x асрдан бошлаб mарказий oсиё ва xуросонда ҳукм сурган давлатлар

DOC 57,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664132694.doc x асрдан бошлаб mарказий oсиё ва xуросонда ҳукм сурган давлатлар режа: 1.сомонийлар, ғазнавийлар ва қорахонийлар давлатининг ташкил топиши 2. салжўқийлар ва хоразмшохлар даврида моварауннахр 3.темурийлар ва бобурийлар давлати марказий осиёда ҳукм сурган феодал давлат, пойтахти бухоро шаҳри бўлган. x асрнинг биринчи ярми бу давлатнинг гуллаган давридир. мовароуннаҳр, хуросон, шимолий ва жанубий эронни ўз ичига олган ҳамда хоразм, сейистон, журжон ва табаристон (мозандарон) бу давлатга итоат этган. бухоро, самарқанд, нишопур, марв, урганч, ҳирот, балх сомонийлар даврида энг йирик ва тараққий этган шаҳарлар бўлган. бу шаҳарларда ҳунармандчилик ва савдо-сотиқ ривожланган. 992 йили қорахоний турклари бухорони босиб олади, 996 йили сомонийларнинг зарафшон ҳавзаси шимолидаги ерларининг ҳаммаси турклар қўлига ўтади, 999 йили турклар бухорони ишғол қилиб, сомонийлар давлатини тамом тугатадилар ва ҳокимиятни тўлиқ қўлга оладилар. 962 йили сомонийлар лашкарбошиси алптагин ғазнада ғазнавийлар давлатини ташкил қилган ва жайҳун (амударё) дарёсининг жанубидаги ерлар ғазнавийлар давлатига қўшиб олинган эди. сомюнийлар даврида мамлакат маданий жиҳатдан юксалган. кўпгана …

у ерда кўплаб мадраса, масжид ва бошқалар қурилган. ўрта шаркда ҳукм сурган йирик феодал турк давлати. 962 йил сомонийлар саркардаси алптакин ғазна шаҳрини босиб олиб, у ерда ғазнавийлар давлатига асос солган. бу сулоланинг энг кучайган даври сабуктакин (977—997) ва унинг ўғли махмуд ғазнавий (998— 1030) ҳукмронлигига тўғри келади. 1030 йилга келиб уларнинг давлатига ҳозирги афғонистон, эрон ва марказий осиёнинг бир неча вилоятлари, ҳиндистоннинг шимолий ва шимолий-ғарбий вилоятлари қўшиб олинди. ғазнавийлар давлати равнақ топган даврда сароида ва шаҳарларда буюк олимлар яшаб, ижод этганлар (беруний, утбий, абулфазл байҳақий, гардизий, фирдавсий ва бошқалар). ғазнавийлар давлати махмуд ғазнавий вафотидан кейин заифлаша бошлади. масъуд i даври (1030—1041)да хоразм қўлдан кетди, мовароуннахрнинг амударё юқори оқимидаги ерларни қорахонийлар тортиб олди. xii аср 70-йилларида ғурийлар ғазнавийларни шимолий ҳиндистонга сиқиб чиқардилар, лаҳор уларнинг пойтахти бўлди. 1186 йили ғурийлар лаҳорни ҳам босиб олдилар. шарқий туркистон, еттисув ва жанубий тангти-тоғ вилоятларида ташкил топган мусулмон турк давлати. уни барпо қилишда қатор туркий …

лар давлатини бутунлай тугутди. қорахонийлар давлати турли ўлкаларнинг бирлашиши санъат ва адабиёт ривожига катта имкон беради. малик, масжид калон, минораи калон, вобкент минораси, жарқўрғон минораси, мағоки аттори масжиди, шоҳи зинда ансамбили, хоразимда хом ғишт ва пахсадан қурилган бўронқалъа, ноиб қалъа, қубодқалъа хароблари, фахруддин розий мақбараси бу давирда қуриш санъати юксак даражада бўлганини кўрсатади. қораҳонийлар даврида адабиёт ҳам ривожанган: юсуф хос хожибнинг “қутадғу билик”, маҳмуд қоошғарийнинг “девону луғат ат-турк” асарлари шу даврда ижод этилган. мавзу баёни: салжуқийлар давлати номи кўчманчи турк-ўғуз қабиласи бошлиғи салжуқ номидан олинган. салжуқий турклар xi аср 30-йилларида ҳарбий хизматлари эвазига хуросонда ғазнавийлардан мулклар оладилар. 1038 йили улар нишопурни эгаллаб, ўз раҳбарлари тўғрулбекни султон деб эълон қиддилар. салжуқийлар секин-аста бутун хуросонни (1038—1044), хоразмни (1043) бўисундириб, ғарбий эрон (1042 ва 1051 йил-лар), озарбайжон (1054) ва ироқни бағдод билан бирга (1055) босиб олдилар. аббосийлар халифаси тўғрул-бекни султон ҳамда «шарқ ва ғарб подшоҳи» деб тан олишга мажбур бўлди. тўғрулбек рай шаҳрини, …

ирғоқ бўйи ҳудудларидан, сурия ва фаластин-нинг бир қисмидан ажралди. тўғрулбек авлодларининг баъзилари мустақил султонликлар тузиб олдилар: кер-мон султонлиги (1041—1187), сурия султонлиги (1074— 1117), кўня (рум) султонлиги (туркия, 1077—1307) маликшоҳ вафотидан кейин унинг ўғиллари ўртасида тахт учун кураш авж олди. натижада салжуқийлар дав-лати иккига бўлинди: ғарбий эрон, ироқ ва озарбай-жонни ироқ султонлиги (1118—1194) номи билан маҳ-муд бошқарди. ҳамадонни пойтахт қилди. хуросон, сийистон, хоразм ва мовароуннаҳрда маликшоҳнинг ўғли султон санжар (1118—1157) тахт сўради. пойтах-ти марв бўлган. санжар вафотидан сўнг (1157) салжу-қийларнинг хуросондаги ҳукмронлиги тугади. 1194 йили хоразмшоҳ такаш ироқ султонлигини тор-мор қилди. кўня султонлиги эса xii асргача ҳукм сурди. хоразимда исломдан олдин ва кейин қуйидаги тўртта хоразимшоҳлар сулоласи ҳкумронлик қилган: африғийлар (305-995), маъмунийлар (995-1017), олтинтош сулоласи (1017-1034), ануштагин сулоласи (1077-1231). 305 йили хоразим тахтини африғийлар сулоласи эгаллади. пойтахт дастлаб тупроққалъа, кейинчалик кос (ҳозирги адабиёти қиёт деб нотўғриёзиб келмоқда) шаҳри бўлган. абу райхон беруний африғийлар суллооласи оид 21 та хоразимшоҳла номини “қадимги ҳалкларидан …

и билан идора эта бошлади. урганч пойтахти бўлади. маъмун ва маъмну ii ибн маъмнун даврида хоразимнинг қудрати янада ошади. урганч йирик маданий марказга айланади. у ерда давирнинг йирик олим ва шоирлар абу райҳон беруний, абу али ибн сино, абу саҳл масҳий, абу бакр муҳаммад хоразимий, абу саъид шабибий, абулхасан маъмнун кабилар яшаб, ижод этдилар. 1017 йили хоразимини маҳмуд ғазнавий босиб олиб, ўзининг бош ҳожиби олтинтошни хоразимшох унвони билан хоразим хокими этиб тайинлади. 1043 йили хоразим салжуқийлар даврига қўшиб олинди. салжуқийларнинг хоразимдаги ноиби отсиз хоразимшох салжуқийлар заифлигидан фойдаланиб, мустақил сиёсат юргиза бошлади ва хоразимда янги сулолага асос солди. 1172 йили хоразимга корахонийлар бостириб кирди. отсиз хоразимшохнинг набираси такаш 1187 йили нишопурни, 1192 йили райин, 1193 йили марвин босиб олди, 1194 йили салжуқийлар султони тўғрул ii ни енгди. такаш хоразимшох даврида (1172-1200) эронниннг шрқий қисми хоразимга қўшиб олинди. унинг ўғли муҳаммад ҳоразимшоҳ даврида ҳоразим яқин шарқда энг қудратли давлатга айланди. 1388 йили …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "x асрдан бошлаб mарказий oсиё ва xуросонда ҳукм сурган давлатлар"

1664132694.doc x асрдан бошлаб mарказий oсиё ва xуросонда ҳукм сурган давлатлар режа: 1.сомонийлар, ғазнавийлар ва қорахонийлар давлатининг ташкил топиши 2. салжўқийлар ва хоразмшохлар даврида моварауннахр 3.темурийлар ва бобурийлар давлати марказий осиёда ҳукм сурган феодал давлат, пойтахти бухоро шаҳри бўлган. x асрнинг биринчи ярми бу давлатнинг гуллаган давридир. мовароуннаҳр, хуросон, шимолий ва жанубий эронни ўз ичига олган ҳамда хоразм, сейистон, журжон ва табаристон (мозандарон) бу давлатга итоат этган. бухоро, самарқанд, нишопур, марв, урганч, ҳирот, балх сомонийлар даврида энг йирик ва тараққий этган шаҳарлар бўлган. бу шаҳарларда ҳунармандчилик ва савдо-сотиқ ривожланган. 992 йили қорахоний турклари бухорони босиб олади, 996 йили сомонийларнинг зарафшон ҳавзаси шимолидаги ерлари...

Формат DOC, 57,5 КБ. Чтобы скачать "x асрдан бошлаб mарказий oсиё ва xуросонда ҳукм сурган давлатлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: x асрдан бошлаб mарказий oсиё в… DOC Бесплатная загрузка Telegram