o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari

PPTX 39 pages 7.4 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.4 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari ko‘riladigan masalalar davlatchilik tushunchasi. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. mamlakatimiz erki va ozodligi uchun kurashgan qahramon shaxslar: shiroq, spitamen, jaloliddin manguberdi va boshqalar. amir temur davri davlatchiligi. o‘rta osiyoning xonliklarga bo‘linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. turkiston o‘lkasida rossiya imperiyasi mustamlaka tuzumi. milliy ozodlik harakatlari. jadid ma’rifatparvarlarining faoliyati va ularning o‘lka maʼrifiy va madaniy hayotida tutgan o‘rni. sovet hukmronligi davrida o‘zbekistonning markazga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qaramligi va uning oqibatlari. sovetlarning qatag‘on-zo‘ravonlik siyosati va uning mohiyati. i ii iii iv v o‘zbekiston hududlaridagi eng qadimgi davlatlar haqida zardushtiylarning muqaddas diniy kitobi "avesto", ahmoniylarning mixxat yozuvlari (bexistun, naqshi-rustam, suza, persepol), grek-rim tarixchilarining (gerodot, gekatey, kursiy ruf, arrian, strabon va boshqalar) ma'lumotlar beradi. so‘nggi yillarda qadimgi baqtriya, so‘g‘diyona va xorazm hududlarida olib borilgan arxeologik tadqiqotlar ko‘p hollarda yozma manbalar ma'lumotlarini tasdiqlaydi. davlatchilik paydo bo‘lish belgilaridan biri jamiyatning ijtimoiy tabaqalarga bo‘linishi hisoblanadi. ko‘pchilik …

2 / 39

onur, dashtli). o‘zbekiston hududida ilk davlatchilik tizimiga o‘tish bronza davrida boshlanadi. surxondaryodagi ulonbuloqsoy - sherobod qadimiy ziroatchilik vohasi yodgorliklarning o‘rganilishi (sopolli, jarqo‘ton) dehqonchilik, me’morchilik va hunarmandchilikning yuksak taraqqiy darajasini ochib berdi. jarqo‘tonda alohida joylashgan ibodatxona qadimgi sharqdagi sajdagohlar singari, e’tiqodga oid vazifasidan tashqari, ibodat-xo‘jalik majmuasi mohiyatiga ega bo‘lgan. bronza davrida ibodat marosimlarini tashkillashtiruvchi va ijro etuvchi maxsus ijtimoiy guruhlar - kohinlar paydo bo‘ladi. e.v.rtveladzening fikricha, o‘zbekiston hududlaridagi qadimgi davlatchilik davri quyidagi muhim jihatlari bilan ajralib turadi: - tangalarda davlat ramzi bo‘lgan sulolaviy belgilarning mavjudligi; - yozuvning paydo bo‘lishi va keng tarqalishi; - mustaqil tanga zarb etishning paydo bo‘lishi, tovar-pul munosabatlarining taraqqiy etishi; - davlatchilikning barcha funksiyalariga ega bo‘lgan alohida mulklarning shakllanishi; - bu mulklar o‘rtasida diplomatik munosabatlarning kengayishi; - davlatlar va xalqlarning ma’naviy boyishi, xalqaro aloqalari, mahsulot ayirboshlashiga keng yo‘l ochib bergan buyuk ipak yo‘lining shakllanishi. mil. avv. vii-vi asr o‘rtalarida dehqonchilik voha-tumanlari asosida davlatchilik baqtriya, sug‘d, xorazm va farg‘ona …

3 / 39

latining tashqi yurishlari kuchayadi; -mil. avv. 530 yilda fors podshohi kir ii ning o‘rta osiyoga yurishi va uning saklar malikasi to‘maris tomonidan mag‘lubiyatga uchrashi -mil. avv. 519—518 yillarda doro i o‘rta osiyodagi sak qabilalari ustiga yurish qilib, ularni mag‘lubiyatga uchratgan; -shiroq jasorati; -forslar tomonidan istilo qilingan barcha mulklar satrapliklarga bo‘linib, ularni satraplar boshqargan. satraplar ahamoniy podsholari tomonidan tayinlangan. o‘rta osiyo mulklari to‘rtta satraplikdan iborat bo‘lgan, jumladan, kaspiy bo‘yida yashovchi ko‘chmanchi qabilalar xi satraplik, baqtriya xii satraplik, saklar o‘lkasi xv satraplik, xorazm, so‘g‘d va parfiya xvi satraplikni tashkil qilgan; -mil. avv. 540-530 yillardan mil. avv. 330 yilga qadar o‘rta osiyo mulklari qadimgi fors podsholigi tarkibida bo‘lgan; -oromiy alifbosiga asoslangan o‘z yozuvlariga asos solingan. sparetra va amargani tumaris saklar sardori skunxa makedoniyalik aleksandr 329 yil baqtriyani egallagach, satrap bess, oke (ukuz, amudaryo) dan kechib o‘tib, navtaka (qashqadaryo vohasi) ga chekingan. ammo bess tezda qo‘lga olinib, qatl etilgan. so‘ng, aleksandr samarqand (marokanda)ni egallab, …

4 / 39

ganch tumanlari kirgan bo‘lib, uning chegarasi amudaryoga borib taqaladi. janubiy daayruziye (dayuyechji) davlati joylashgan. kushon podsholigi - o‘zbek davlatchiligi tizimidagi kadimgi davlat (milodiy i-iii-asrlar). milodiy i-asrning 1-yarmi yoxud o‘rtalarida yuyechjilar tasarrufidagi kushon mulkining yuksalishi natijasida vujudga kelgan. massagetlar (xitoy yilnomalarida - yuyechji) miloddan avvalgi 140 yil sirdaryo ortidan baqtriyaga kelib, saklarni yenggan va yunon-baqtriya podsholigi o‘rnida bir asr davomida 5 qabilaga bo‘linib yashagan. bo‘lardan kushon (xitoy yilnomalarida guyshuan) qabilasi jabg‘usi kujula kadfiz milodiy i -asrda qolgan 4 qabilani bo‘ysundirib, o‘zini hukmdor deb eʼlon qilgan. kushon podsholigi rim, parfiya va xitoy bilan har jihatdan bellasha olgan qadimgi sharqdagi eng qudratli saltanatlardan biri bo‘lib, ikki asr mobaynida osiyoliklarning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy hayotiga katta taʼsir o‘tkazgan. bir saltanat tarkibida bir necha mamlakatlar, xalq va elatlarning birlashuvi turli madaniyatlarni o‘zaro yaqinlashtirdi, davr madaniyatlari baqtriya, yunon, sak va hind madaniyatlarini mujassamlashtirdi. o‘zbekistonda ilk o‘rta asrlar davlatchilik tarixi (v-vii asrlarda) eftaliylar xioniylar (350 yil) …

5 / 39

oshchilik qilgan. o‘zining eng ravnaq topgan davrida oxota dengizidan qrim yarimoroligacha, sibirdan hindistongacha bo‘lgan yerlarni boshqargan. o‘z davrida „o‘n o‘q xoqonligi“ deb yuritilgan gʻarbiy turk xoqonligi istamining o‘g‘li tardu xoqon (576-603) sosoniylar eroniga qarshi janglar olib borib, gg‘arbda o‘z hokimiyatini kuchaytirdi. uning o‘g‘li sheguy xoqon (610-618) davrida xoqonlik qo‘shinlari jan.gg‘arbiy hududlarda faol harakat yurita boshlaydi. uning inisi tun yabgg‘u (618-630) xoqonlikning gg‘arbdagi nufuzini yanada mustahkamlaydi. u hukmronlik qilgan davrda turk xoqonligining chegarasi gg‘arb va jan.gg‘arbda, jan. sharqiy yevropa arab xalifaligiga qarshi olib borilgan janglar bosqinchilikni i davri 651 yilda marv shahri egallandi 673-676 yy buxoro shahri talon-taroj etilishi va arablarga qarshi kurash bosqinchilikni ii davri 704-yil samarqand hukmdori tarxun, turkistondan budun boshchilik lashkar xalifalikga qarshi kurashi. 712-722 yy. g‘urak va divashtichlar olib brogan kurashlar. movarounnahrda somoniylar sulolasi xukmronligining yuzaga kelishi ix asr boshlariga to‘g‘ri keldi. shu paytda, xalifa ma’mun movarounnahrni o‘ziga sodiq xizmat qilgan somonxudotga topshiradi. asad ibn somon uning …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari"

o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari ko‘riladigan masalalar davlatchilik tushunchasi. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. mamlakatimiz erki va ozodligi uchun kurashgan qahramon shaxslar: shiroq, spitamen, jaloliddin manguberdi va boshqalar. amir temur davri davlatchiligi. o‘rta osiyoning xonliklarga bo‘linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. turkiston o‘lkasida rossiya imperiyasi mustamlaka tuzumi. milliy ozodlik harakatlari. jadid ma’rifatparvarlarining faoliyati va ularning o‘lka maʼrifiy va madaniy hayotida tutgan o‘rni. sovet hukmronligi davrida o‘zbekistonning markazga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qaramligi va uning oqibatlari. sovetlarning qatag‘on-zo‘ravonlik siyosati va uning mohiyati. i ...

This file contains 39 pages in PPTX format (7.4 MB). To download "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oya… PPTX 39 pages Free download Telegram