vi-xi asrlarda arablar

DOC 82.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664178595.doc vi-xi asrlarda arablar reja: 1. arabalar tarixidagi uch davr. 2. islom dini paydo bulmasdan ilgarigi arabiston. 3. islom dinining paydo bulishi. muxammad va uning jamoasi. 4. dastlabki xalifalar zamonida arablarning istilolari. 5. nifoқning boshlanishi. 6. ummaviylar xalifaligi. 7. abbosiylar xalifaligi. 8. xalifalikning iқtisodiy yuksalishi. arablar tarixi odatda uch davrga: 1 makka-madini-islom dini paydo bulmasdan ilgarigi arabiston va islom dinining paydo bulish davriga (vi-vii asrlar): 2 damashқ (suriya) davriga -ummaviylar sulolasining idora қilish davriga (661-750) va 3 boғdod (eron-mesopatamiya) davriga-abbosiylar sulolasining idora қilish davri xalifaliklarning turklar tomonidan bosib olinishi bilan tugadi. arab xalifaligining turli siyosiy markazlari bilan boғliқ bulgan bu uchta xronologik davrga arab feodalizmining rivojlanishi xam asosan muvofiқ keladi. 1 davrda arab jamiyatida feodalizm shu protsessi endi boshlanayotganligi namoyon buldi. ikkinchi va xususan, uchinchi davrda yevropa feodalizmidan jiddiy farқ қiluvchi bir қancha tomonlari bulgan arab feodalizmining xarakterli xususiyatlari tarkib topdi. territoriya jixatidan yevropaning turtdan bir қismiga teng keladigan juda …

ғliyedan iborat bir joy bulib, faқat chorvachilik uchungina yarar edi. vi asrning oxiri -vii asrning boshlarida arablar қattiқ iқtisodiy va sotsial krizisga uchradi. y arim orolning axolisi kupayib yer yetishmay қoldi. oddiy arablar uchun xam katta madad bulib kelgan karvon savdosi xam tushkunlikka uchradi. vi asrda eronlar bilan shabashlar urtasida bulgan va uzoқ-uzoқ vaқt davom etgan urushlar natijasida yaman deyarli butunlay xarob va vayron buldi. shimoldan janubga va janubdan shimolga tovar olib borish juda xam kamayib ketdi. eroniylar shindistonga boradigan uzlari uchun foydali bulgan boshқa bir yulga, ya`ni tigr (dajla) va yefrat (frot) daryolari buylab fors қultiғiga boradigan yulga xomiylik қiladilar. arab xalқ ommasining ijtimoiy noroziligi ideologiya tarzida, ya`ni din-islom dining vujudga kelishida ifodalandi. muxammad (570-632) қuray қabilasiga mansub bulgan va kambaғallashgan xonadonlardan chiққan edi, bu қabila makkada xukmron қabila edi. muxammad dastlab chupon bulib, keyin badavlat bir xotinga uylanish orқasida savdogar bulib olgan, lekin uning sudxurlikka ilgaridan yomon kuz …

onlar «olloxning xaқiқiy payғambariga» (muxammad uzini shunday deb e`lon қilgan edi) suzsiz itoat қilishlari kerak edi. yaxudiy va xristiyan dini (bu dindagilar usha vaқtda makkaning uzida xam kup edi) yangi dinga ta`sir etgan bulib, bu ta`sir muxammadning ta`limotida juda ravshan aks etdi. islom dini muso bilan isoni muxammaddan oldingi payғambarlar deb tanidi. yaxudiylar va xristiyanlar singari musulmonlar xam қuddasni muқaddas shaxar deb xisoblar edilar. doimo juma kunlari bayram қilishni yaxudiylar va xristiyanlardagi shanba va yakshanba kunlariga muvofiқ kelar edi. muxammad vujudga keltirgan yangi dinning beshta asosiy қoidasida, ya`ni: 1) bitta xudoga-olloxga ishonish. 2) shar kuni besh vaқt namozni tark қilmaslik. 3) yilda bir marta ramazon oyida ruza tutish. 4) zakot (kambaғallarga ushur) berish va 5) xaj қilishdan iborat besh farzida xech қanday sotsial reforma yuқ edi. muxammad қullikni қonuniy deb xisobladi, kup xotin olishga fatvo berdi, savdoga va xususiy mulkchilikka xomiylik қildi. shu bilan birga yangi din dastlabki vaқtlarda xalқ …

xaj қilishi shart, deb e`lon қilishga majbur buldi. bu bilan muxammadning yangi diniy kurashi zodagonlarning siyosiy ta`sirini xam tan oldi. shaқiқatda, arablarda turli arab қabilalarini bitta қilib birlashtirgan davlat dini teokratik formada tashkil topa boshladi. makka zodagonlari va badaviy қabilalarning boshliқlari bu yangi davlatda uzlarining xukmronlik mavқyeini kengroқ, umum arabiston doirasida mustaxkamlab olish imkoniga ega buldi. muxammad vafot etgandan keyin, oradan kup utmay, islom bayroғi ostiga birlashgan arab қabilalari arabiston yarim orolidan tashқariga chiқib, vizantiya, eron yerlarini istilo қila boshladi. muxammadning eng yaқin vorislari-xalifalar-arab xarbiy jamoasining saylab қaytadigan boshliқlari bulib, ular diniy, xarbiy fuқaro xokimiyatini uz қullariga olgan edilar. ularning қarorgoxi madina shaxri edi. bu xalifalar chiқib kelishlari jixatidan muxammadning yo қarindoshlari yoki yaқin dustlari edi. 632-661 yillar davrida birin-ketin abubakr, umar, usmon va ali idora қildi. bular ichida ikkinchi xalifaning-umarning (634-644) idora davri juda katta axamiyatga ega buldi. xuddi shu umar zamonida arablar suriyani, falastinni misrni eronni bosib oldilar. …

ajali yengil suvoriylar bilan dong chiқardi, ular uzlarining shiddatligi bilan dushmanning piyoda askarini daxshatga solar va uning besunaқay otliқ қismlari zur muvaffaқiyat bilan bostirib kelar edi. arablar birlashtiruvchi mafkuralarini bayroқ қilib chiқardilar. yer va boshқa xil uljalar uchun olib borilayotgan urushga «ollox yulida» muқaddas urush tusi berar, bunga arablar juda қiziқardi. arablar istilo қilgan mamlakatlarida maxalliy axoliga aralashmay, aloxida xarbiy koloniyalarga bulinib yashadi. ularning xayotida xarbiy-patriarxal soddalik birmuncha vaқtgacha saқlanib қoldi. mesopatamiyadagi kufa, basra va boshқalar, shuningdek, misrdagi fustat (keyinchalik koxira) arablar tomonidan bunyod etilgan xarbiy poseleniyalarning eng yiliriklaridan edi. biroқ arablar tomonidan bosib olingan mamlakatlarning iқtisodiy va sotsial jixatidan eng taraққiy topgan қismida yashagan arab zodagonlari oradan kup kup vaқt utmay maxalliy aristokratiya ta`siriga berilib ketdi. bu ta`sir savdo rivoj topgan boy mamlakat bulmish suriyada ayniқsa kuchli buldi. arablarning xarbiy boshliқlari bu yerda yashab turib, suriyadagi yuқori sinfning zeb-ziynatli xayotini tez uzlashtirib oldi. suriyadagi eng katta yer egalaridan va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "vi-xi asrlarda arablar"

1664178595.doc vi-xi asrlarda arablar reja: 1. arabalar tarixidagi uch davr. 2. islom dini paydo bulmasdan ilgarigi arabiston. 3. islom dinining paydo bulishi. muxammad va uning jamoasi. 4. dastlabki xalifalar zamonida arablarning istilolari. 5. nifoқning boshlanishi. 6. ummaviylar xalifaligi. 7. abbosiylar xalifaligi. 8. xalifalikning iқtisodiy yuksalishi. arablar tarixi odatda uch davrga: 1 makka-madini-islom dini paydo bulmasdan ilgarigi arabiston va islom dinining paydo bulish davriga (vi-vii asrlar): 2 damashқ (suriya) davriga -ummaviylar sulolasining idora қilish davriga (661-750) va 3 boғdod (eron-mesopatamiya) davriga-abbosiylar sulolasining idora қilish davri xalifaliklarning turklar tomonidan bosib olinishi bilan tugadi. arab xalifaligining turli siyosiy markazlari bilan boғliқ b...

DOC format, 82.0 KB. To download "vi-xi asrlarda arablar", click the Telegram button on the left.

Tags: vi-xi asrlarda arablar DOC Free download Telegram