o‘zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari

PPT 21 pages 1015.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1015.5 KB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

слайд 1 o‘zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari р е ж а : ix-xii аср бошларида тоҳирий, сомонийлар, қорахонийлар, салжуқийлар, ғазнавийлар давлатларининг ижтимоий ва иқтисодий ҳаёти. хоразмшоҳ сулоласининг ўрнатилиши, ижтимоий, иқтисодий ва маданий ҳаёт. чингизхон ва хоразмшоҳ муносабатлари. мовароуннаҳр ва хоразмнинг мўғуллар томонидан босиб олиниши амир темурнинг марказлашган давлат тузиши, темурийлар даврида мовароуннаҳр ва хуросон. давлатлар мавжуд бўлган даврлар 1. тоҳирийлар давлати 821-873 (тоҳир ибн ҳусайн) 2. сомонийлар давлати 873-1005 (наср ибн ахмад) 3. қорахонийлар давлати 859-1130 (абдулкарим буғрохон) 4. ғазнавийлар давлати 977-1059 (сабуктегин) - хуросон 5. салжуқийлар давлати 1038-1157 (тўғрулбек) 6. хоразмшоҳлар давлати 1077-1231 (ануштегин) тоҳирийлар давлати 821-йилда араб халифаси маъмун томонидан тоҳир ибн ҳусайн хуросонга ноиб этиб тайинланади ва шу тариқа тоҳирийлар давлати юзага келади. (мовароуннаҳр хуросон таркибига кирар эди). маркази нишопур; 822-йилда тоҳир ибн ҳусайн маъмун одамлари томонидан ўлдирилгач унинг ўрнига талха ибн-тоҳир (822-830) тайинланади; абдулло ноиблик қилган йилларда (830-844 йй.) хуросон амалда мустақил давлатга айланади; хуросон ноиблигига …

2 / 21

ўрта осиёнинг барча ҳудудларида ислом дини тарқалади. сомонийлар давлатининг ташкил топиши 806 йилда мовароуннаҳрнинг бир қанча йирик шаҳарларида араб лашкарбошиси рофе ибн лайс бошчилигида халифаликка қарши қўзғолон кўтарилди; бу қўзғолонни бостиришда сомон қишлоғи оқсоқоли сомонхудотнинг авлодлари хуросон ноиби маъмунга катта ёрдам кўрсатдилар; маъмун сомонхудотнинг набираларига миннатдорчилик тариқасида мовароуннаҳр ерларига маҳаллий бошлиқ қилиб тайинлайди ва шу тариқа ўрта осиёда сомонийлар сулоласининг ҳукмронлиги бошланади; сомонхудотнинг набиралари: нуҳ ибн асад самарқандга (820-842 йй), аҳмад ибн асад фарғонага (820-865 йй), яҳё ибн асад чоч ва уструшонага (820-856 йй), илёс ибн асад – ҳиротга ҳоким этиб тайинланадилар; сомонийлар давлатининг ташкил топишида фарғона ҳокими аҳмаднинг хизмати катта бўлди; самарқанд ҳокими нуҳ вафотидан кейин аҳмад акасига тегишли бўлган бу вилоятни ҳам эгаллаб, ўз ҳокимиятини фарғонадан самарқандгача кенгайтирди ва мовароуннаҳрни ўз сулоласи бошчилигида бирлаштиришга киришади; аҳмад ибн асад вафотидан кейин наср ибн аҳмад (865-892 йй.) отасининг сиёсатини давом эттириб, мовароуннаҳрда марказлашган давлат тузишга киришди; мовароуннаҳрнинг катта ҳудудларини қўл …

3 / 21

а сомонийлар давлати ўзининг энг юксак чўққисига кўтарилган; мовароуннаҳрнинг пойтахти самарқанддан бухорога кўчирилди; турк ҳарбийларидан махсус ҳарбий гуруҳлар ва турк сарбозларидан иборат мунтазам пиёда ва отлиқ қўшин тузилган; х аср бошларида хоразм, исфижоб, чағониён ва ҳутталондан ташқари (уларнинг ҳокимлари сомонийларга расман тобе эдилар, холос) мовароуннаҳр ва хуросоннинг катта қисми амалда сомонийларга тобе бўлган; исмоил сомоний мамлкатимиз сиёсий бирлигини таъминлади, фарғона, исфижоб (сайрам), шош, самарқанд, бухоро, хоразм, чағониён, хутталон, кеш, хуросон, сейистон, ғазна каби қатор вилоятларни ўз ҳукми остига бирлаштирди; ҳукмронлик йиллари: 873-891 (маҳаллий ҳукмдорлик даври); 892-907 (салтанатнинг мутлоқ ҳукмдори). сомонийлар даврида марказий бошқарув амир (сомонийларнинг олий ҳукмдорлари) чекланмаган ҳокимиятга эга бўлган 10 та девон соҳиби ҳорис - олий ҳукмдор ҳукмларининг ижрочиси ва назоратчиси бош ҳожиб – давлат идоралари хавфсизлиги бошлиғи вакил – саройдаги хўжалик ишлари бошлиғи дастурхончи, эшик-оғаси, шарбатдор ва бошқа хизматчилар сомонийлар даврида девон (вазирлик) тизими д е в о н л а р бош вазир девони –“хўжа бузург” …

4 / 21

тегишли мулклар ҳисобланган. вақф мулклари: диний муассасалар ва мадрасаларга тегишли мулк. бу мулкни муассаса мутаваллиси бошқарган. жамоа мулки: яйлов, тоғ ёнбағирларидаги лалми ерлар. қорахонийлар давлати еттисув ҳудудидаги қорлуқ (756-940 йй.) давлати ўрнида х аср ўрталарида ташкил топди; сомонийлар давлатидаги ички низолардан фойдаланган қорахонийлар х аср охирларида мовароуннаҳр ерларини ҳам эгаллашга ва ўз давлати ҳудудини кенгайтиришга муваффақ бўлдилар; х аср охирида сомонийлар давлати ҳудудида туркий сулолалар барпо этган иккита давлат ташкил топди; биринчиси, қошғардан амударёгача чўзилган - шарқий туркистоннинг бир қисмини, еттисув, шош, фарғона ва қадимги суғдиёна ҳудудларини ўз ичига олган қорахонийлар давлати; иккинчиси, шимолий ҳиндистон сарҳадларидан каспий денгизнинг жанубий қирғоқларигача чўзилган ҳамда ҳозирги афғонистон ва шимоли-шарқий эронни, хоразм воҳасини ўз ичига олган ғазнавийлар давлати эди; ғазнавийлар давлати асосчиси султон маҳмуд ва қорахонийлар ҳукмдори наср ўртасида 1001 йилда тузилган шартномага кўра, амударё икки давлат ўртасидаги чегара қилиб белгиланди; қорахонийлар давлати хi асрнинг биринчи ярмида ички сиёсий низолар натижасида икки қисмга – …

5 / 21

они улуғ хожиб мунший битикчи қушчи ошчи оғичи бирук тавочи девони мустафий девони мушриф девони барид девони амид девони ушрот девони вақф волей-бек х асрнинг 60-70 йилларида қорахонийлар давлатининг жанубида ғазнавийлар давлати вужудга келади ва ғарбий қорахонийлар давлати билан рақобатда бўлади; ғазнавийлар сулоласига собуқтегин асос солган; 977 йилдан бошлаб ҳокимият собуқтегин қўлига ўтади ва шу йили ўзини ғазна амири деб эълон килади; ғазнавийлар давлати расман 996 йилда тан олинган; ғазнавийлар қудрати ва шуҳратини оширган ҳукмдор маҳмуд 998-1030 йилларда давлатни бошқарган; маҳмуд бағдод халифаси қодирдан «ие мин ад даула ва омин ал мила», яъни «ҳокимиятнинг ўнг қўли ва диндорлар жамоасининг ишончли вакили» унвони билан биргаликда хуросонни идора этишга ваколат олади; 1001 йили маҳмуд қорахонийлар билан ўз давлатининг чегараларини аниқлаш максадида қорахонийлар ҳукмдори наср билан музокаралар олиб боради ва шартнома тузади. асосий чегара чизиғи қилиб амударё белгиланади; ҳудудлари: шимолий ҳиндистон чегарасидан то каспий денгизининг жанубий қирғоқларигача чўзилган хозирги афгонистон ва шимоли-шарқий эрон …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari"

слайд 1 o‘zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari р е ж а : ix-xii аср бошларида тоҳирий, сомонийлар, қорахонийлар, салжуқийлар, ғазнавийлар давлатларининг ижтимоий ва иқтисодий ҳаёти. хоразмшоҳ сулоласининг ўрнатилиши, ижтимоий, иқтисодий ва маданий ҳаёт. чингизхон ва хоразмшоҳ муносабатлари. мовароуннаҳр ва хоразмнинг мўғуллар томонидан босиб олиниши амир темурнинг марказлашган давлат тузиши, темурийлар даврида мовароуннаҳр ва хуросон. давлатлар мавжуд бўлган даврлар 1. тоҳирийлар давлати 821-873 (тоҳир ибн ҳусайн) 2. сомонийлар давлати 873-1005 (наср ибн ахмад) 3. қорахонийлар давлати 859-1130 (абдулкарим буғрохон) 4. ғазнавийлар давлати 977-1059 (сабуктегин) - хуросон 5. салжуқийлар давлати 1038-1157 (тўғрулбек) 6. хоразмшоҳлар давлати 1077-1231 (ануштегин) тоҳирийлар да...

This file contains 21 pages in PPT format (1015.5 KB). To download "o‘zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda mustaqillik g’oya… PPT 21 pages Free download Telegram