aholi va mehnat resurslari geografiyasi

DOC 26 pages 133.5 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 133.5 KB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari reja: 1. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. 2. o`zbekiston aholisining soni, uning o`sishi va hududiy joylashishi. 3. aholining tarkibi va urbanizatsiya jarayoni. 4. mehnat resurslari, ularning joylashishi va mehnat resurslaridan foydalanishni yanada yaxshilash muammolari. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. iqtisodiy - ijtimoiy geografiya aholi va mehnat resurslarini o`rganishga alohida e`tibor beradi. chunki bu fanning tekshirish, o`rganish obyektlaridan biri aholi sanaladi. har qanday mamlakat yoki hudud xalq xo`jaligini hududiy tashkil etish, uni rivojlantirish avvalo aholi soni, uning zichligi va mehnat malakasiga bog`liq bo`ladi. agar aholi zich yashasa, mehnat resurslari ko`p bo`lsa ko`p mehnattalab ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirish va rivojlantirish uchun imkoniyat mavjud bo`ladi. aholi kam yoki siyrak joylashgan bo`lsa unning aksi bo`ladi. har bir hudud yoki iqtisodiy rayon aholisining mehnat malakalarini hisobga olib, ma`lum tarmoqlarni rivojlantirish …

2 / 26

lariga xo`jalikdan ajratib qarab bo`lmaydi va ularni holatini o`rganib borish katta xalq xo`jalik ahamiyatiga ega bo`ladi. o`zbekiston aholisining soni, uning o`sishi va hududiy joylashishi. hozirgi kungacha o`zbekiston respublikasi aholisi 26,3 mlndan ortiqroqdir. aholisining soniga ko`ra mdhda rossiya federatsiyasidan va ukrainadan keyin 3-o`rinda, dunyoda esa 40- o`rinda turadi. aholining son jihatdan o`sishi (dinamikasi) uning takror barpo qilinishi jarayoni (tug`ilish, o`lim va tabiiy o`sish) hamda mehanik xarakati (migratsiya) bilan chambarchas bog`liqdir. bu jarayonlarning kechishiga aholi o`rtasida shakllangan murakkab tarixiy-an`anaviy, demografik va ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlar ham katta ta`sir ko`rsatadi. o`tgan asrning oxirida o`zbekiston aholisi bor-yo`g`i 3730 ming kishi edi. demografik vaziyatga urushlar, ocharchilik va boshqa sabablar juda kuchli ta`sir ko`rsatadi. jumladan, 1913- yildan 1924- yilgacha o`zbekiston aholisining soni deyarli o`zgarmadi. 1939- yil darajasiga esa faqat 50-yillarning o`rtalaridagina erishildi. aholi tabiiy o`sishining urushgacha bo`lgan sur`atlari (yiliga 2,5 foiz) saqlanib turganida uning soni 50-yillarda 10 mln. kishiga yetishi kerak edi. ammo bunga 60-yillarning ikkinchi yarmida erishildi. …

3 / 26

sur`atlarida kuzatilayotgan tabiiy sustlashish jarayoni sodir bo`layotganidan dalolat beradi. 1989 1995 1997 1998 1999 2000 2006 2008 aholi soni mln. 20.2 22.9 23.8 24.1 24.4 24.8 26,3 27,1 shahar aholisi,mln 8.2 8.86 9.09 9.15 9.25 9.29 9,56 9,62 aholi dinamikasi ma`lumotlari shuni ko`rsatadiki 1926-1990- yillar orasida o`zbekiston aholisi 436,1 foiz ko`paydi. bu ko`rsatkich sssrning ushbu davridagi aholisi ko`payish sur`atlariga nisbatan 2,2 marta ortiqdur. o`zbekiston respublikasining aholisini bunday yuqori sur`atlar bilan o`sishi asosan aholining tabiiy ko`payishi hisobiga ro`y berdi. keyingi yillarda respublika aholisining soni har yili 350-360 ming kishi (bundan 10 yil oldin 360-380 ming kishi edi) ko`payayotgan bo`lsa, bu o`sishning mutloq asosiy qismi tabiiy o`sish hisobiga sodir bo`lmoqda. o`zbekistonda aholi tabiiy ko`payishi ko`rsatgichlarining keyingi vaqtlargacha ham bu qadar yuqori holda saqlanishi bir qator ijtimoiy-iqtisodiy sabablarga bog`liqdir. ularning asosiylari quyidagilardir: 1. o`zbeklar va boshqa mahalliy millatlar vakillari (ular respublika aholisining 84 foiziga yaqinini tashkil qiladilar) orasidagi an`anaviy ko`p bolalikning barqaror holdaligi; …

4 / 26

`lsa, 2005- yilda esa 1,6 ajralish qayd etilgan. tabiiyki, nikohda qurganlar va nikoh qurayotganlar sonining ko`p bo`lishi, ajralishning esa kam bo`lishi tug`ilish ko`rsatgichlarining sezilarli darajada yuqori bo`lishiga olib keladi. garchi hozirggi paytda o`zbekistonda bolalar o`rtasidagi o`lim anchagina bo`lsada, lekin dastlabki davrlardagiga nisbatan jiddiy tarzda kamaydi. ilmiy xulosalar o`zbekistonda aholi tabiiy o`sishini yaqin kelajakda ham nisbatan yuqori sur`atlarda davom etishini ko`rsatadi. shu bilan birga tabiiy o`sishning mutloq ko`rsatgichlari asta-sekin kamayib borishi ham kuzatiladi aholining soni odamlarning doimiy yashash joyidan boshqa joylarga ko`chib borishi natijasida ham o`zgaradi. aholi sonining bunday o`zgarishi mehanik o`zgarish, aholining bir joydan ikkinchi joyga ko`chib borishi esa migratsiya deyiladi. o`zbekiston aholisi asosan tabiiy ko`payish hisobiga ko`payib bormoqda. rossiya fanlar akademiyasi qoshidagi demografiya va ekologiya markazi bilan fransiya demografik tadqiqotlar instituti tarqatgan ma`lumotlarga ko`ra 2025- yilga borib, o`zbekiston aholisining soni 42 mln. kishidan ortadi. o`lkada aholi tabiiy ko`payishning yuqori sur`atlari aholi zichligi (1 kv.km. hududga to`g`ri keladigan aholi soni) …

5 / 26

tadan ko`proq oshdi. aholining hududiy joylashuvidagi o`ziga xos xususiyatlar ulkan iqtisodiy o`zgarishda kechadigan uzoq tarixiy jarayonlar va ularga ta`sir etadigan iqtisodiy- geografik omillar yordamida shakllanadi. o`zbekiston misolida aynan shu holatni ko`ramiz. qurg`oqchilik iqlimiga ega bo`lgan o`zbekistonda uzoq zamonlardan buyon aholi asosan qulay tabiiy-iqtisodiy va jug`rofiy sharoitda, suv manbalariga ega bo`lgan vodiy-voxalarida ancha zich yashab kelgan. qadimdan o`zlashtirib kelingan farg`ona va zarafshon vodiylari, xorazm va toshkent voxalari hozirgi kunda shu sababli respublikada aholi eng zich joylashtirgan mintaqalardir. qurg`oqchi tekisliklarning cho`l qismlarida esa, agar oqar suv manbalari bo`lmasa, aholining o`rtacha zichligi hozirgacha ancha past darajada bo`ladi. aholining hududiy joylashuvi va zichligi muayyan hududni iqtisodiy o`zlashtirish jarayoni bilan bog`liqdir. iqtisodiy o`zlashtirish esa o`z navbatida, har bir mintaqaning aholi xo`jalik faoliyati uchun qulay yoki noqulayligi bilan (albatta, turli davrlarda ishlab chiqaruvchi kuchlarining taraqqiyot darajasi va jamiyat imkoniyatlari nuqtai nazaridan) bog`liq bo`ladi. aholining tug`ilishi, o`limi va tabiiy ko`payishi (ming kishi) yillar tug`ilganlar soni o`lganlar soni …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholi va mehnat resurslari geografiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi o`zbekistonning aholisi va mehnat resurslari reja: 1. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. 2. o`zbekiston aholisining soni, uning o`sishi va hududiy joylashishi. 3. aholining tarkibi va urbanizatsiya jarayoni. 4. mehnat resurslari, ularning joylashishi va mehnat resurslaridan foydalanishni yanada yaxshilash muammolari. aholi va mehnat resurslari geografiyasini o`rganishning ahamiyati. iqtisodiy - ijtimoiy geografiya aholi va mehnat resurslarini o`rganishga alohida e`tibor beradi. chunki bu fanning tekshirish, o`rganish obyektlaridan biri aholi sanaladi. har qanday mamlakat yoki hudud xalq xo`jaligini hududiy tashkil etish, uni rivojla...

This file contains 26 pages in DOC format (133.5 KB). To download "aholi va mehnat resurslari geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi va mehnat resurslari geog… DOC 26 pages Free download Telegram