o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari

DOCX 30 стр. 54,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 30
2-mavzu. o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari. reja: 1. markaziy osiyo hududidagi ilk davlat uyushmalari. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. 2. ix-xii asrlarda hukmronlik qilgan davlatlar. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. 3. o‘rta osiyoning xonliklarga bo‘linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. 4. rossiya imperiya tomonidan o’rta osiyoni bosib olinishi 5. turkistonda sovet hokimyatining o’rnatilishi va o’zbekiston ssrning tashkil etilishi paleolit, mezolit va neolit davrlari farg’ona vodiysida selungur gʻorining muhim topilmasi bu qadimgi odam „gomo erektus“ (fargʻonatrop)ning bosh kosaxonasi parchasi, markaziy osiyo qadimgi odamining suyak qoldiqlari xisoblanadi. oʻzbekistonda yuqori paleolit yodgorliklari - koʻlbuloq, tuyaboʻgʻiz, siyobcha, takalisoy, xoʻjamazgil, achchisoy va sari ark kabi oʻnlab yarim yertoʻla turar joy qoldiqlari topilib tadqiq etildi. ulardan tosh qirgʻichlar, keskichlar, pichoqsimon tosh qurollar, tosh yoʻngichlar, suyakdan yasalgan igna, bigiz, sanchqi hamda kulon, tuya, bugʻu va toʻngʻiz suyaklari qayd etiladi. oʻzbekistonda-surxondaryo (teshiktosh gʻori), samarqand (omonqoʻton gʻori, qoʻtirbuloq makoni, zirabuloq, xoʻjamazgil makoni), toshkent viloyati (obirahmat …
2 / 30
vodiysining soʻx tumanidagi obishir i va obishir v manzilgohlari (qarang obishir madaniyati), surxondaryoning boysun tumanidagi machay gʻori kabilarni koʻrsatish mumkin. oʻzbekiston hududida mezolit davriga oid eng qadimgi yodgorlik qoʻshilish boʻlib, u miloddan avvalgi 10 ming yillik bilan davrlanadi. mezolit davri boshida oʻzbekiston hududida odamlar chorvachilikdan xabardor boʻlganliklaridan dalolat beradi. sarmishsoy - oʻzbekiston hududidagi eng koʻp va beqiyos qoya tosh rasmlarini saqlab qolgan vodiydir. bu erda 6-7 ming yil avval qoyatoshlarga bitilgan 10 mingdan ortiq petrogliflar topilgan. tasvirlar oʻzida ibtidoiy jamoa tuzumi davridagi davr voqea-hodisalarini qamrab olgan. bular odamlarning ish jarayoni, turli marosimlar, ov manzaralari, qurol-aslahalar, oʻsha davrlarda foydalanilgan kiyim-kechak va taqinchoqlar, kiyik, qulon, jayron, sher, arslon, qoplon va itlarning xatti-harakatlari orqali mohirona aks ettirilgan. oʻrta osiyoning janubiy hududlarida oʻtroq dehqonchilik va chorvachilik qaror topib, ishlab chiqaruvchi xoʻjalik shakllanayotgan zamonda, uning shim. va sharqiy qismida joylashgan keng dashtliklar va togʻliklarda ovchi va baliqchi, ovchi va termachi qabilalari yashardilar. miloddan avvalgi 5-3 …
3 / 30
lik ustaxonalari, mis va bronza quyma buyumlar (pichoq, xanjar), aravachalarning loydan yasalgan modellari, tor koʻchalar bilan ajratilgan koʻp xonali uylarning qoldiqlari bilan ajralib turadi. yuqori darajada rivojlangan kulolchilik va zargarlik sanoati shaharlarda koʻplab hunarmandlar mavjudligini koʻrsatadi. qadimgi baqtriya baqtriya - amudaryoni yuqori va oʻrta oqimidagi tarixiy viloyat. asosan hozirgi oʻzbekiston va tojikistonning janubiy viloyatlari hamda afgʻonistonning shimoliy qismini oʻz ichiga olgan. shimolda sugʻd, janubda va janubi-sharqda araxosiya, gandhara, gʻarbda margʻiyona bilan chegaralangan. markaziy shahri baqtra (zariaspa) boʻlgan. baqtriya miloddan avvalgi vi-iv asrlarda ahamoniylar, aleksandr (iskandar), salavkiylar saltanatlari, soʻngra miloddan avvalgi iii asr oʻrtasidan yunon-baqtriya podsholigi tarkibiga kirgan; miloddan avvalgi ii asrda toharlar tomonidan bosib olingach, toxariston deb atala boshlagan. qadimgi xorazm xorazm amudaryo sohillarida markazga ega oʻrta osiyo qadimiy mintaqasi - qadimgi davlat va rivojlangan irrigatsiyali dehqonchilik, hunarmandlik va savdo mintaqasi. xorazm orqali buyuk ipak yoʻli oʻtgan. iii asr oxirlarida xorazm poytaxti kat shahri boʻlgan; x asr oxirlarida poytaxt urganch …
4 / 30
davlatining tarkibida boʻlgan. tarixiy manbalarning taqqosiy tahlilidan maʼlum boʻlishicha, xorazmiylarning dastlabki vatani baqtriyadan janubda areyadan sharqda, herirud va hilmand daryolarining yuqori havzasida joylashgan (yana q. xorazmiylar). shubhasiz, xorazmiylar massagetlardan farqli oʻlaroq, parfyanlar, margʻiyonaliklar, baqtriyaliklardek sugʻorma dehqonchilik va uning asosi hisoblangan sugʻorish inshootlar barpo etishda boy asriy tajribaga ega edilar. ularning koʻp asrlik binokorlik va xunarmandchilikdagi tajribalari va amaliy koʻnikmalari tufayli asrlar osha amudaryo etaklari obod etilib, yirik sugʻorish tarmoqlari va suv inshootlari - dambalar barpo etilgan, hunarmandchilikning barcha sohalari keng rivoj topgan. mil. av. iv asrning 2-yarmida xorazmda mustaqil davlat qaror topadi. miloddan avalgi 328-yil bahorida oʻrta osiyoga yurish qilgan makedoniyalik aleksandr (iskandar) qarorgohiga muzokara qilish uchun xorazm hukmdori farasman 1500 suvoriy bilan tashrif buyurgan. xorazm davlatini afsonaviy siyovushiylar, aslida esa afrigʻiylar sulolasi boshqargan. davlat poytaxti dastlab tuproqqalʼaada boʻlgan. keyinchalik (305-yildan) esa kot shahriga koʻchirilgan. beruniy xorazmshoxlardan 22 tasining nomini qayd qiladi. aversi(beti)da tojdor hukmdor, reversi (sirti)da suvoriy tasviri tushirilgan …
5 / 30
etrga teng boʻlgan odamlar tasvirlangan noyob devor rasmlari topildi. ulardan biri - boshida katta toj kiygan odamning tasviri. koʻylakning yoqasi odamlar va hayvonlar manzaralari bilan bezatilgan. u koʻylak kiygan, uni xoʻroz boshlari maskali odamlarning rasmlari bilan bezatilgan. shimlarda uzun oyoqli va uzun boʻyinli qushlar bilan takrorlanadigan naqsh mavjud. makedoniyalik iskandarning oʻrta osiyoga yurishi makedoniyalik aleksandr 329-yil baqtriyani egallagach, satrap bess, oke (ukuz, amudaryo) dan kechib oʻtib, navtaka (qashqadaryo vohasi) ga chekingan. ammo bess tezda qoʻlga olinib, qatl etilgan. soʻng, aleksandr samarqand (marokanda)ni egallab, sirdaryo tomon yoʻl oladida, u yerda shahar barpo etib, uni aleksandriya esxata (chekka iskandariya) deb ataydi. aleksandr sugʻdiyonada spitamen qoʻzgʻolon koʻtarib, marokandani qamal qilgani (qarang spitamen, spitamen qoʻzgʻoloni) va tanais ortidan saklar podshosining ukasi kartazis boshchiligidagi katta qoʻshin unga yordamga yetib kelgani haqida xabardor boʻlgach, qoʻzgʻolonchilarga qarshi 2000 kishilik qoʻshin joʻnatib, oʻzi saklar tomon qoʻshin tortgan (qarang tanais daryosi boʻyidagi jang). mazkur qoʻshin tor-mor keltirilgach, aleksandr shaxsan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari"

2-mavzu. o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari. reja: 1. markaziy osiyo hududidagi ilk davlat uyushmalari. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. 2. ix-xii asrlarda hukmronlik qilgan davlatlar. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. 3. o‘rta osiyoning xonliklarga bo‘linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. 4. rossiya imperiya tomonidan o’rta osiyoni bosib olinishi 5. turkistonda sovet hokimyatining o’rnatilishi va o’zbekiston ssrning tashkil etilishi paleolit, mezolit va neolit davrlari farg’ona vodiysida selungur gʻorining muhim topilmasi bu qadimgi odam „gomo erektus“ (fargʻonatrop)ning bosh kosaxonasi parchasi, markaziy osiyo qadimgi odamining suyak qoldiqlari xisoblanadi. oʻzbekistonda yuqori paleolit yodgorliklari - koʻlbuloq, tuyaboʻgʻiz, siyobc...

Этот файл содержит 30 стр. в формате DOCX (54,8 КБ). Чтобы скачать "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oya… DOCX 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram