etnogenez tushunchasi

PPT 5 pages 3.0 MB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPT

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1461212909_62241.ppt etnogenez tushunchasi etnogenez â xalqning kelib chiqishi. tarix fanidagi mavjud ilmiy metodologik ishlanmaga ko`ra, etnogenez deb ilgaridan mavjud bo`lgan bir necha etnik komponentlar asosida yangi etnos (elat) ning vujudga kelishiga aytiladi. âetnogenezâ tushunchasi fanga ilk marotaba xx asrning 20-yillarida n.ya. marr tomonidan kiritilgan. har bir xalqning tarixi etnogenezi va etnik tarixi bilan uzviy bog`liqdir. etnogenez etnik tarixning maâlum bosqichlarida vujudga kelib maâlum bir etnosning elat, xalq bo`lib shakllanishiga qadar bo`lgan davrda davom etadigan tarixiy va etnomadaniy jarayondir. etnogenez jarayonida etnosni belgilovchi hududiy omillar: til va etnik nom birligi, etnomadaniy birlik, ijtimoiy-iqtisodiy va xo`jalik, etnik nom (etnonim) hamda o`zlikni anglash birligi, siyosiy uyushma birligi, din umumiyligi va boshqa qator etnik alomatlar muhim ahamiyat kasb etadi. ushbu etnik alomatlar va belgilarning barchasi sodir bo`lgandagina etnos- xalq shakllanadi, yaâni etnogenez jarayoni yakunlanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xalqlarning etnogenezini o`rganishda quyidagi muhim jihatlarga eâtibor qaratish lozim: har bir xalqning kelib chiqishi tarixi ko`p qirrali jarayon …

2 / 5

nbalari o`zbekiston tarixiga oid yozma manbalar xvaday namak - behistun qoyalari - abulqosim firdavsiy âshohnomaâ - âmahobharataâ - geradot âtarixâ - kvint kursiy ruf âbuyuk aleksandr tarixiâ - arrian flaviy âaleksandrning harbiy yurishlariâ - pompey trog â filipp tarixiâ - gay pliney sekund âoddiy tarix â - polibey â umumiy tarixâ - strabon â geografiya â - ptolomiy klavdiy âgeografiyaâ - sima syan âshi sziâ (tarixiy esdaliklar) - byan gu âsyan xan shu â (avvalgi xan sulolasining tarixi) - li yan shou âbey shuâ (shimoliy sulolalar tarixi) - fan xua âxoy xan shuâ (keyingi xan sulolasi tarixi) âavestodaâ jami 16 mamlakat sanab o`tilgan.shular jumlasiga: katta xorazm (mil.avv vii asr), qadimgi baqtriya (mil.avv vii-asr) so`g`diyona (mil.avv vii asr) www.arxiv.uz www.arxiv.uz miloddan avvalgi vii-vi asrlarda o`zbekiston hududida aholining etnik tarkibi va qadimgi xalqlarning joylashuvi www.arxiv.uz â xalqlarning nomi joylashgan o`rni ular istiqomat qilgan hududlarning manbalarda nomlanishi avestoda behistun qoyalarida yunon-rim mualliflari asarlarida …

3 / 5

ida va orol dengizi bo`ylarida, sirdaryoning quyi o`qimida yashganlar saka â xaumovarka â ular asosan o`lkaning shimoliy sharqaiy qismida, yaâni murg`ob vodiysi, amudaryoning yuqori oqimida, pomirning to`gli tumanlarida, oloy va farg`ona vodiysida yashaganlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz miloddan avvaligi ii ming yillik o`rtalaridan boshlab o`rta osiyo hududlariga shimoliy-sharqdan yangi etnik guruhlar kirib kela boshladi. o`zbeklarga xos antropologik qiyofa sirdaryoning o`rta havzasi yaâni toshkent vohasi, farg`ona vodiysi, xorazm hamda janubiy qozog`iston va yettisuv mintaqasida miloddan avvalgi i ming yillikning ikkinchi yarmida shakllana boshlagan. mazkur aholi miloddan avvalgi iii-ii asrlarda o`rta osiyoning markaziy va janubiy viloyatlariga bir necha yo`nalishda kirib borgan va keng yoyilgan. miloddan avvalgi iii-ii asrlarda o`rta osiyo ikki daryo oralig`i ko`chmanchi va yarim ko`chmanchi turkiy elatlari sirdaryoning quyi oqimidan markaziy qizilqum orqali samarqand atroflariga so`ngra qashqadaryo vahasining quyi qismi orqali surxondaryo vahasiga borib joylashganlar. keyinchalik ularning bir qismi surxondaryo vahasi orqali janubiy tojikiston hududlariga o`tishgan. miloddan avvalgi iii-ii asrlarda o`rta osiyo …

4 / 5

vohalar oâtroq dehqonchilik bilan shug`ullanuvchi aholi tomobidan o`zlashtira boshlagan bo`lsa, shimoliy viloyatlarda ko`chmanchi qabilalar tarqala boshladi. shimoliy dasht va cho`l hududlarida esa, janub aholisidan farq qilgan braxikefal yaâni boshi dumaloq, yuzi juda keng va cho`ziq bo`lmagan qabilalar yashagan. bronza davriga kelib, o`rta osiyoning janubiy viloyatlarida baland bo`yli, dolixokefal yaâni boshi cho`zinchoq, yuzi tor irqning vakillari tarqalgan. ko`chmanchi chorvadorlar va o`troq aholining uzviy munosabatlari asosida ijtimoiy-iqtisodiy va madabiy jarayonlar avj oldi. bronza davriga kelib, o`rta osiyo hududida qadimgi janubiy va shimoliy qiyofadagi odamlar vakillarining qo`shilish jarayoni boshlanadi, hamda aynan mana shu davrga kelib o`lkamizda yashab o`tgan bronza davri qabilalari o`rta osiyo qadimgi xalqlariga asos solganlar. yurtimizning eng qadimgi aholisi www.arxiv.uz www.arxiv.uz o`zbek atamasining antropologik tipi va uning dastlab tarkib topgan makon va zamon o`zbeklar alohida etnik jamoa bo`lib markaziy osiyoning markaziy viloyatlari- movaraunnahr, xorazm, yettisuv va qisman sharqiy turkistonning g`arbiy mintaqalarida hamda janubiy turkistonda shakllangan. o`zbek xalqining asosini hozirgi o`zbekiston hududida …

5 / 5

algi iii asrda sirdaryoning o`rta oqimida turkiy va so`g`diylar ittifoqi asosida qang` davlati tashkil topgan. qang` davlati davrida movaraunnahr va unga tutash mintaqalarda xalqlarning iqtisodiy, siyosiy va etnomadaniy aloqalari tobora rivojlanib borishi natijasida turkiyzabon etnos ustuvorlik qilib yangi turkiy etnoslardan biri âqang`arlar elati paydo bo`ldi va o`ziga xos uyg`unlashgan madaniyat shakllandi. tarixiy va arxeologik asarlarda bu madaniyat âqovunchi madaniyatiâ nomini olgan.antropolog olimlarning taâkidlashicha shu davrga kelib markaziy osiyoning vodiy va vohalarida so`g`diylar va qang`arlarning tashqi qiyofalarida hozirgi o`zbek va voha tojiklariga xos pomir-farg`ona antropologik tipi to`liq shakllangan. bizning yurtimiz hududidan topilgan kalla suyaklarini sinchiklab tadqiq etgan yarxo bu hududlarda yashagan xalqlarni aynan pomir-farg`ona tipiga mansubligini taâkidlagan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz o`zbek xalqining shakllanishida o`rta asrlarda yuz bergan assimilatsiya jarayonlari oâzbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlar kushonlar hamda iv-v asrlarda oârta osiyoning markaziy viloyatlariga janubiy sibirdan, jungâoriyadan, sharqiy turkistondan kirib kelgan xioniylar, kidariylar va eftaliylardir. shuningdek, oâzbeklar etnogeneziga turk xoqonligi davrida oârta osiyoning …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etnogenez tushunchasi"

1461212909_62241.ppt etnogenez tushunchasi etnogenez â xalqning kelib chiqishi. tarix fanidagi mavjud ilmiy metodologik ishlanmaga ko`ra, etnogenez deb ilgaridan mavjud bo`lgan bir necha etnik komponentlar asosida yangi etnos (elat) ning vujudga kelishiga aytiladi. âetnogenezâ tushunchasi fanga ilk marotaba xx asrning 20-yillarida n.ya. marr tomonidan kiritilgan. har bir xalqning tarixi etnogenezi va etnik tarixi bilan uzviy bog`liqdir. etnogenez etnik tarixning maâlum bosqichlarida vujudga kelib maâlum bir etnosning elat, xalq bo`lib shakllanishiga qadar bo`lgan davrda davom etadigan tarixiy va etnomadaniy jarayondir. etnogenez jarayonida etnosni belgilovchi hududiy omillar: til va etnik nom birligi, etnomadaniy birlik, ijtimoiy-iqtisodiy va xo`jalik, etnik nom (etnonim) hamda o...

This file contains 5 pages in PPT format (3.0 MB). To download "etnogenez tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: etnogenez tushunchasi PPT 5 pages Free download Telegram