рим цивилизацияси

DOC 144,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1698046732.doc рим цивилизацияси режа: 1. рим цивилизациясининг дастлабки даври. 2. рим цивилизациясининг ривожланган даври 3. инқироз сабаблари, маданият ва санъат. қадимги италия апеннин ярим ороли, сицилия, корсика, сардиния ва бошқа майда оролларни ўз ичига олган мамлакатдир. уни шимол томондан алп тоғлари ўраб туради. ярим оролни шарқ томондан адриатика, жанубдан иония, ғарбдан тиррен денгизлари ювиб туради. денгиз қироларида кемалар тўхташи учун қулай бухталар бор. италия ҳудудида инсон хўжалик фаолияти учун қулай бўлган текислик ва унумдор ерлар кўп. апеннин ярим оролининг қулай географик муҳити жуда қадим замонлардаёқ ибтидоий одамларнинг диққат эътиборини ўзига тортган. археолог олимлар апеннин ярим оролидан қадимги тош асрига мансуб одамларнинг маконлари, меҳнат қуроллари, ғор деворларидан эса қадимги ибтидоий расмларни топганлар. айни пайтда ярим оролдан 80-100 минг йиллар муқаддам яшаган қадимги одамларнинг бош суяги ва менат қуроллари ҳам топилган. милоддан аввалги iii минг йилликда италия аҳолиси мисдан, ii минг йилликда жездан ва ii минг йилликнинг охири-i минг йилликнинг бошидан бошлаб …

б чиишда катта муваффаиятга эришди. милоддан аввалги vi асрга мансуб илк лотин ёзуви намуналари пренестин тепаси ва ромул қабри жойлашган ердан топилган “қора тош” даги ёзувлардир. қадимги рим тангаларини ўрганиш эса афсонавий манзаралар, эътиқодлар, санъат, архитектура тарихини ўрганишга ёрдам беради. италиянинг маркази ғарбий исмида яшаган қадимги этрусклар хўжалик соҳасида катта муваффақиятларга эришиб, дастлабки давлат тузган халқлардан бири эди. қадимги римликлар уларни “тусклар” юнонлар “тирренлар” этрусклар эса ўзларини “расен” лар деб номлаганлар. милоддан аввалги viii-vi асрларда этрусклар падус (по) дарёсининг қуйи оқими билан тибр дарёси оралиғидаги ерларда яшаганлар. этрусклар кучайган вақтларда илва, корсика оролининг шарқий соҳилларини ва кампаниянинг бир қисмини ҳам босиб олганлар. милоддан аввалги viii асрда этрусклар шимолий ва ўрта италиянинг катта қисмида тарқалиб яшар эдилар. канопдан тўқилган матодан ёзув воситаси сифатида ҳам фойдаланилган. китоб варақалари ҳам каноп матосидан бўлган. этрускларда мис, жез ва темир билан боғлиқ ҳунармандчилик жуда ривожланган эди. усталар маъдандан турли меҳнат қуроллари, уй-рўзор буюмларини ясаганлар. усталар …

исми текислик бўлиб, унинг ҳар-ҳар ерида тепаликлар қад кўтариб турган. бу текисликда лотинлар қабиласи яшар эди. тибр денгизга қуйиладиган жойдан 25 км ичкаридаги тепаликларда милоддан аввалги iх–v асрлардаё қатор қишқлолар бор эди. милоддан аввалги viii асрга келиб эса шу қишлоқлар ўрнида рим шаҳарчаси бунёд этилган. дарёнинг баланд қирғоғидаги капитолий тепалигида қурилган қўрғон шаҳарнинг маркази бўлган. қадимги рим афсоналарида рим шаҳрига асос солиниши троя урушлари билан боғланади. афсонага кўра, трояни юнонлар хароб қилинганларидан сўнг омон қолган трояликлар эней бошчилигида италия соҳилларига келиб қоладилар. лация шоҳи лотин энейни дўстона кутиб олади. эней унинг қизига уйланади. лотин вафотидан сўнг унинг ўрнига эней подшо бўлади. трояликлар маҳаллий аҳоли билан қўшилиб, лотин халқини ташкил этадилар. энейнинг ўли асканий-юл улғайгач, алба-лонгу деган шаҳарни барпо қилиб, унга подшо бўлиб олади. анча вақт ўтгач, энея шоҳи аждодларидан бири нумитор ўз укаси амулий томонидан тахтдан ағдариб ташланади. нумиторнинг қизи силвия билан худо марсдан икки ўғил, ромул ва ремлар туғилади. …

этруск қабилалари яшаганлар. улар бирлашиб рим давлатига асос солганлар. булар римнинг қадимги аҳолиси эди. римнинг энг қадимги туб аолиси патрицийлар деб аталган. патрицийлар (лотинча “патер” ўзбекчада ота деган маънони билдиради) ота-боболари шаҳарга асос солганликлари билан фахрланиб юрадилар. улар римнинг эркин аҳолиси бўлиб, экиладиган ер яйловларга эга бўлган жамоани ташкил этганлар. патрицийларнинг ҳар бир оиласи жамоа экин майдонидан ер олиб экин экар, жамоа яйловларида чорва молларини боқар эдилар. рим патрицийлари далада ҳам, уйда ҳам ўзлари ишлаганлар. улар уй ва дала ишларида қуллар менатидан ҳам фойдаланганлар. италиянинг боша жойлардан римга кўчиб келган одамлар ва уларнинг авлодларини плебейлар деб аташганлар. плебейлар орасида бой-бадавлат кишилар ҳам бўлган, лекин уларнинг орасида камбағаллар кўпчиликни ташкил этган. патристийлар рим давлатини идора этишда фаол қатнашиб, унга плебейларни йўлатмас эди. лекин улар ўз идора усулларини умумхалқ иши деб билганлар. римда республика ўрнатилган бўлишига қарамай плебейлар давлат ишларига аралаштирилмаган, улар сиёсий жиҳатдан ҳуқусиз бўлиб қолаверганлар. плебейлар патрицийлар билан тенг бўлиш …

ицийдан иборат ҳайъат тузилиб, улар қонунлар мажмуасини тузишлари керак бўлган. аммо, ҳайъат бир йилда бу ишни охирига етказа олмаган. милоддан аввалги 445 йилда эса 5 та плебей ва 5 та патрицийдан иборат янги ҳайъат сайланган. улар римдаги ҳуқуқлар мажмуасини тўплаб тартибга солганлар. милоддан аввалги 449 йили 12 та мис лавҳага ўйиб ёзилган қонунлар форумга қўйилган ва қабул қилинган. 12 мис лавҳадаги қонунларининг қабул қилиниши плебейларнинг катта ғалабаси эди. қонунга кўра, ер ва мол-мулк хусусий ҳисобланиб, уни меросхўрга васият қилиб қолдириш мумкин бўлган. милоддан аввалги 326 йилда плебейлар янги қонун қабул илганлар. қонунга кўра “қарз учун қарздорнинг тан-жони эмас, мол-мулки жавобгар бўлиши керак”, - дейилган. қарз учун рим фуқаросини қул қилиб сотиш қонунда ман қилинган. айни пайтда плебейлар консуллик лавозимларни ва боша мансабларни эгаллаш ҳамда жамоа экин майдонида ер олиш ҳуқуқига ҳам эришганлар. милоддан аввалги iii аср бошларида плебейлар римнинг тўла ҳуқуқли фуқаролари бўлиб олганлар. қадимги йилномачиларнинг берган маълумотларига қараганда, милоддан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "рим цивилизацияси"

1698046732.doc рим цивилизацияси режа: 1. рим цивилизациясининг дастлабки даври. 2. рим цивилизациясининг ривожланган даври 3. инқироз сабаблари, маданият ва санъат. қадимги италия апеннин ярим ороли, сицилия, корсика, сардиния ва бошқа майда оролларни ўз ичига олган мамлакатдир. уни шимол томондан алп тоғлари ўраб туради. ярим оролни шарқ томондан адриатика, жанубдан иония, ғарбдан тиррен денгизлари ювиб туради. денгиз қироларида кемалар тўхташи учун қулай бухталар бор. италия ҳудудида инсон хўжалик фаолияти учун қулай бўлган текислик ва унумдор ерлар кўп. апеннин ярим оролининг қулай географик муҳити жуда қадим замонлардаёқ ибтидоий одамларнинг диққат эътиборини ўзига тортган. археолог олимлар апеннин ярим оролидан қадимги тош асрига мансуб одамларнинг маконлари, меҳнат қуроллари, ғор де...

Формат DOC, 144,0 КБ. Чтобы скачать "рим цивилизацияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: рим цивилизацияси DOC Бесплатная загрузка Telegram