vi —xi асрлдрда жанубий славянлар

DOC 240.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1480327852_66277.doc vi —xi асрлдрда жанубий славянлар болгария давлатининг вужудга келиши. vii аерда болқон ярим оролининг шимоли-шарқида вужудга келган болгария давлати ўз тараққиётида икки босқични босиб ўтди. дастлаб, яъни vii асрнинг биринчи яримда дунайнинг жанубида яшовчи дунай бўйи славянлари (danubii) деб аталган еттита ела-., вян қабиласининг ' хийла катта бир иттифоқи вужудга келди; j афтидан, яна бир славян қабиласи— дунайнинг шимолида* трансильвания чегараларйда яшаган шимолликлар (северянлар) қабиласи ҳам булар билан боғланган бўлса керак. славянлар-нинг дунай иттифоқи болқон ярим оролининг нариги чети билан бериги четидаги душманларга — шимолда аварларга ва жа-нубда византияга қарши қаттиқ кураш олиб борди. тахминан худди шу вақтларда, яъни vii асрнинг биринчи ярмида дунайга азов бўйидан янги қабила — болгарлар келди;. булар славянлар бўлмай, тилига қараганда қандайдир бир илк турк ёки прототурк қабилаларига мансуб эди2. болгарлар-нинг дунай бўйига, сўнгра эса бевосита болқон ярим ороли территориясига келиб жойлашуви дунай бўйи славянлари итти-фоқининг бундан кейинги ривожида катта аҳамиятга эга бўлди. болгар …

изантия империяси болқопдан каттагина бир қисм ерни бирлашган «варварлар» га берадиган бўлди. аспарух янги болгар-славян давлатининг бош князи бўлди, унга бу ерда қолган маҳаллий славян кпязлари бўйсупарди-лар. славян аҳолиси аспарух ва унинг уруғи дуло фойдасига хирож тўлаши 'лозим эди. янги давлатнинг пойтахти^ аввалига плиска шаҳари, кейинчалик эса преслава шаҳари бўлди. viii асрда аспарухнипг вориси даврида болгарлар энди ви-зантиянинг ички ишларига аралашадиган бўлиб қолди. болқон тоғ тизмаларининг жанубидан янги ерлар олди. viii ва ix аср-лар давомида славянлар билан болгарлар жуда тез яқинлашиб кетдилар, болгарлар славянлардан деҳқончиликни, ҳунарманд-чиликни, славян дини ,ва урф-одатларини, ҳаттоки тилини хам ўзлаштириб олдилар. феодал муносабатлар таркиб топа борган сари ерли славян ва кслтинди болгар зодагонлари битта ҳукм-рон синф бўлиб қўшилиб кстди. ix асрда болгариянинг юксалиши. ix асрнинг бошларидаёқ болгария жуда катта бир давлатга айланди. қудратли хон крум ҳукмронлик қилгаи вақтда (802—815) болгария подшолиги сос-тавига ҳозирги болгариядан ташқари, яна ҳозирги руминия ҳамда венгрияиинг катта бир цисми (тиса, дарёсининг жануби-даги …

тугаллади. подшо симеон замонида болгария. болгария подшолиги подшо симеон буюк (883—927) даврида жуда қудратли подшолик-ка айланди. унинг даврида болгариянинг болқон ярим ороли-даги ерлари шу қадар кенгайиб кетдики, у бамисоли умумболқон давлати бўлиб қолган эди. византиянинг қўлида ярим орол-нииг фақат жанубий ҳисмларигина, эгей денгизи қирғоқлари, македониянинг бир қисми (солунь шаҳари билан) ва фракия-пинг бир қисмигина қолди. лекин симеон бу областларга ҳам таҳдид солиб, болқон ярим оролининг ҳаммасини, шу жумладан византия пойтахти константинопрлнинг ўзини ҳам босиб олмок-чи бўлди-. симеон «царьград»га-' бир неча марта юриш қилди ва уни босиб олишга уринди. лекии у ўзинипг бу мақсадини амалга оширолмади, чупки константинополь яхшилаб мустаҳ-камланган ва стратегия жиҳатидан жуда қулай ўринда жой-лашган эди, симеонда эса зарур денгиз флоти- йўқ эди. бун-дан ташқари болгарлар ярим оролнинг нариги ёғида византия-ликларнинг иттифоқчиси венгрлар билан уруш олиб бораётган эди. царьградни эгаллай олмаса ҳам, 919 йилда симеон «барча болгарлар ва грекларнинг подшоси ва мустабид ҳокими» деган дабдабали унвон олди ва, шундай …

нинг прес-лавдаги) саройида славян адабий марказини ташкил қилди. унинг ўзи ҳам бир нечт'а адабий асар езди. унинг буйруғи би-лан византияда чиқцан диний-фалсафий ва адабий-тарихий те-малардаги ҳар турли тўпламлардан жуда купи («измарагд», «златоструй» ва бошқалар) славян тилига тарижима қилинди. илк болгар ёзувчилари x асрда ўзларининг оригинал асарлари-ни яратдилар. булардан энг кўп тарқалгани иоанн экзарх-н и н г «шестоднев» деган китоби (турмушга оид материаллар ёзадиган авторга жуда кўп замоиавий материаллар беради), шунингдек, монах храбри и нг «славян тили тўғрисидаги му-лоҳазалар» («рассуждение о славянском языке») деган китоби-дир. храбр славян тилининг ер юзида кенг тарқалганлиги ва бу тил орқали грек ва латин тили сингари ҳамма нарсани ифода этиш мумкинлигини исботлайди. симеон замонида хат-савод халқ оммаси ўртасида кенг тарқалди. x асрга оид манбалардз кўрсатилишича, китобхонлик болгарпянинг шаҳарларидагина эмас, балки қишлоқларида ҳам севимли машғулот бўлиб -қол-ган. кейинча, xi—xii асрларда болгар-славян адабиёти русь-га ҳам кенг тарқалиб, қадимги рус адабиётининг хийла тарақ-қий этишига ёрдам берди. подшо симеондан кейин …

р деҳқонлари давлатга камроқ солиқ тўлаш учун ўз ерларини ташлаб, феодаллар ерига ўта бошладилар. бироқ бу билан улар мана шу феодалларнипг крепостпойига айланардилар. визан-тиядаги крепостной деҳқонлар сипгари болгарняда ҳам уларни нариклар деб аташарди. богомиллик. бояр—феодаллар эксплуатациясидан эзилган деҳқонлар оммасининг порозилиги кенг суратда анж олган ере-тиклик ҳаракатида — богомил л и к да ўзипинг ёрқип ифода-сини топди. богомиллик дасглаб подшо симеон замонидаёқ пай-до бўлган эдиг богомиллик x асрнинг ўрталарида айниқса кенг тарқалганди. богомиллар деган ном, баъзи талқинларга кўра, богомилларнинг дастлабки жамоаси тепасида турган богомил ёки богумил деган попнипг отидан келиб чиққап; яна бошқа бир талқиига кўра, бу сўз худога хуш келадиган («угодные богу») деган маънони англатади, бу ном мазҳаб томонидан қабул қи-лингап бўлиб, бу билан богомиллар ўзларини худога яқин экан-ликлариии ва богомилларнинг фикрича, яхши ишларга хизмат қилмасдан ёмоп — гуноҳ ишларга хизмат қиладиган расмий давлат православ черкови тарафдорларига қарама-қарши ўлароқ ўзларини одил қилиб кўрсатмоқчи бўлганлар. византиядаги пав-ликанлар сипгари, богомиллар дунёга дуалистик …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "vi —xi асрлдрда жанубий славянлар"

1480327852_66277.doc vi —xi асрлдрда жанубий славянлар болгария давлатининг вужудга келиши. vii аерда болқон ярим оролининг шимоли-шарқида вужудга келган болгария давлати ўз тараққиётида икки босқични босиб ўтди. дастлаб, яъни vii асрнинг биринчи яримда дунайнинг жанубида яшовчи дунай бўйи славянлари (danubii) деб аталган еттита ела-., вян қабиласининг ' хийла катта бир иттифоқи вужудга келди; j афтидан, яна бир славян қабиласи— дунайнинг шимолида* трансильвания чегараларйда яшаган шимолликлар (северянлар) қабиласи ҳам булар билан боғланган бўлса керак. славянлар-нинг дунай иттифоқи болқон ярим оролининг нариги чети билан бериги четидаги душманларга — шимолда аварларга ва жа-нубда византияга қарши қаттиқ кураш олиб борди. тахминан худди шу вақтларда, яъни vii асрнинг биринчи ярмида дунайг...

DOC format, 240.5 KB. To download "vi —xi асрлдрда жанубий славянлар", click the Telegram button on the left.

Tags: vi —xi асрлдрда жанубий славянл… DOC Free download Telegram