o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari

PPTX 24 pages 1.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat chet tillar instituti ingliz-i fakulteti tyutori isroilov qobiljon toshtemirovichning 6 oylik qilingan ishlari yuzasidan hisoboti reja: 1. davlatchilik tushunchasi. davlatning vujudga kelishi. 2. «avesto» kitobida qadimiy davlatchilik tarixiga oid ma’lumotlar. o’rta osiyo hududidagi ilk davlat tuzilmalari (qadimgi xorazm, qadimgi baqtriya, qadimgi sug’diyona davlatlari) 3. ahamoniylar hukmronligi. ahamoniylarning saklar va massagetlar ustiga yurishi 4. aleksandr makedonskiyning o’rta osiyoga yurishi. aholining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti. mavzu: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari 1 davlat-jamiyatning oliy siyosiy instituti boʻlib, shu jamiyatda yashayotgan mamlakat fuqarolari manfaatini himoya qilish uchun oʻrnatiladi. mamlakat miqyosida jamiyatni uyushtirish masalalarini hal qilib, uning tashqi munosabatlarini belgilash vakolatlari boʻlgan hukmron tuzilma hisoblanadi davlat mamlakat chegaralarini himoya qiladi, boshqa mamlakatlar bilan aloqada boʻladi, qonunchilik bilan shugʻullanadi va hokazo. mamlakat miqyosida jamiyatni uyushtirish masalalarini hal qilib, uning tashqi munosabatlarini belgilash vakolatlari boʻlgan hukmron tuzilma hisoblanadi. davlat jamiyatni oʻz qonun-qoidalariga koʻra idora qiladi, turli tip, shakllarda …

2 / 24

lar birgalikda mehnat qilish, bir-birlarini tushunish uchun oila qurishlari, oilalarni birlashtirishlari kerak edi. uning natijasida davlat vujudga kelgan deb tushuntiradilar. shartnomali nazariya xvii-xviii asrlarda vujudga kelgan bo’lib, bunga ko’ra davlat ixtiyoriy, aqliy kelishuv natijasida o’zaro shartnomalar tuzib, o’z ixtiyorlari orqali ayrim huquq va erkinliklarini davlatga berishgan. zo’ravonlik nazariyasi xix asr mutafakkirlarining ayrimlari bir qabilaning boshqa qabilalar tomonidan urush, zo’ravonlik, harbiy kuch bilan bosib olinishi asosida davlat vujudga kelgan deb ta’kidlaydilar. davlatning vujudga kelishi to’g’risidagi nazariyalar psixologik nazariya ushbu nazariya asoschilari davlatning vujudga kelishini insonning ruhiyatidagi o’zgarishlar bilan bog’laydilar 3 ilk davlatchilik tizimiga oʻtish jarayoni mil. av. 2-ming yillikning oʻrtalarida boshlandi. oʻzbek xalqi ajdodlarining ilk davlatchiligi tarixi ancha qadim ildizlarga ega. buni arxeologiya fani va yozma manbalar isbotlaydi. jumladan, avesto, ahamoniylar davri va qadimgi dunyo (yunon-rim) davriga taalluqli manbalarda bu yurtdagi viloyatlarning nomlari, aholining turmushi, dini, madaniyati, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tuzumi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan tanishish mumkin. oʻzbek xalqi ajdodlarining mil. av. …

3 / 24

mronligi davri bilan uzviy bogʻliqdir. bu davrda hamma soha – iqtisodiy hayot, meʼmorlik, hunarmandchilik, ilm-fan, sanʼat yuksak darajada rivoj topdi. ushbu tarixiy anʼana ulugʻbek davrida davom etdi. xviii asr oʻrtalariga kelib oʻrta osiyo hududida uchta davlat (buxoro xonligi, xiva xonligi va qoʻqon xonligi) paydo boʻldi. afsuski, ular oʻrtasida birlik boʻlmadi, siyosiy qarama-qarshiliklar, oʻzaro kurashlar avj oldi. bunday vaziyatda oʻrta osiyo xonliklari podsho rossiyasi tomonidan istilo qilinib, turkiston oʻlkasi mustamlakaga aylandi. shu davrdan boshlab oʻlkada istiqlolga erishish va milliy davlatchilikni tiklash uchun xalq harakatlari boshlandi, ayniqsa, xx asrning 1-choragida bu kurash oʻzining yuqori nuqtasiga chiqdi. oʻzbekiston davlat mustaqilligi eʼlon qilinguncha, oʻzbek xalqi oʻz hayotida mana shunday murakkab tarixni boshidan kechirdi 5 «avesto» - zardushtiylik dinining muqaddas kitobi bo'lib, shu dindagi xalqlaming qonunlari majmuidir. bizgacha yetib kelgan «avesto» qismlari sosoniylar davrida, ya’ni milodning iii-vii asrlarida tahrir qilingan. «avesto» boblari «pahlaviy» - o‘rta fors alifbosi asosida 48 ta belgili yozuvdan iboratdir. «avesto» o‘rta …

4 / 24

ining qadimgi davrlardagi moddiy va maʼnaviy hayoti, diniy qarashlari, olam va odam toʻgʻrisidagi tasavvurlari, urf-odat va qadriyatlari haqida bebaho maʼlumot beradi. tarixchi masʼudiyning yozishicha, podsho doro ibn doro xazinasida “avesto”ning 12 ming oltin taxtaga, balxiyning “forsnoma” kitobi va abu rayhon beruniy asarlarida keltirilgan maʼlumotlarga koʻra esa, 12 mingta mol terisiga tillo suvida yozilgan 32 ta kitobdan iborat nusxasi boʻlgan. makedoniyalik aleksandr miloddan avvalgi 329–327-yillarda markaziy osiyoni zabt etgan davrda “avesto”ning koʻpgina sahifalari yoqib yuborilgan. «avesto» kitobida qadimiy davlatchilik tarixiga oid ma’lumotlar 7 yasna (diniy marosimlar) yasht (maʼno jihatdan yasnaga yaqin) visparad (barcha ilohlar haqidagi kitob) vendidad (yovuz ruhlarga qarshi qonunlar majmuasi) “avesto”ning bizgacha 5 ta qismi yetib kelgan sosoniylar sulolasi hukmronlik qilgan milodiy i asrda zardushtiylik diniga boʻlgan qiziqish kuchaygan hamda parfiyadagi arshakiylar hukmdori vologes tomonidan “avesto”ning turli manbalarda saqlanib qolgan yozma va ogʻzaki namunalari qayta toʻplangan. podsho ardasher (226–242) va uning oʻgʻli shopur (242–272) hukmronlik qilgan davrda zardushtiylik yana …

5 / 24

osimizni tiklash, har tomonlama keng oʻrganish va targʻib etish borasidagi keng koʻlamli ishlar doirasida “avesto” kitobi ham yangidan xalqimizning maʼnaviy mulkiga aylantirildi. 2001-yili “avesto” yaratilganining 2700-yilligi yurtimizda xalqaro miqyosda keng nishonlandi. shu munosabat bilan kitobning toʻliq matni oʻzbek tiliga tarjima qilinib, chop etildi. bu nodir ilmiy asarlarning qoʻlyozma va bosma nusxalari oʻzbekiston rsepublikasi fanlar akademiyasi sharqshunoslik instituti jamgʻarmasida saqlanadi. hozirgi oʻzbek olimlari a.qayumov, h. homidov, m. is’hoqov, n. rahmonov va boshqalarning ilmiy tadqiqot va maqolalari eʼtiborlidir. 9 mil. av 1 ming yillik boshlarida ya’ni mil.avv. viii-vii asrlarda vatanimiz hududlarida “katta xorazm”, “baqtriya”, “so’g’diyona”nomi bilan mashhur bo’lgan dastlabki davlatlar barpo bo’lgan. xorazm davlati egallagan hudud, hozirgi xorazm yerlari bilan chegaralanib qolmay, balki undan ancha janubiga (marv, turkmaniston, hirot (afg’oniston shimoliy) atroflarigacha yoyilgan. mil. av so’ngi ming yillikning boshlariga tegishli amirobod madaniyati, quyi amudaryo havzasida yuzaga kelgan o’ziga xos sun’iy sug’orish inshoati hamda dastlabki shaharsozlik timsoli bo’lgan shahar hisoblanadi. qal’alaliqir, ko’zaliqir va …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari"

oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat chet tillar instituti ingliz-i fakulteti tyutori isroilov qobiljon toshtemirovichning 6 oylik qilingan ishlari yuzasidan hisoboti reja: 1. davlatchilik tushunchasi. davlatning vujudga kelishi. 2. «avesto» kitobida qadimiy davlatchilik tarixiga oid ma’lumotlar. o’rta osiyo hududidagi ilk davlat tuzilmalari (qadimgi xorazm, qadimgi baqtriya, qadimgi sug’diyona davlatlari) 3. ahamoniylar hukmronligi. ahamoniylarning saklar va massagetlar ustiga yurishi 4. aleksandr makedonskiyning o’rta osiyoga yurishi. aholining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti. mavzu: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari 1 davlat-jamiyatning oliy siyosiy instituti boʻlib, shu jamiyatda yashayotgan mamlakat fuqarolari manfaatini himo...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oya… PPTX 24 pages Free download Telegram