. arablar esa avvalgi kichkina arab yarim orolining …
5
kada ham, osiyoda, amerikada ham uchratamiz. fanda ba`zi tabiiy - geografik sharoitga yoki qit`alarga qarab ham xalqlarni ajratganlar. masalan, hozirgacha tilimizda ovrupalik, osiyolik, xabashistonlik, sibirlik yoki turkmanistonlik degan iboralar mavjud. ayrim paytlarda geografik davlat ma`muriy etnik chegaralar to`g`ri kelmaydi. ba`zi qit`alarda, ayniqsa afrika, janubiy amerika va osiyo mahalliy aholisi orasida boshqa xalq (etnos) ning qismi (subetnos etnografik guruhi) bir necha elatlar birikmasi (metaetnik birlik) yoki boshqa masalan, siyosiy irqiy,diniy va hakozo birliklar mavjud bo`lib,ularni aniq ta`riflash ancha qiyin.mazkur etnik va milliy muammolar jiddiy munosabatlar va hatto to`qnashuvlarga sabab bo`lishi mumkin.bunday holatni to`g`ri tushunish uchun millat xalq elatlarning etnik tarixini bilish zarur. jahonda hech bir milliy birlik yoki etnik jarayon sof bir xilda namoyon bo`lmaydi ,chunki hozirgacha bitta ham aralashmagan sof millat yoki xalq yo`q va bo`lmagan.ba`zan milliy va etnik birliklari diniy va irqiy tusda ham namoyon bo`ladi. jahondagi elat va xalqlarning paydo bo`lishi va shakllanishi juda ham uzoq tarixiy davrni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyo va qozog'iston xalqlari"

1664054323.doc markaziy osiyo va qozog`iston xalqlari reja: 1.jahonda xalqlar va elatlarning paydo bo`lishi . 2.o`zbekiston, qozog`iston mintaqasida tarixiy etnografik jarayon. 3.o`zbek xalqining etnik qiyofasi. jahonda juda ko`p katta - kichik turli-tuman xalq va elatlar yashaydi, insoniyat etnik jihatdan shuncha boy va xilma-xildirki, hozirgacha yer kurrasida qancha xalq va elatlar yashayotganligi fanda aniq emas. shunday bo`lsada, olimlarning taxminiy hisoblariga qaraganda, ular bir necha mingdan to milliardgacha yetadigan milliy birliklardan iborat. ular qancha va qanday ijtimoiy darajada bo`lmasin, o`z taraqqiyotida umumiy qonuniyat va qadriyatlar asosida rivojlanadilar. odatda bunday omillar deyilganda fanda umumiy til va hudud, xo`jalik hayoti, maishiy turmush va madaniyat, milliy h...

DOC format, 48.5 KB. To download "markaziy osiyo va qozog'iston xalqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyo va qozog'iston x… DOC Free download Telegram