o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari

PPT 57 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

57 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPT

Страницы 57

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 57

2-3-mavzu. o‘zbek davlatchiligining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari 2-mavzu. o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari reja: davlatchilik tushunchasi. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. mamlakatimiz erki va ozoodligi uchun kurashgan qahramon shaxslar:shiroq,spitamen,jaloladdin manguberdi va boshqalar. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. temuriylar hukmronligi davrida ilm-fan va madaniyat taraqqiyoti o‘rta osiyoning xonliklarga bo‘linib ketishi,uning sabab va oqibatlari turkiston rossiya imperiyasi mustamlakachiligi davrida. milliy ozodlik harakatlari. mustamlaka boshqaruv tartiboti va uning mohiyati.fidoyi jaded ma’rifatparvarlarining faoliyati va ularning o‘lka ma’rifiy va madaniy hayotida tutgan o‘rni. sovet hukmronligi davrida o‘zbekistinning markazga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qaramligi va uning oqibatlari.sovetlarning qatag‘on-zo‘ravonlik siyosati va uning mohiyati. markaziy osiyo – jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi.davlatchilik tushunchasi. tarix fani turli dunyo xalqlari qanday yashaganligi, ularning hayotida qanday voqealar sodir bo‘lganligi, odamlar hayoti qanday va nima uchun o’zgarib, hozirgiday bo’lib qolganligini o’rgansa, o’zbekiston tarixi esa uning ajralmas qismi bo’lib, shu tarixiy-madaniy jarayonlarga mos holda ona zaminimizda o’tmishda yashagan xalqlarning hayoti va …

2 / 57

al topgan. eramizgacha va undan keyin qurilgan suv inshootlari, shu kungacha fayzini, mahobatini yo’qotmagan osori-atiqalarimiz qadim-qadimdan yurtimizda dehqonchilik, hunarmandchilik madaniyati, me’morchilik va shaharsozlik san’ati yuksak bo’lganidan dalolat beradi». o‘zbekiston tarixi faqat turli bilimlar tarzidagi fan emas, balki bir necha asrlar davomida to‘planib kelgan o‘zaro ichki qonuniyatlar bilan chambarchas bog‘langan bilimlar tizimi sifatidagi o‘zining o‘rganish ob’ekti va predmetiga ega bo‘lgan mustaqil fandir. o‘zbekiston tarixi fanining dolzarb muammolari, yechimini kutayotgan va aniqlik kiritilishi lozim bo‘lgan masalalar talaygina. xususan, vatanimiz hududida eng qadimgi davrlardan boshlab yashayotgan aholi va ularning joylashuvi; bu aholining qo‘shni qabilalar va elatlar bilan turli munosabatlari; amudaryo va sirdaryo oralig‘ida yashagan qadimgi mahalliy aholini bizning ajdodlarimiz ekanligini ta’kidlash va tadqiq etish shular jumlasidandir. shuningdek, dastlabki o‘zbek davlatchiligining paydo bo‘lishi va rivojlanishi ham muhim masaladir. ayniqsa, mahalliy qadimgi aholi o‘troq yashaganligi dehqonchilik xo‘jaligini rivojlantirganligi, dastlabki aholi manzilgohlarining paydo bo‘lganligi; dastlabki manzilgohlar rivojlanib ilk shaharlarga aylanganligi; dastlabki shaharlarning ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy va ma’muriy …

3 / 57

diy va yozma manbalardir. tariximizning eng qadimgi, ya’ni yozuvsiz zamonlarga oid davrini o’rganishda arxeologik, antropologik va etnografik manbalar yordamga keladi. bu manbalar turli-tuman bo’lib, ularga qadimgi manzilgohlar va shaharlar xarobalari, mozor-qo’rqonlar qoldiqlari, turmush va xo’jalikda ishlatiladigan buyumlar, mehnat va jangovar qurollar, turli-tuman ashyolar kiradi. yozma manbalar esa, eng qadimgi yozuvlar, bitiklar va kitoblardan iboratdir. moddiy va yozma manbalar ma’lumotlarini solishtirib, qiyoslab tarixni talqin etish muhim ahamiyat kasb etadi. dunyo tarixida shaharlar, siyosiy birlashmalar, uyushmalar, keyinroq esa davlatning paydo bo‘lishi uzoq davom etgan jarayondir. e.v.rtveladzening fikricha, bu jarayon turli xalqlarda turli yo‘llar bilan bo‘lib o‘tgan. birinchidan, davlatlar paydo bo‘lishining osiyocha ishlab chiqarish usuliga asoslangan "sharq yo‘li" bo‘lib, unda iqtisodiyotning asosini sug‘orma dehqonchilik tashkil etgan; dehqonchilik jamoasi jamiyatning birlamchi yacheykasi edi; aholining katta qismini safarbar etish zaruriyati prinsipial boshqaruvchilar tabaqasini taqozo etgan. ishlab chiqarishning osiyocha usuli miloddan avvalgi iv ming yillikdan milodiy i asrgacha yirik daryolar vodiylarida joylashgan misr, bobil, xitoy, hindiston, …

4 / 57

ynan mana shuning uchun ham o‘rta osiyoda ilk davlatlarning paydo bo‘lishi qadimgi sharq davlatchiligi tarixi bilan o‘zviy bog‘liqdir. qadimgi sharq turli hududlaridagi tabiiy sharoit o‘ziga xos bo‘lib, ko‘pincha davlatlarning paydo bo‘lishi ushbu holat bilan bevosita bog‘liq edi. ayniqsa, yirik daryolar - nil, dajla, frot, hind, ganga, xuanxe, amudaryo va sirdaryo qadimgi sharq xalqlari tarixiy taqdirida juda katta ahamiyatga ega bo‘ldi. ijtimoiy va hududiy birlikning asosi hisoblangan jamoalar mavjudligi qadimgi sharq ijtimoiy tuzilmasining muhim o‘ziga xos tomoni edi. barcha qadimgi sharq davlatlari (ayrim shahar-davlatlar bundan mustasno) juda ko‘plab qishloq jamoalaridan tashkil topgan bo‘lib, ularning har birida boshqaruv tartibi mavjud edi. yirik ishlar, ayniqsa sug‘orish tartibi bilan bog‘liq ishlar amalga oshirilganda ko‘pgina jamoalar birlashuvi davlat hokimiyati rolining oshishini ta’minlar edi. ko‘p hollarda tadqiqotchilar jamoalarning birlashuvi natijasida paydo bo‘lgan davlatchilik tizimini murakkab sug‘orish tartibi tashkil etilishi, erlarni sun’iy sug‘orilishi, daryo vohalari va tog‘ oldi hududlarining o‘zlashtirilishi hamda to‘g‘onlarning qurilishi bilan bog‘laydilar. yuqoridagi omillarning …

5 / 57

ar masalasida ta’kidlash joizki, qadimgi davrlarda ular ko‘p hollarda tog‘lar va dasht hududlar orqali, ayrim hollarda esa daryolar orqali o‘tgan. shuning uchun ham tarixiy yondashuv shuni talab etadiki, tarixning turli davrlarida davlatlar chegaralari o‘zgarib turgan va hozirgi chegaralarga mutlaqo mos tushmaydi. o‘rta osiyo, umuman o‘zbekiston hududlarida dastlabki davlatchilikning paydo bo‘lishi masalalari tadqiqotchilar orasida hamon bahslarga sabab bo‘lib kelmoqda bu o‘rinda ushbu jarayonga asosiy turtki bo‘lib yanada jadallashtirgan omillarni aniqlash nihoyatda muhimdir1. bronza davridayoq sun’iy sug‘orishga asoslangan dehqonchilik o‘rta osiyo xo‘jaligining asosini tashkil etgan. sug‘orma dehqonchilikning yuqori unumdor shakllari jamiyatda hal qiluvchi o‘zgarishlarga olib keldi. xususan, dehqonchilik rivoji natijasida qo‘shimcha mahsulot va xususiy mulk ko‘rinishlari paydo bo‘ldi. o‘rta osiyoda ilk davlat uyushmalari sun’iy sug‘orish birmuncha qo‘lay bo‘lgan amudaryo (yuqori, o‘rta, quyi) oqimlari bo‘ylarida, murg‘ob vohasida, zarafshon va qashqadaryo vohalarida shakllanib rivojlanadi. bunday holatni dunyo tarixidagi dastlabki davlatlar – misr (nil) va mesopotamiya (dajla va frot) misolida ham ko‘zatishimiz mumkin. yuqorida ta’kidlaganimizdek, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 57 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari"

2-3-mavzu. o‘zbek davlatchiligining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari 2-mavzu. o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari reja: davlatchilik tushunchasi. o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. mamlakatimiz erki va ozoodligi uchun kurashgan qahramon shaxslar:shiroq,spitamen,jaloladdin manguberdi va boshqalar. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. temuriylar hukmronligi davrida ilm-fan va madaniyat taraqqiyoti o‘rta osiyoning xonliklarga bo‘linib ketishi,uning sabab va oqibatlari turkiston rossiya imperiyasi mustamlakachiligi davrida. milliy ozodlik harakatlari. mustamlaka boshqaruv tartiboti va uning mohiyati.fidoyi jaded ma’rifatparvarlarining faoliyati va ularning o‘lka ma’rifiy va madaniy hayotida tutgan o‘rni. sovet hukmronligi davrida o‘zbekistinn...

Этот файл содержит 57 стр. в формате PPT (1,1 МБ). Чтобы скачать "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oya… PPT 57 стр. Бесплатная загрузка Telegram